Phát thanh xúc cảm của bạn !

Sán lợn ai cũng sợ nhưng hỏi thật, bạn có biết sán thực sự là con gì không?

2019-03-20 15:51

Tác giả: Giọng đọc: Hoàng Tú

Những ngày gần đây, ai ai cũng đang lo sợ trước thông tin sán lợn xuất hiện khắp các vùng miền và tỉnh thành. Theo thống kê mới nhất, những ca nhiễm sán lợn đã xuất hiện trên ít nhất 55 tỉnh thành, gây hoang mang cực độ cho dư luận.

Sán lợn đáng sợ là thế nhưng mức độ nguy hiểm đến đâu, cùng tìm hiểu xem nhé.

1. Sán có "cái đầu bất trị"

Con người thích gọi những sinh vật có thân hình dài, mảnh là giun, bởi vậy mà đa số vẫn luôn coi giun sán là tên chung cho giống loài ký sinh này.

Nhưng kỳ thực thì chúng rất khác nhau. Giun - dù là ký sinh hay không thường có thân hình tròn, trong khi sán có thân dẹt. Và ngoài ra, cái đầu của sán có cấu tạo rất đặc biệt.

Cần biết rằng sán trưởng thành sống ký sinh trong ruột của động vật và người. Nhưng về cơ bản, đó không phải là môi trường sống lý tưởng. Nhu động ruột liên tục co bóp, đẩy thức ăn và chất thải đi, tạo ra chấn động không nhỏ. Vậy nên, sán đã tiến hóa để bám trụ được ở chốn kém bình yên đó.

Với một con sán lợn (Taenia solium) - loại sán đang khiến dư luận hoang mang. Đầu của chúng có một bộ phận gọi là giác hút, cho phép chúng gắn chặt vào thành ruột và tận hưởng chất dinh dưỡng.

Một số loài sán khác có móc, một số thậm chí có cả hai. Chúng bám rất chắc, vì thế nếu không điều trị cẩn thận thì khó mà loại bỏ hết được.


2. Hình thể kinh dị: Hầu như toàn bộ cơ thể chính là sán con

Cơ thể của một con sán trưởng thành chỉ có đầu và một phần "cổ" là của nó. Phần thân còn lại là các phân đoạn ghép lại, mỗi phần lại chứa bộ phận sinh dục riêng.

Khi sán muốn... dài ra, nó sẽ bổ sung thêm một phân đoạn vào gần đầu, rồi đẩy các phần cũ xuống dần. Các phần này sẽ dần trưởng thành, đẻ trứng, đưa trứng vào ruột già và rồi lọt ra ngoài môi trường khi vật chủ... đi vệ sinh.

3. Sán cần nhiều hơn 1 vật chủ

Không kể sán lợn, hầu hết các loài sán thông thường đều có vòng đời trải qua 2 - 3 vật chủ. Vật chủ đầu tiên nhiễm sán vì ăn phải trứng của chúng ngoài môi trường. Vật chủ tiếp theo nhiễm là do ăn phải thịt của vật chủ trước.

Ở mỗi vật chủ, sán sẽ phát triển lên một giai đoạn. Chúng chỉ hoàn toàn trưởng thành khi chạm đến vật chủ cuối cùng. Như với sán dây lợn, thì con người mới là vật chủ cuối cùng.

4. Không chỉ lợn và người, nhiều loài khác cũng có sán

Sán kí sinh thực chất xuất hiện trên khắp thế giới động vật. Chó, mèo, chim, cá... đều có thể nhiễm sán. Linh cẩu, hươu, nai, sói... thậm chí cả côn trùng, bọ cánh cứng... cũng nhiễm sán được luôn.


5. Sán là loài "cổ" nhất thế giới

Sán không những phổ biến, mà còn là một trong những loài vật "cổ" nhất lịch sử. Theo một nghiên cứu vào năm 2013, người ta đã tìm thấy trứng sán trong mẫu phân hóa thạch của một con cá mập cổ đại từ 270 triệu năm trước.

6. Chúng có thể kiểm soát vật chủ

Sán sau khi ký sinh sẽ phải dựa vào vật chủ để có cái ăn. Nhưng một số loài sán không đơn giản là chờ đợi. Chúng bắt vật chủ phải làm theo ý của chúng.

Chẳng hạn như sán Schistocephalus solidus, vòng đời chúng cần đến 3 vật chủ: đầu tiên là một loài giáp xác, rồi đến cá, rồi giai đoạn cuối cùng là chim. Khi ở trong cơ thể cá, chúng bắt vật chủ phải mò ra vùng nước ấm để có thể dễ phát triển hơn. Và khi đủ lớn, chúng sẽ khiến con cá lởn vởn gần mặt nước, để chim có thể dễ dàng tấn công.

Một ví dụ khác là Anomotaenia brevis - một loài sán dây ở kiến. Chúng sẽ bắt kiến phải di chuyển chậm hơn, để chim dễ dàng săn được mỗi khi đến giai đoạn phải chuyển vật chủ.


7. Có nhiều loài sán thực sự nguy hiểm

Khi lọt vào cơ thể người, ấu trùng sán bắt đầu phát triển và tìm cách tiến vào những vùng an toàn. Đôi khi chúng trốn trong các bó cơ, nhưng có lúc làm tổ ở trên não, khiến người bệnh bị đột quỵ.

