blogradio.vn - “Nếu đã có án mạng thì chắc chắn phải có hung thủ.”- Poirot

***

Án mạng trên chuyến tàu tốc hành Phương Đông là một tiểu thuyết hình sự của nhà văn Agatha Christie được nhà xuất bản Collins Crime Club phát hành lần đầu tại Anh ngày 1 tháng 1 năm 1934. Tại Hoa Kỳ cuốn này được nhà  xuất bản Dodd, Mead and Company phát hành lần đầu cũng vào năm 1934 dưới tựa đề Murder in the Calais Coach. Đây được coi là tác phẩm nổi tiếng của Agatha Christie và nó đã được chuyển thể thành phim.

Agatha Mary Clarissa, Lady Mallowan, DBE (15 tháng 9 năm 1890 - 12 tháng 1 năm 1976), thường được biết đến với tên Agatha Christie, là một nhà văn trinh thám người Anh. Bà còn viết tiểu thuyết lãng mạn với bút danh Mary Westmacott, nhưng vẫn được nhớ đến hơn cả với bút danh Agatha Christie và 66 tiểu thuyết trinh thám. Với hai nhân vật thám tử nổi tiếng, Hercule Poirot và Bà Marple (Miss Marple), Christie được coi là "Nữ hoàng trinh thám" (Queen of Crime) và là một trong những nhà văn quan trọng và sáng tạo nhất của thể loại này.

Hercule Poirot được sáng tạo bởi “nữ hoàng trinh thám” Agatha Christie. Vị thám tử xuất hiện lần đầu trong tiểu thuyết trinh thám đầu tay của nữ tác giả người Anh với tựa đề Vụ án bí ẩn ở Styles (The Mysterious Affair at Styles), xuất bản năm 1920. Từ đó, Hercule Poirot tiếp tục góp mặt trong 33 tiểu thuyết và 59 truyện ngắn của Agatha Christie. Xuyên suốt sự nghiệp, ông đã điều tra và phá hàng chục vụ án hóc búa nổi tiếng của thế giới trinh thám. Những tác phẩm của Agatha Christie về Hercule Poirot đã bán được 1 tỷ bản in bằng tiếng Anh và 1 tỷ bản bằng 103 thứ tiếng khác nhau cũng như mang về cho bà giải thưởng Grand Master Award danh giá.

Lôi cuốn trên từng trang sách

Án mạng trên chuyến tàu tốc hành Phương Đông lấy bối cảnh là một vụ án mạng diễn ra trên chuyến tàu tốc hành phương Đông nổi tiếng với sự có mặt của vị thám tử lừng danh Hercules Poirot và ngay chính lúc này đây con tàu cũng đang phải dừng lại vì tuyết rơi quá dày. Nạn nhân bị sát hại bởi rất nhiều nhát dao kì lạ sâu có, to có, nhẹ có. Các khoang tàu và cửa giữa các khoang đều bị khóa. Vậy làm sao hung thủ có thể trốn thoát hay thủ phạm chính là một trong những hành khách cùng toa hạng nhất với nạn nhân. Cái chết này chỉ là sự bộc phát của một con người nào đó hay nó đã là một vụ án được dàn xếp kỹ lưỡng từ trước từ những bằng chứng, những thủ đoạn, những lời nói khi thẩm vấn cho đến những cử chỉ hành động.

Cuốn sách đã được chuyển thể thành phim.

Toa tàu xảy ra án mạng có 12 người đủ mọi quốc tịch, thân thế, nghề nghiệp, lý lịch khác nhau. