Tào phớ - Trong trẻo món ngon Hà Thành
2010-07-22 14:36
Tác giả:
Blog Việt
Liệu có bao nhiêu gánh tào phớ trên mảnh đất này? Tôi không biết và có lẽ cũng chẳng mấy ai đếm được. Nhưng trong kí ức lộn xộn của riêng tôi, nhắc đến Tào phớ độc chỉ có một hình ảnh hiện lên rõ nét: “Bác phớ trắng”.
Ngày nhỏ, tôi sống trên một con phổ nhỏ lọt thỏm trong khu phố cổ. Những ngày nghỉ, khi bạn bè thi nhau nhảy dây đá bóng dưới vỉa hè, tôi thường kê ghế gỗ ngồi một mình trên ban công, nắm hờ thanh sắt và ngó xuống nhìn đường phố bằng đôi mắt bỡ ngỡ của con bé mẫu giáo. Thi thoảng, tôi chơi trò đếm hàng rong. Tôi đếm tất cả: bà Béo bán xôi ngồi ở góc đường đối diện; cô bán rau kĩu kịt gánh qua gánh lại mời mấy bác mải trông cửa hàng không kịp đi chợ sáng; ông bán Lục tào xá với Chí mà phù có cái nồi cũ kĩ buộc sau chiếc xe đạp cũng nhuốm màu thời gian; đôi ba tiếng rao chẳng rõ của một chị bán bánh cuốn nóng… Những chiếc đòn gánh cứ thế kĩu kịt qua lại. Những con người cứ lầm lũi trên từng con phố kiếm miếng ăn. Còn tôi vẫn cứ dựa mình vào thanh chắn ban công lẩm bẩm 1, 2, 3, 4…
Nhưng cứ tầm chín rưỡi mười giờ, thấp thoáng thấy một bóng trăng trắng ở đằng xa cùng tiếng rao quen thuộc, bao nhiêu con số đếm từ sáng bay biến hết thảy. Chạy một mạch xuống tầng trệt, tôi hí hửng cầm tờ giấy bạc bà nội cho í ới gọi “Bác phớ ơi…!”
Tôi quen "Bác phớ trắng" trong một vài mùa hè thuở 6,7 tuổi, đơn giản là con bé tí tẹo hay được nựng là “khách quen”. Cái tên “Bác phớ trắng” cũng là tôi tự đặt ra bởi gánh phớ màu trắng và chiếc áo bác mặc cũng màu trắng. Trong trí nhớ ít ỏi của con bé, ấy là một chiếc áo to rộng có hai túi bên vạt như của mấy ông bác sĩ, nhưng lại là cổ Tàu, và điểm một vài vết ố đậm nhạt. Chẳng hiểu sao đến lúc này tôi không hình dung được gương mặt bác, cũng không nhớ tóc bác bạc bạc trăng hay hoa râm, chỉ hiện lên rõ nhất trong tiềm thức chiếc áo trắng mà thôi.
Ảnh minh họa: Bạn đọc (st)
"Bác phớ trắng" rao vững chãi ngân dài thành từng hồi đến nỗi tôi còn tưởng tượng ra nhịp điệu rõ ràng “Ai… phớ đây… phớ đây”. Cái thời cách đây hơn chục năm, đường phố ít ồn ào, có những lúc tiếng rao một đôi lần mà văng vẳng từ đầu đến cuối phố.
Gánh hàng của bác đơn giản như mọi gánh tào phớ ta có thể bắt gặp bất cứ đâu trên những ngõ ngách phố xá của đất kinh kì. Một bên là cái chạn gỗ hai tầng đóng đơn sơ để thìa, úp bát, đặt bình nước và một cái xô nho nhỏ rửa chén; bên kia là một cái nồi nhôm to đựng tào phớ. Không hiểu sao, lần nào cũng vậy, tôi luôn háo hức mỗi lần bác nhấc vung lên, háo hức ngó đầu vào nhìn màu trắng tinh khôi của thức quà ấy.
Ảnh minh họa
Ngày xưa, tôi từng nghĩ có một cây tào phớ để ngắt quả và nấu thành món ăn ngon lành này. Hồi nhỏ, ai cũng có những phát minh ngây ngô và đáng yêu đến tội. Mãi lúc 10 tuổi mới hay nó bắt nguồn từ đậu tương, cùng “họ” với sữa đậu nành hay những bìa đậu vuông vuông vẫn bán ngoài chợ. Người ta đem ngâm hạt đậu tương vào nước cho nở ra rồi đem xay nhuyễn. Nước với đậu lọc qua một tấm vải mỏng như chắt sữa để bỏ hết bã đi. Xong đâu đấy đem đun sôi sữa lên, đổ thêm chút bột năng rồi bàn tay khéo léo lại khuấy đều… khuấy đều… Cuối cùng đổ vào khuôn rồi đậy nắp chờ cho đậu đặc quánh lại là được.
