Tây Tiến và những mảnh đất chúng tôi qua
2016-11-09 01:00
Tác giả:
Năm đầu tiên đại học, lớp chúng tôi được đi thực tế ngôn ngữ ở Mai Châu - Hoà Bình. Mảnh đất và con người nơi đây đã để lại trong chúng tôi rất nhiều ấn tượng sâu sắc, để đến khi trở về cứ vương vấn mãi hương đất, hương rừng, và đặc biệt thấy yêu hơn những vần thơ "Tây Tiến"...
Xe vẫn bon bon chạy trên con đường ngoằn ngoèo, vòng qua các chân núi. Chưa bao giờ tôi thấy đất Thanh Hoá rộng lớn đến vậy. Qua Mường Lát, Quan Hoá là tới Hoà Bình, mà chỗ nào cũng chập chùng những núi. Bây giờ đọc lại "Tây Tiến" mới thấy hết sự chân thực của những vần thơ và sự tài hoa của người nghệ sĩ:
"Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi
Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi
Mường Lát hoa về trong đêm hơi..." (*)
Đoàn quân Tây Tiến của Quang Dũng đóng quân trên một vùng rộng lớn vòng qua phía Tây Thanh Hoá sang tận đất bạn Lào. Mảnh đất ấy bây giờ không giống ngày xưa nữa. Bàn tay con người phá đá mở đường đã làm nên bao điều kì diệu. Con đường đó không chỉ là để thăm lại chiến trường xưa mà còn là "con đường chạy thẳng vào tim" theo cách nói của Phạm Tiến Duật.
Chúng tôi đi, hôm đó trời mưa bụi. Cảnh vật bên đường mờ ảo trong khói sương. Núi cứ đuổi nhau chạy mãi như muốn đến tận đường chân trời. Dòng sông thì thầm nằm dưới chân núi kể chuyện đoàn quân Tây Tiến năm xưa.
Chúng tôi đến Mai Châu buổi trưa nắng vàng rực rỡ. Nơi đây xưa kia không biết rừng thiêng nước độc thế nào nhưng chúng tôi không thể không say say vì nắng vàng và những cơn gió mát. Bản Văn, bản Lác êm đềm trong sự bao bọc của những ruộng bậc thang và những núi mai bàng bạc. Buổi sáng, dậy thật sớm, ngắm nhìn thung lũng trong mờ sương mới thấy sự im lặng dường như tuyệt đối. Những mái nhà sàn ẩn hiện sau những lùm cây um tùm. Phong lan từng chùm rủ xuống trên các thân nhãn còn ngậm giọt sương đêm. Con đường từ bản ra thị trấn, đường nhỏ, đường lớn, ngõ ngược, ngõ xuôi, chỗ nào cũng núi. Bốn phía đều là núi, bên phải, bên trái, trước mặt, sau lưng, cứ ngỡ rằng hết con đường ấy là tới núi. Cứ muốn đi mãi, đi mãi bao giờ cho tới được dải mây trắng bồng bềnh ngự trên đỉnh núi cao kia. Đó là đường lên trời. Không biết năm xưa nhà thơ Quang Dũng có cảm giác như vậy không khi viết:
"Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thăm
Heo hút cồn mây súng ngửi trời" (*)
Chúng tôi cũng đã đến Hang Chiều, leo hơn 1200 bậc. Thật hạnh phúc khi được tận mắt ngắm nhìn những cây bương, cây mai, cây bụi. Cảm giác thật may mắn khi đứng giữa lưng chừng núi mà bao quát toàn cảnh Mai Châu. Tôi đã ước tay mình có thể dài ra để xếp lại những ngôi nhà - những đồ chơi bé nhỏ kia - theo ý thích. Cảnh đẹp và yên bình quá. Dẫu mồ hôi chảy ướt đầm lưng áo vẫn còn muốn leo lên đến tận cùng. Bây giờ mới hiểu hơn cảm hứng lãng mạn và chất hiện thực trong "Tây Tiến". Hình như trong mỗi câu thơ khúc khuỷu dốc núi ấy có tiếng thở phào nhẹ nhõm, và đôi mắt xanh thắm thu gọn cả trời đất bao la.
Đến Mai Châu, thấy ấn tượng bởi những ruộng bậc thang dưới chân núi. Đó có phải chiếc khăn xanh bồng bềnh mà tiên nữ nào đã đánh rơi từ trên đỉnh núi cao kia. Lại nhớ:
"Mai Châu mùa em thơm nếp xôi" (*)
Chúng tôi trở về ai cũng mang theo một gói quà là những ống cơm lam, thứ gạo nếp nương vừa thơm vừa dẻo. Thứ gạo ấy là cả "mùa em", là cả tấm chân tình người Tây Bắc.
Nhớ về Mai Châu, hãy còn đó rượu cần rất ngọt, gạo nếp dẻo thơm, nhà sàn ẩn hiện núi rừng, còn cả những câu thơ "Tây Tiến" và đoàn quân "xanh màu lá dữ oai hum" đã từng chiến đấu và nằm lại mảnh đất này.
"Ai lên Tây Tiến mùa xuân ấy
Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi" (*)
© Trần Thu Trang – blogradio.vn
Chú thích:
(*) Bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng
Phản hồi của độc giả
Xem thêm
Tiệm Cầm Đồ Ký Ức - Phần 2: Mùi dầu gió
Bảy tháng sau ngày mẹ mất, Thảo vẫn mang theo những giờ cuối cùng trong phòng bệnh. Cô tìm đến Tiệm, gửi lại ánh đèn, tiếng máy, tất cả những gì cô đã nhìn và nghe đêm ấy. Chỉ giữ lại mùi dầu gió và cảm giác bàn tay mẹ trong tay mình. Nhưng khi ký ức đã được cất đi, Thảo nhận ra: có những điều ta quên được bằng trí nhớ, nhưng cơ thể vẫn nhớ.
