Thân gửi những người bạn miền núi của tôi
2014-10-10 01:06
Tác giả:
Phan Thị Kim Thảo
Khi còn bé, tôi đã từng ước mơ được sống trong một khu rừng rộng lớn. Nơi đó, có dòng suối mát lành nước chảy quanh năm không biết mệt. Nơi đó, có hàng trăm loài chim thi nhau khoe giọng hát líu lo sớm chiều, và nơi đó có những con người mà tôi yêu mến… Để rồi đêm đến, tôi thường ôm những ước mộng trẻ thơ ấy vào giấc ngủ, có khi tôi thấy mình lạc lõng giữa chân không, khi lại bơ vơ đi tìm lối thoát giữa mênh mông, bạt ngàn.
Hồi đó, tôi sống với ông bà ngoại, mà nhà ông tôi đâu phải ở thị trấn hay thành phố gì cho cam, chỉ cần đi qua con khe Mộ Cô thì bờ bên kia đã được gọi là triền đồi. Mảnh đất nơi tôi sống là thượng nguồn của con sông Hương êm đềm chảy giữa lòng phố Huế, chia đôi bờ Bắc – Nam. Nếu tôi có về thành phố thì sẽ được nghe người ta gọi mình là “con bé miền núi”, “con bé ở rừng” đó thôi. Ấy thế mà tôi vẫn ước những điều ngây ngô, khờ dại.
Để rồi cứ mỗi chiều về, tôi thường hay ngóng trông, chờ đợi đoàn người đi từ trên núi xuống. Họ là những người K’Ho, tộc người sống tập trung chủ yếu ở miền núi. Cứ vài ba hôm họ lại gùi những chiếc gùi nặng nhọc được đan bằng sợi mây chắc chắn đi về miền xuôi. Những chiếc gùi chứa nhiều thứ mà tôi rất thích, đó là những trái thơm to gấp mấy lần nhà tôi trồng có vị ngọt thanh, hay những trái cây rừng có mùi ngai ngái nhưng ăn lại rất ngon và còn có các loại hoa màu khác… Họ mang xuống núi để bán cho người miền xuôi với giá rất rẻ rồi lấy tiền đó mua lương thực thực phẩm, các loại giống mới để dự trữ cho mùa tới. Và rồi ngày hôm sau họ lại tiếp tục cuộc hành trình trở về với chốn núi rừng của riêng họ. Đôi khi tôi tự hỏi, có phải những đôi chân ấy được hun đúc bằng đồng hay sắt thép, bởi chưa bao giờ tôi nghe họ ca thán đến nửa lời về những cuộc hành trình cứ nối dài lên rừng xuống núi như vô tận ấy.
Ông tôi có mở một quán nhỏ tại nhà để bán những thứ cần thiết cho người đi đường kiêm luôn nhà trọ nghỉ qua đêm nhưng hoàn toàn miễn phí. Thường thì những người K’Ho về tới miền xuôi khi trời đã tối nên ghé nhà ông tôi ăn uống và nghỉ ngơi, đợi cho trời sáng họ mới mang những thứ mình gùi về ra chợ bán. Gặp người miền xuôi họ nói tiếng Kinh nhưng nói với nhau họ nói thứ tiếng của dân tộc họ, thứ âm thanh mà đối với một đứa trẻ như tôi nghe thật kỳ lạ và thích thú. Ngoài những chiếc gùi đựng đầy các loại hoa quả thực phẩm để bán, họ còn gùi theo những bình rượu cần và vài ống giang được cắt sẵn rửa sạch. Đêm về họ tập trung ngồi lại trước khoảng sân rộng của nhà ông tôi, đàn bà thì vo gạo đổ vào ống giang mà nướng, đợi đến khi cơm trong ống chín họ chẻ ống ra, cắt từng khoanh cơm thơm lừng mùi nếp trải lên trên những ngọn lá vả rồi ăn với muối mè. Còn đàn ông lại ngồi uống rượu cần, hát hò rôm rả. Và những đêm như thế, tôi được ăn món cơm lam đặc sản của người K’Ho, được hùa theo ca từ của những bài hát chốn núi rừng nhưng với rượu cần thì tôi không dám thử. Tôi nhìn thấy trong đôi mắt của họ ánh lên niềm vui, sự lạc quan kỳ diệu vào cuộc sống. Một cuộc sống có quá nhiều chong gai nhưng với họ chưa bao giờ là mệt mỏi.