Nhưng có phớ ngon chỉ là một nửa công đoạn mà thôi. Thức quà ấy còn đưa đẩy lòng người bởi cái nước đường từng gánh hàng nấu ra sao. Đường phải là đường thẻ, có thêm đôi ba lát gừng thơm đun sôi với nước trong thanh một màu ngà ngà. Không ngọt quá, không nhạt quá… kể cũng khó vì phải tùy tay người nấu có hợp khẩu vị người thưởng thức hay không.
Thích nhất là lúc nhìn bàn tay thoăn thoắt cầm chiếc thìa to bẹt hớt từng lớp phớ cho vào bát. Hồi ấy tôi đinh ninh cái thìa lạ lùng kia là cái nắp sắt của hộp sữa bột. Khéo léo, kĩ nghệ có lẽ cứ nhìn tay người bán mà ra. Đậu phải hớt thật mỏng mới đúng kiểu, thì khi ăn mới thấy hết cái thú trong trẻo của món ngon Hà Thành. Uyển chuyển lắm, mềm mại lắm bởi chỉ mạnh tay quá đà một chút thôi cũng khiến vỡ nát lớp đậu phía dưới, có khi hỏng cả nồi tào phớ ngon lành.
Ảnh minh họa: Bạn đọc (st)
Không biết có phải hàng nào cũng thế không, nhưng trong chạn gỗ của “Bác phớ trắng” lúc nào cũng có một khay hoa nhài – loài hoa đã quyến rũ bao tâm hồn bởi mùi hương. Bác ngắt vài bông hoa nhài bỏ vào bình đựng nước đường cho thơm dìu dịu rồi nhẹ nhàng rót lên những lớp phớ mỏng tang như đặt nét vẽ cuối cho một bức tranh thủy mặc. Ấy là lúc nghệ thuật chuyển từ người bán sang người mua.
Ăn tào phớ cũng là một cách thể hiện cái thanh nhã của con người. Ngày nhỏ tôi luôn thích thú cầm thìa hớt từng miếng mỏng cho vào miệng cảm nhận miếng phớ tan trên đầu lưỡi để lại dư vị ngòn ngọt thơm thơm. Đến bây giờ vẫn vậy, ăn phớ phải chậm rãi tận hưởng cái thanh mát từ từ đẩy lui tia mặt trời gay gắt ngày hè. Tào phớ không dành cho người vội vã, càng không dành cho những ai cứ quấy nát vụn cả bát lên rồi húp sùm sụp. Nghĩ mà xem, thế thô lắm, vụng lắm, người Hà Nội chẳng mấy ai thưởng thức phớ như vậy cả.
Ảnh minh họa
Những năm gần đây, tào phớ rong không còn nhiều nữa, tiếng rao thân quen cũng vì thế mà thưa thớt hơn. Người ta bán tào phớ ở những hàng quán tinh tươm sạch sẽ, đôi khi bỏ tào phớ vào những cái cốc thủy tinh trong vắt miệng cao nhưng chẳng hiểu sao lại làm mất đi cái thú vị. Đôi khi, để kiếm tìm những niềm vui không cần điều gì quá cao sang … một gánh hàng rong… một cái bát đất nung thi thoảng có chỗ sứt mẻ… một vài bậc hiên nhà bên trưa hè gắt… thế là đủ!
Lần cuối tôi nhìn thấy “Bác phớ trắng” là cách đây khoảng 5,6 năm, vô tình trong một ngõ nhỏ của Hà Nội cổ kính, vẫn bóng dáng chiếc áo trắng. Nay chắc bác cũng đã nghỉ bán. Chẳng hay còn ở mảnh đấy Hà Thành này không, chẳng hay còn nhớ con bé năm nào, cũng chẳng hay đôi chân còn quen lối dọc ngang những con phố xưa hay không… Chỉ biết tiếng rao còn văng vẳng đâu đây trong những khoảnh khắc tìm về thưở ấu thơ…
[Hà Nội nhớ - Tháng 6/2010]
* Gửi từ email Nguyễn Phương Anh - ngphuonganh.cindy@
| TIN LIÊN QUAN |
|---|
Dù bạn đang dùng dịch vụ Blog nào, Blog Việt vẫn là người bạn đồng hành cùng cộng đồng Blogger Việt. Hãy chia sẻ những bài viết và đường link blog hay bạn muốn chia sẻ tới chúng tôi như thường lệ bằng cách gửi theo mẫu sau hoặc gửi email về địa chỉ blogviet@vietnamnet.vn
Chép link sau vào chương trình đọc Feed (RSS) để cập nhật những bài viết mới nhất của Blog Việt ngay tại Blog của bạn: feed://vietnamnet.vn/blogviet
Phản hồi của độc giả
Xem thêm
Khói bếp quê bà
Có những buổi chiều, chỉ cần nhìn thấy làn khói bếp bay lên từ mái nhà quê, tim ta lại chùng xuống bởi bao ký ức tuổi thơ bỗng ùa về. Mùi khói rơm, tiếng gà cục tác, dáng người bà lom khom bên bếp lửa, tất cả trở thành miền thương nhớ không thể nào quên.
