blogradio.vn - Con cụ gần bốn mươi có tới chín tiền án, thời gian sống trong tù nhiều hơn thời gian ở ngoài xã hội. Cụ bây giờ yếu lắm, trước còn đạp xe năm chục cây số đến trại. Bây giờ phải ki cóp lắm mới bán được con vịt để thuê xe ôm đi thăm. Anh con trai giờ được điện thoại tháng một lần, không nói gì nhiều chỉ dặn cụ nhanh lên thăm để còn có tiền ăn thêm.

***

Đàn bà có nhiều phận. Phận làm mẹ, làm vợ, làm dâu xa nhà, làm con... Không thể kiểm đếm xiết được phận của họ, những người nếu thiếu thì thế giới sẽ không còn. Nhưng tất cả đều đã được gọi tên, đặt riêng rẽ trong tiềm thức của xã hội. Nhưng có một nhóm những người đàn bà muôn phần cơ cực khác chưa được gọi riêng một phận. Họ là những người đàn bà có chồng đi tù.

Trước cửa nhà thăm gặp trại giam nọ là một người đàn bà tôi không thể nào đoán định được tuổi bởi sự lam lũ trên gương mặt và tất cả những gì có thể nhìn thấy được trên gương mặt chị. Nếu có, tôi chỉ muốn những vết rạn do mưa nắng trên mặt chị không chằng chịt như thế để tôi gọi ra được tuổi. Chị không được người ta cho vào thăm đơn giản vì chị đã li hôn người chồng đang thụ án ở trong đó và không có tên trong sổ thăm gặp. Tôi hỏi đã li hôn rồi, tại sao chị vẫn còn thăm. Chị nói vì chị vừa bán được đàn gà mấy chục con, phần ra một con, luộc kĩ muốn mang lên để anh ấy ăn. Mấy năm trời nay chưa ai trong gia đình thăm hỏi, chắc gì đã có một miếng thịt gà. Tôi rưng rưng mắt hỏi tiếp tình cảm thế tại sao chị lại li hôn. Chị khóc, nói án anh mười mấy năm trời, chị ở nhà không chịu nổi lời đàm tiếu. Đi ăn cưới, họ cũng nói vợ thằng tù, đi chợ ai cũng nhìn. Có hôm chị ốm, đi nhờ một người ra bệnh viện huyện, chị mang tiếng lời đồn trốn chồng theo trai. Đành phải li hôn để dễ sống.

Lần ấy tôi cũng đang lên thăm một người em họ. Cậu em nói sống tốt nhờ có người vợ tháng nào cũng lên thăm gửi tiền quà cáp đầy đủ. Qua cửa kính tôi thấy gương mặt em sụt sùi. Nó nói ở trong tù, đa số người vợ đâm đơn li dị. Vì chồng đi tù, đời gái hơ hớ, lắm người dòm ngó. Tôi giật mình. Những lần về quê thăm cha mẹ, tôi thấy thím dâu ấy quần quần áo áo, phấn son mặn nhạt, tiền vàng có vẻ lủng liểng, thay đổi hẳn so với cuộc sống kham khổ trước khi chồng đi tù. Tôi chẳng dám nói gì hơn chỉ dặn người em gắng cải tạo tốt để về với thím.

Tôi còn gặp một bà cụ, mang theo trên tay ba cân cá mắm và năm lạng lạc. Cụ bảo người nhà đi tù chỉ gửi lạc và cá mắm là bền nhất. Con cụ gần bốn mươi có tới chín tiền án, thời gian sống trong tù nhiều hơn thời gian ở ngoài xã hội. Cụ bây giờ yếu lắm, trước còn đạp xe năm chục cây số đến trại. Bây giờ phải ki cóp lắm mới bán được con vịt để thuê xe ôm đi thăm. Anh con trai giờ được điện thoại tháng một lần, không nói gì nhiều chỉ dặn cụ nhanh lên thăm để còn có tiền ăn thêm. Tôi nghe chưa kịp nói gì thì thấy cụ nhặt chai nước tinh khiết ai đó vứt lăn lóc dưới sân mở dốc lên miệng uống vội. Mắt tôi chợt nhòa đi.

Năm ngoái tôi về làng, đám bạn học hồi tiểu học rủ đi họp phường lớp. Trong buổi hôm ấy tôi gặp một người có vẻ giàu có dẫn theo một cô gái nói là đem hàng xách tay đi theo. Tôi ban đầu không để ý nhưng anh bạn đồng niên ghé tai tôi bảo giờ đang là mốt tán vợ bạn tù. Dễ lắm, chỉ cần bỏ vài đồng, hoặc thậm chí chỉ cần bỏ công chở đi thăm chồng người ta, mua mấy cân kẹo và mắm ruốc, thăm xong rẽ vào nhà nghỉ là vừa. Họ đang thành lập cả hội những người tán vợ tù. Tôi cũng lặng im.

Đàn bà có chồng đi tù thực ra có nhiều nỗi khổ hơn niềm vui. Họ khổ về tinh thần và vật chất. Chưa kể ông chồng liên tục nhắn tin ra đòi tiền gửi vào, đòi vợ lo giảm án, lo chạy “chân cải tạo”, đòi lo liệu để được gặp riêng trong buồng hạnh phúc rồi đòi ở ngoài giữ tiết hạnh. Còn số có chồng đi tù nhẽ ra vui cũng không vui được. Chị H có chồng nghiện nặng, những tưởng án bảy năm về tội “Mua bán trái phép chất ma túy” làm cho chồng cai được nào ngờ anh chồng ra tù còn nghiện nặng hơn. Hai năm sau lại vào tù lần nữa. Chị H ở nhà không yên được vì đám bạn nghiện của chồng liên tục quấy rầy. Cũng có người đàn bà chồng đi tù được mấy tháng mới có chửa hoặc có người phải làm đơn li dị chỉ vì nhà đã khó khăn mà ông chồng trong tù liên tục chê trách rằng đồ gửi vào ít, ăn không được này nọ.

Năm nay, vừa đợt cuối năm, tôi được tin về thăm người em họ nói trên. Anh ta bị chém nhiều nhát phải vào viện chỉ vì tội mới ra tù đã sang xã bên cạnh lừa một người bạn tù rằng gửi tiền đưa cho anh ta cầm hộ gửi vào trại dễ hơn. Chị kia tin thật, anh ta lấy được mấy lần. Cho tới khi người chồng chị kia ra và tính sổ dẫn tới anh ta bị chém trọng thương. Thê là lại có hai người vợ tù nữa vất vả.

Tôi ngẫm cần phải có một định danh khác về phận cho những người đàn bà có chồng đi tù. Chúng ta cần phải cho họ một phận riêng, làm cho họ biết liên kết với nhau, tiếp cận với nhau để cũng gắng gượng vượt qua niềm khổ riêng họ đang gánh chịu. Nếu có phận riêng, họ sẽ không bị lợi dụng hoặc cũng dễ dàng biết mình đang bị lợi dụng. Hoặc đơn giản hãy thành tâm giúp đỡ họ bằng cách nay hay cách khác mà không vụ lợi. Bởi vì họ đang làm tốt phận riêng của họ rồi, đừng để họ khổ nữa.

© Hải Đường - blogradio.vn

Mời xem thêm chương trình:

Blog Radio 667: Tại sao đang hạnh phúc mà tôi vẫn ngoại tình?