Tiệm Cầm Đồ Ký Ức - Phần 1: Giải nhì
Ở cuối một con hẻm có một cái tiệm nhận cầm ký ức. Một người mẹ tìm đến, mang theo một phong bì tiền và một tờ phiếu ghi tên con trai mình. Cậu đã bán một thứ đi — và không phải thứ bà nghĩ. Truyện ngắn mở đầu chuỗi "Tiệm Cầm Đồ Ký Ức".
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần cuối
Trước ngày cưới hai hôm, tôi hỏi anh có muốn tổ chức một buổi chia tay cuộc sống độc thân không. Anh không cần suy nghĩ đã đáp ngay: “Không. Anh là người của gia đình” “Ừ, nhưng em thì có!” - Tôi ngồi xuống cạnh anh, cười nói: “Bạn của em anh cũng quen gần hết rồi, đi cùng luôn nhé?”
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần 2
Ôn lại chuyện cũ dường như đã trở thành chủ đề quen thuộc giữa tôi và anh. Hôm ấy, hai đứa ngồi ở quán ăn vặt đối diện trường - nơi năm xưa chúng tôi thường ghé. Vừa ăn, vừa ríu rít kể hết chuyện này đến chuyện khác. Đang cười nói vui vẻ, anh bỗng trầm giọng: "Suốt mấy năm đại học... anh chẳng có kỷ niệm nào với em cả" Anh khẽ thở dài: "Những sáu năm!"
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần 1
Một ngày trời trong veo, mây trắng lững lờ, nắng vàng dịu dàng phủ khắp những con phố. Vào một ngày đẹp như thế, tôi ôm một xấp thiệp cưới đến gặp ba đứa bạn thân từ thời cấp III. "Thiệp gì đây?" - Diệu nheo mắt nhìn tôi, vẻ đầy nghi ngờ.
Nhịp đập sau cơn mưa mùa hạ
Nam và Phương là cặp đôi "oan gia chí chóe" nổi tiếng khắp lớp 12A1, cả hai luôn tìm đủ mọi trò để trêu trọc nhau. Mọi chuyện tưởng chừng chỉ dừng lại ở những trò đùa vô hại, cho đến một chiều thứ Bảy, Nam bất ngờ bị hai ông anh họ của Phương "bắt cóc" ra quán nước chỉ để... giảng bài tích phân! Từ ly nước ngọt đút lót tuổi 18 đến lời hẹn cùng nhau bước vào cổng trường Đại học, những màn cà khịa ngày nào dần biến thành nhịp đập chung ngọt ngào. Liệu cô lớp trưởng lém lỉnh có chịu "duyệt hồ sơ" để chàng trai năm ấy đồng hành cùng mình đi hết cả cuộc đời?
Trạm Cuối
"Trạm cuối" kể về Minh, một phụ xe trẻ chán ngán với những ngày tháng lặp lại trên tuyến xe buýt số 08. Cho đến khi cậu bắt đầu để ý đến một ông lão kỳ lạ, đêm nào cũng lên chuyến cuối, ngồi ở chiếc ghế cuối bên cửa sổ rồi đi bộ một mình sau khi xuống ở trạm cuối. Khi Minh dần biết được lý do đằng sau những chuyến xe ấy, cậu cũng bắt đầu nhìn lại công việc, những người xa lạ mình từng đưa qua và chính cuộc đời đang tưởng như đứng yên của mình. Một câu chuyện về những hành trình tưởng vô nghĩa, những người chỉ đi cùng ta một đoạn đường, và cách một chuyến xe có thể đưa một con người đến một nơi rất khác — nơi mà trước đó họ chưa từng nghĩ mình sẽ đến.”
Dấu son Tháng Tám
Tháng Tám không chỉ mang theo những cơn gió heo may dịu ngọt của đất trời chuyển mùa, mà còn đánh thức trong tim mỗi người con đất Việt niềm tự hào thiêng liêng về những trang sử hào hùng của dân tộc. Bài thơ "Dấu Son Tháng Tám" là một nén tâm hương kính cẩn tri ân các thế hệ đi trước, những người đã hiến dâng cả thanh xuân và máu xương để đổi lấy độc lập, tự do cho Tổ quốc, đồng thời khắc họa bức tranh mùa thu cách mạng sục sôi khí thế, rực rỡ cờ hoa và trường tồn cùng non sông.
Gửi anh, chàng trai 19 tuổi năm nào
Mỗi khi bắt gặp đâu đó hai chữ Cần Thơ hay Đại học Cần Thơ là em lại nhớ tới anh và những ngày tháng hoa mộng ngày nào. Hôm nay, khi được trực tiếp về Cần Thơ, nỗi nhớ trong em lại càng cuộn trào lên, tinh khôi và thanh trong như những kỉ niệm của những tối học tiếng Anh năm nào. Anh vẫn luôn là kí ức trong trẻo, thuần khiết nhất của em trong những năm tháng đã qua của cuộc đời này.
Nếu cả đời này không rực rỡ thì sao?
Bạn đã bao giờ nằm thao thức giữa những đêm khuya, điện thoại vẫn còn sáng màn hình với hàng loạt câu chuyện “thành công” của người khác, và tự hỏi: “Lỡ cả đời này, mình không rực rỡ thì sao?”.