Thanh xuân như những đoá hồng đỏ
Những lời tôi muốn nói không thể nói là điều tôi luyến tiếc nhất trong của đời này. Em yêu anh là lời cuối cùng tôi cho anh biết vì rất lâu anh đã là người nhà đối với tôi. Tôi chỉ mong kiếp sau anh có thể tìm được người tốt hơn tôi, thấu hiểu anh hơn tôi, không nhõng nhẽo, mè nheo như tôi. Anh là người thật sự tốt không lo khó khăn luôn luôn chỉ biết nghĩ cho tôi.
Chỉ có cơm mẹ nấu là miễn phí
Trên đời này, chỉ có những bữa cơm mẹ nấu là miễn phí. Những bữa ăn còn lại, ta phải tự mình đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt và cả những tháng ngày bươn chải. Khi còn trong vòng tay mẹ, ta vô tư ngồi bên mâm cơm, được mẹ gắp cho miếng ngon nhất, nhường phần đủ đầy hơn. Sự che chở ấy quen thuộc đến mức ta tưởng là điều hiển nhiên, mà quên rằng phía sau mỗi bữa cơm giản dị là biết bao nỗi nhọc nhằn mẹ đã âm thầm gánh mang.
Hóa ra yêu đơn phương là thế
Cuộc sống này nó vốn đơn giản hay phức tạp đều do cách nghĩ của mỗi người. Nếu bạn cảm thấy bằng lòng với cuộc sống hiện tại thì mọi thứ với bạn không là vấn đề gì cả dù không được đầy đủ như người khác. Nhưng nếu bạn cảm thấy không thể đặt lòng tin với bất cứ ai thì bạn luôn phải đề phòng chẳng dám mở lòng với bất cứ ai và bạn sẽ luôn sống cô độc một mình trong cuộc đời này. Hãy mở lòng và trao yêu thương khi còn có thể biết đâu đến một lúc nào đó bạn sẽ tìm thấy tình yêu thật sự dành cho bạn.
5 kiểu người tuyệt đối đừng kết giao nơi công sở nếu muốn tăng lương, sếp quý
Công sở là nơi để làm việc, không phải là nơi để kết giao bừa bãi. Chọn bạn mà chơi ở chỗ làm đôi khi còn quan trọng hơn cả năng lực thực sự của chính bạn.
Nơi đây có bình yên (Phần 1)
Có những mối duyên không bắt đầu bằng một lời hứa hẹn rõ ràng, mà lớn lên lặng lẽ giữa những năm tháng người ta còn quá trẻ để hiểu thế nào là giữ lấy một ai đó bên mình. Chúng tôi đã từng đi ngang qua nhau nhiều lần hơn là bước cạnh nhau, đã có những quãng thời gian tưởng như chỉ cần một chút im lặng nữa thôi là mọi thứ sẽ trôi tuột về hai phía khác biệt của cuộc đời.
Ngày trở lại
Ngày trở lại, tim bồi hồi rung nhẹ Cổng trường xưa vẫn nghiêng nắng dịu dàng Bạn cũ đó, mắt cười rưng màu nhớ Dáng thân quen như thoáng giấc mộng vàng.
Đoá hồng mong manh (Phần cuối)
Mỗi chúng ta đều từng đứng trước một ngã rẽ, nơi trái tim và lý trí không còn song hành. Câu chuyện này không kể về sự hy sinh, cũng không cố làm ai phải rơi nước mắt. Nó chỉ mong bạn đọc xong có thể thở chậm lại một chút, để tin rằng dù quá khứ thế nào, tương lai vẫn luôn nằm trong tay mình.
Người mang chiếc ô
Đây là câu chuyện về Hoài An, cô gái luôn rực rỡ, nhiệt tình và dường như lúc nào cũng mang theo năng lượng để sưởi ấm cả tập thể. Từ những ngày đầu ở Hội Sinh viên, những kỷ niệm thao trường, cho đến những góc rất đời phía sau sân khấu, Hoài An hiện lên vừa đáng yêu, vừa mạnh mẽ, vừa mong manh. Ít ai biết rằng đằng sau hình ảnh một “cục pin dự phòng” cho cả thế giới lại là một cô gái từng đi qua những tổn thương của tuổi nhỏ. Có lẽ vì vậy mà Hoài An luôn chọn cách trở thành người che mưa cho mọi người sẵn sàng đưa chiếc ô của mình cho người khác, dù bản thân phải đứng dưới mưa. Một câu chuyện nhỏ về thanh xuân, tình bạn, và về những con người luôn âm thầm mang chiếc ô của mình đi khắp thế giới.
Anh đã quên lời hứa ngày xưa ấy
Trong tình yêu của hai người, nếu một người này yêu nhiều hơn và sẵn sàng hi sinh quá nhiều vì người kia thì chắc chắc người đó sẽ luôn là người chịu nhiều tổn thương nhất. Nếu đã yêu nhau thật lòng thì hãy làm những gì tốt nhất cho nhau có thể và đừng làm tổn thương nhau. Bởi gặp nhau và yêu nhau ở kiếp này thì đã là duyên nợ từ kiếp trước rồi.