Tôi như một người bạn thân của hầu hết những con người ấy, dù là người già hay trẻ nhỏ tôi đều thích thú lắng nghe những câu chuyện họ kể về chốn núi rừng - nơi họ sống với một niềm say mê đến mơ mộng. Sau những câu chuyện ấy, giấc mơ trẻ thơ của tôi thêm phong phú và đầy màu sắc. Từ trong sâu thẳm lòng mình, tôi cảm mến những con người với nước da ngăm đen cháy nắng, tôi yêu những ngôi nhà sàn lợp lá, yêu những con nương trồng đủ loại thực phẩm hoa màu, yêu những chú dê rừng dễ thương hoang dại và yêu luôn khoảng trời tuổi thơ của những đứa trẻ lấm lem, gầy gò mà hồn nhiên, trong sáng. Tôi như đứa trẻ bị cuốn vào những thước phim ngắn đầy mê hoặc qua những câu chuyện kể. Chính vì thế, đã nhiều lần tôi nài nỉ ông tôi được theo chân đoàn người kia lên núi nhưng ông tôi nhất quyết không đồng ý, vì đường thì dài mà sức một đứa trẻ như tôi sẽ không chịu nỗi. Tôi vẫn ôm giấc mộng tuổi thơ ấy mãi cho đến khi trưởng thành để rồi nó cứ man mác một nỗi niềm riêng trong lòng tôi.
Thời gian, con người và xã hội dường như luôn vận động và phát triển. Khi tôi tròn mười tuổi, cũng là lúc nhà nước đưa ra những chính sách đổi mới về khu vực miền núi nơi tôi sống. Các tộc người thiểu số được cấp đất và xây nhà ở miền xuôi, họ được hưởng sự ưu tiên về mọi mặt. Với tôi, họ xứng đáng nhận được sự đãi ngộ ấy, nhưng có chút gì đó trong tôi thoáng buồn. Phải chăng tôi buồn vì ước mơ một thời ngây dại trở nên xa xôi hay tôi buồn vì lo sợ những người bạn miền núi của mình sẽ thay đổi. Và kể từ ngày ấy tôi không còn gặp lại họ, những người bạn miền núi của tôi. Tôi không còn được nghe những câu chuyện lý thú ở chốn núi rừng xa xăm, không được ăn những đặc sản có mùi ngai ngái mà đậm đà vị rừng ấy nữa…
Giờ đây, khi đã thực sự trưởng thành nhưng tôi vẫn mãi loay hoay đi tìm ước mơ của mình. Không như hồi bé, chỉ có mỗi một ước mơ. Con người càng lớn càng có nhiều tham vọng và lựa chọn. Cuộc sống xô bồ nên con người phải vội vã chạy theo để bắt kịp nó. Tôi đâm ra lo sợ và nghi ngờ tất thảy mọi thứ, nghi ngờ những người xung quanh và ngay cả chính bản thân mình.
