blogradio.vn - Em không nhớ được chính xác là lúc nào cả nhà mình tạm biệt với khoai sắn, vẫn là bếp than hồng đỏ rực nhưng nồi cơm đã toàn là cơm, rồi mỗi lần tết đến má sắm áo quần đẹp cho chị em mình nhiều hơn, hai chị em cứ quay qua quay lại trước gương rồi cười tít mắt luôn.

***

Lâu rồi em chẳng còn nghe ai nói đến cụm từ đó nữa, chắc chắn nó đã vĩnh viễn thuộc về những gì đã qua, những gian khó yêu thương một thời của gia đình mình, của hai chị em mình chị hen.

Thời bao cấp. Cái thời mà mọi chuyện mua bán được tính bằng tem phiếu, hai chị em thay nhau đi xếp hàng từ 4 giờ sáng vì nếu đi trễ hơn sẽ không kịp giờ đi học, hôm thì mua gạo, hôm mua dầu lữa, hôm mua mắm, nhiều nhiều thứ lắm, em nhớ cứ mỗi lần mua là cô bán hàng xé bớt một cái tem, giống như con tem mình gởi thư vậy đó. Có một kỷ niệm mà mỗi lần nhắc lại, hai chị em đều cười ngất, đó là một lần không biết do quá vội hay vì trời còn tối quá mà chị thay đồ lật đật mặc cái quần bị trái, lúc đến trước cửa hàng đứng chờ chị mới phát hiện ra, dở khóc dở cười nhưng đành vậy thôi, phải chờ mua xong mới về được.

Cái thời đó làm gì có nồi cơm điện, có bếp ga, có máy giặt, có internet, có điện thoại di động chị hen. Tất tần tật đều làm bằng tay. Em được giao nhiệm vụ là đi học về phụ má bán hàng, đi chợ và nấu cơm. Hồi đó nhà mình nấu ăn bằng than, thức ăn thì không đến nỗi nào, cũng có thịt có cá nhưng cơm thì toàn là khoai hoặc sắn. Mở nồi cơm ra, từng lát khoai dài hay từng lát sắn mỏng trắng muốt bay mùi thơm lừng, cơm chỉ có một phần thôi còn lại là khoai sắn hết.

Nhớ lại cái thời đó nhiều lúc em còn le lưỡi, cái thời bao cấp với bao nhiêu khó khăn, cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc, nhưng so với nhiều nhà khác nhà mình đỡ hơn nhiều nhờ má bán hàng có đồng ra đồng vào chứ ba làm ở phường lương thấp lắm, em biết mà.

Em nhớ cái bàn học của hai chị em mình ở trước sân, hai chị em đều có thói quen là thức khuya học bài, lúc cả nhà đã ngủ hết. Chị ngồi đầu bàn, em ngồi cuối bàn, khổ nhất là không có điện. Cái thời đó không sướng như bây giờ đâu, cứ một ngày có điện là hai ngày cúp điện, cả thành phố xoay vòng như vậy, mà sao mắt mấy chị em mình tốt thật đó, không ai bị cận thị. Nhiều lúc em hay nói vui, rằng không biết có phải nhờ nồi cơm khoai sắn hay nhờ cái đèn dầu thời đó mà mấy chị em mình được như ngày hôm nay.

Em không nhớ được chính xác là lúc nào cả nhà mình tạm biệt với khoai sắn, vẫn là bếp than hồng đỏ rực nhưng nồi cơm đã toàn là cơm, rồi mỗi lần tết đến má sắm áo quần đẹp cho chị em mình nhiều hơn, hai chị em cứ quay qua quay lại trước gương rồi cười tít mắt luôn. Vui thật đó.

Sẽ không bao giờ còn được như vậy nữa, chị hen

Hồi đó cứ tối đến sau giờ cơm là mọi người trong xóm hay rủ nhau qua nhà mình xem tivi, cái tivi đen trắng là tài sản có giá nhất của gia đình mình thời đó.

Bây giờ cuộc sống hiện đại hơn nhiều, đủ đầy hơn nhiều, nhưng bệnh tật và tai nạn giao thông cũng nhiều quá nhiều, chị hen.

Em biết là chị không quên, nhưng em hỏi thật có khi nào chị thèm những bữa cơm như ngày xưa, thèm nồi cơm đầy khoai sắn nóng hổi em dọn ra, thèm cái không gian bé nhỏ hai chị em ngồi học dưới ánh đèn dầu, hả chị. Em nhớ cái quạt giấy chị vẫn hay quạt cho em những ngày cúp điện, nhớ ly nước mía chị nhường em uống, cái bánh cam chị dúi vào tay em những buổi chiều đi học về.

Và nhớ mãi không quên lời dạy của má, thiệt vàng không sợ gì nữa.

Tất cả đã qua rồi.

Cái thời bao cấp như người ta nói, nhưng với em, đó là một thời kỳ rực rỡ nhất, đáng nhớ nhất, cái thời em được sống trọn trong yêu thương ấm áp của gia đình mình dù còn nhiều thiếu thốn, cái thời em được tôi luyện vững vàng qua từng bài học của thầy cô. Bài học về nhân cách, về lòng yêu thương, về những giá trị đạo đức vĩnh hằng mà cho dù cuộc đời có đảo điên ra sao, hãy biết giữ thật chặt nó không được đánh mất.

Những lần chạy xe trên đường, em bắt gặp những bà, những chị ôm những cái mâm lớn là những củ khoai, củ sắn đi bán dạo, em lại cứ nhớ nồi cơm ngày xưa. Những ngày tháng đã qua không chỉ cho chị em mình những niềm nhớ, mà còn giúp hai chị em kiên cường trước bao thử thách.

Và cũng từ những ngày tháng đó, em hiểu ra người ta không thể lớn lên nếu thiếu đi những bài học làm người từ ba má, từ thầy cô.

© Phùng Thị Thùy Vân  - blogradio.vn

Mời xem thêm chương trình:

Blog Radio 627: Thời gian đã mang đi thứ gì?