Thậm chí năm 2013, đã có trường hợp bị ung thư vì nhiễm sán tại Columbia. Các bác sĩ khi đó phát hiện ra rất nhiều khối u trong cơ thể người này, nhưng lạ ở chỗ tế bào ung thư ấy lại quá nhỏ so với cơ thể người. Các xét nghiệm sau đó phát hiện ra người này cũng nhiễm cả sán, và các tế bào ung thư là do sán mang đến.

Dù vậy cũng đừng quá lo lắng. Chuyện sán mang đến ung thư là cực kỳ hiếm, rất khó có thể xảy ra.

Tham khảo: WHO, Mental Floss

Theo Helino

Phản hồi của độc giả

Xem thêm

Blog Radio 635: Cho tôi tấm vé tìm về Tết đoàn viên

Blog Radio 635: Cho tôi tấm vé tìm về Tết đoàn viên

Hy vọng tết đến nụ cười sẽ nở trên môi mỗi người và nỗi buồn tạm dừng chân ngoài cửa.

Replay Blog Radio: Lưng chừng mùa đông

Replay Blog Radio: Lưng chừng mùa đông

Nếu em thích cappuccino thì em sẽ thấy nó giống như những ngày ta đang sống, thực chất là có những khoảnh khắc dù rất ngắn, nhưng em sẽ không bao giờ quên được, nhất là khi em nhận ra một người nào đó có ý nghĩa đặc biệt với mình.

Tết này con lại nợ mẹ một chàng rể

Tết này con lại nợ mẹ một chàng rể

Những ngày cuối năm, không biết sao nghe tiếng gió cũng vội vàng, gấp rút, chẳng mấy nữa mà Tết cũng sẽ về, con lại bộn bề trong đống câu hỏi của họ hàng mà con biết mỗi lần như thế con biết tim mẹ lại buồn, mẹ thương con gái mẹ vẫn chưa yên bề gia thất. Và con, con lại nợ mẹ một chàng rể mà năm trước con hứa sẽ tìm cho mẹ.

Cuối năm ngồi ngẫm lại cuộc đời: Cứ sống chết vì tiền chúng ta có bao nhiêu ngày thực sự dành cho bản thân?

Cuối năm ngồi ngẫm lại cuộc đời: Cứ sống chết vì tiền chúng ta có bao nhiêu ngày thực sự dành cho bản thân?

Cuộc đời con người có thể vì tiền mà "vào sinh ra tử". Vất vả nửa đời chính là vì mong muốn tích góp nhiều tiền tài, vật chất hơn nữa để có thể nâng chất lượng sinh hoạt lên một độ cao khác. Thế nhưng, đồng thời tiền tài cũng tựa như xiềng xích, lòng tham là nấm mộ chôn vùi bản thân. Chúng ta càng để đồng tiền, danh lợi, vật chất chiếm đoạt bản thân lại càng đánh mất tất cả. Cuối cùng chỉ là công dã tràng, không còn gì trong tay.

Blog Radio 634: Đợi cho qua ngày 27 Tết được không anh?

Blog Radio 634: Đợi cho qua ngày 27 Tết được không anh?

Cô mỉm cười khi bắt gặp ánh mắt Nguyên, lòng tự nhủ: "Anh à, đợi cho qua ngày 27 tết được không anh?".

Replay Blog Radio: Gác trọ mùa đông

Replay Blog Radio: Gác trọ mùa đông

Phố co mình trong cái lạnh rét buốt. Mùa đông đứng nhìn một người vội vã rời đi. Hạnh phúc buông lơi, tình yêu ở lại. Ngọt bùi đắng cay rồi cũng theo cơn gió đông trôi xa, mất hút giữa ngàn trùng lãng quên.

Hóa ra không có anh cạnh bên, ngày nào cũng là ngày xa vắng

Hóa ra không có anh cạnh bên, ngày nào cũng là ngày xa vắng

Có những dòng này em viết cho anh, viết cho những tháng ngày đọng lại trong kí ức của hai đứa. Em muốn viết cho anh, cho những ngày xuân mưa se lạnh, viết cho mùa hè cuồng nhiệt say sưa, viết cho mùa thu dịu dàng nhè nhẹ, và viết cho mùa đông ấm áp tràn đầy.

Chút tâm tư cho những ngày cuối năm

Chút tâm tư cho những ngày cuối năm

Lại một năm cũ sắp hết. Giữa cái tiết trời se lạnh vẫn có những ánh nắng nhẹ vương làm cho con người ta cảm nhận khoảnh khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới rõ hơn bao giờ hết.

Mong ngày được về bên mẹ

Mong ngày được về bên mẹ

Mẹ không biết Sài Gòn luôn ồn ào xe cộ khói bụi này làm gì có mùa đông như quê mình nên cũng hỏi dạo này trong đó có lạnh không.

Replay Blog Radio: Tôi sẽ làm điều mình muốn, lấy người mình yêu và sống hạnh phúc

Replay Blog Radio: Tôi sẽ làm điều mình muốn, lấy người mình yêu và sống hạnh phúc

Phải rồi, nếu ngày mai phải chết, thì tôi còn sợ hãi điều gì? “Mình sẽ trở thành họa sĩ, sẽ lấy người mình yêu và sẽ sống thật hạnh phúc”

back to top
logo left
logo right
banner bottom