Có những đêm, tôi mơ thấy mình đi lạc giữa chốn núi rừng mênh mông, tôi mải miết đi tìm nhưng lại không biết mình tìm kiếm cái gì. Trong mơ, tôi phân vân không biết nên dừng lại hay đi tiếp. Và rồi tôi vẫn cứ đi, mãi cho đến khi đôi chân tôi trở nên nặng nề và không tài nào nhấc nổi thì trước mắt tôi hiện ra những ngôi nhà sàn lợp lá, những chú dê đen trắng cất lên tiếng mời gọi bê bê, những luống ngô khoai phủ một màu xanh ngát và những con người lấm lem đang nhìn tôi mỉm cười. Tôi nhận ra những người bạn miền núi của mình nên vui sướng chạy đến dang tay ôm lấy họ nhưng trong thoáng chốc tất cả đều tan biến. Tôi giật mình tỉnh giấc, mới hay mình đang mơ. Giấc mơ của một thời trẻ thơ trở về bên tôi, đã giúp tôi nhận ra nhiều điều từ cuộc sống. Tôi sống chậm hơn, hòa nhập hơn với mọi người và tin vào chính mình như tin vào những người bạn miền núi của tôi chưa bao giờ thay đổi.
Rồi đây, sẽ đến lúc tôi phải già đi, khi đó tôi sẽ ngồi và nghiền ngẫm về quá khứ của cuộc đời mình. Và chắc hẳn rằng tôi sẽ không thể nào bỏ qua được những kỷ niệm của một thời tuổi thơ ngây dại, nơi bắt nguồn cho tôi những hoài bão ước mơ, nơi cho tôi đôi mắt để nhìn rõ hơn cuộc sống – một cuộc sống muôn màu, muôn vẽ và muôn điều lý thú để khám phá, thương yêu và trân trọng. Và nếu khi đó, tôi còn có thể gặp lại những người bạn miền núi của mình, tôi sẽ nói với họ chỉ một lời. Đó là cảm ơn!
- Phan Thị Kim Thảo
Phan Thị Kim Thảo
Lênh đênh lạc bước đường về Hỏi ai xa lắm mộng trần nơi nao? Mơ hồ mới tỏ chiêm bao Mà sao khi tỉnh vẫn còn chênh vênh...
Phản hồi của độc giả
Xem thêm
Tiệm Cầm Đồ Ký Ức - Phần 2: Mùi dầu gió
Bảy tháng sau ngày mẹ mất, Thảo vẫn mang theo những giờ cuối cùng trong phòng bệnh. Cô tìm đến Tiệm, gửi lại ánh đèn, tiếng máy, tất cả những gì cô đã nhìn và nghe đêm ấy. Chỉ giữ lại mùi dầu gió và cảm giác bàn tay mẹ trong tay mình. Nhưng khi ký ức đã được cất đi, Thảo nhận ra: có những điều ta quên được bằng trí nhớ, nhưng cơ thể vẫn nhớ.
Tiệm Cầm Đồ Ký Ức - Phần 1: Giải nhì
Ở cuối một con hẻm có một cái tiệm nhận cầm ký ức. Một người mẹ tìm đến, mang theo một phong bì tiền và một tờ phiếu ghi tên con trai mình. Cậu đã bán một thứ đi — và không phải thứ bà nghĩ. Truyện ngắn mở đầu chuỗi "Tiệm Cầm Đồ Ký Ức".
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần cuối
Trước ngày cưới hai hôm, tôi hỏi anh có muốn tổ chức một buổi chia tay cuộc sống độc thân không. Anh không cần suy nghĩ đã đáp ngay: “Không. Anh là người của gia đình” “Ừ, nhưng em thì có!” - Tôi ngồi xuống cạnh anh, cười nói: “Bạn của em anh cũng quen gần hết rồi, đi cùng luôn nhé?”
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần 2
Ôn lại chuyện cũ dường như đã trở thành chủ đề quen thuộc giữa tôi và anh. Hôm ấy, hai đứa ngồi ở quán ăn vặt đối diện trường - nơi năm xưa chúng tôi thường ghé. Vừa ăn, vừa ríu rít kể hết chuyện này đến chuyện khác. Đang cười nói vui vẻ, anh bỗng trầm giọng: "Suốt mấy năm đại học... anh chẳng có kỷ niệm nào với em cả" Anh khẽ thở dài: "Những sáu năm!"
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần 1
Một ngày trời trong veo, mây trắng lững lờ, nắng vàng dịu dàng phủ khắp những con phố. Vào một ngày đẹp như thế, tôi ôm một xấp thiệp cưới đến gặp ba đứa bạn thân từ thời cấp III. "Thiệp gì đây?" - Diệu nheo mắt nhìn tôi, vẻ đầy nghi ngờ.
Nhịp đập sau cơn mưa mùa hạ
Nam và Phương là cặp đôi "oan gia chí chóe" nổi tiếng khắp lớp 12A1, cả hai luôn tìm đủ mọi trò để trêu trọc nhau. Mọi chuyện tưởng chừng chỉ dừng lại ở những trò đùa vô hại, cho đến một chiều thứ Bảy, Nam bất ngờ bị hai ông anh họ của Phương "bắt cóc" ra quán nước chỉ để... giảng bài tích phân! Từ ly nước ngọt đút lót tuổi 18 đến lời hẹn cùng nhau bước vào cổng trường Đại học, những màn cà khịa ngày nào dần biến thành nhịp đập chung ngọt ngào. Liệu cô lớp trưởng lém lỉnh có chịu "duyệt hồ sơ" để chàng trai năm ấy đồng hành cùng mình đi hết cả cuộc đời?
Trạm Cuối
"Trạm cuối" kể về Minh, một phụ xe trẻ chán ngán với những ngày tháng lặp lại trên tuyến xe buýt số 08. Cho đến khi cậu bắt đầu để ý đến một ông lão kỳ lạ, đêm nào cũng lên chuyến cuối, ngồi ở chiếc ghế cuối bên cửa sổ rồi đi bộ một mình sau khi xuống ở trạm cuối. Khi Minh dần biết được lý do đằng sau những chuyến xe ấy, cậu cũng bắt đầu nhìn lại công việc, những người xa lạ mình từng đưa qua và chính cuộc đời đang tưởng như đứng yên của mình. Một câu chuyện về những hành trình tưởng vô nghĩa, những người chỉ đi cùng ta một đoạn đường, và cách một chuyến xe có thể đưa một con người đến một nơi rất khác — nơi mà trước đó họ chưa từng nghĩ mình sẽ đến.”
Dấu son Tháng Tám
Tháng Tám không chỉ mang theo những cơn gió heo may dịu ngọt của đất trời chuyển mùa, mà còn đánh thức trong tim mỗi người con đất Việt niềm tự hào thiêng liêng về những trang sử hào hùng của dân tộc. Bài thơ "Dấu Son Tháng Tám" là một nén tâm hương kính cẩn tri ân các thế hệ đi trước, những người đã hiến dâng cả thanh xuân và máu xương để đổi lấy độc lập, tự do cho Tổ quốc, đồng thời khắc họa bức tranh mùa thu cách mạng sục sôi khí thế, rực rỡ cờ hoa và trường tồn cùng non sông.
Gửi anh, chàng trai 19 tuổi năm nào
Mỗi khi bắt gặp đâu đó hai chữ Cần Thơ hay Đại học Cần Thơ là em lại nhớ tới anh và những ngày tháng hoa mộng ngày nào. Hôm nay, khi được trực tiếp về Cần Thơ, nỗi nhớ trong em lại càng cuộn trào lên, tinh khôi và thanh trong như những kỉ niệm của những tối học tiếng Anh năm nào. Anh vẫn luôn là kí ức trong trẻo, thuần khiết nhất của em trong những năm tháng đã qua của cuộc đời này.
Nếu cả đời này không rực rỡ thì sao?
Bạn đã bao giờ nằm thao thức giữa những đêm khuya, điện thoại vẫn còn sáng màn hình với hàng loạt câu chuyện “thành công” của người khác, và tự hỏi: “Lỡ cả đời này, mình không rực rỡ thì sao?”.
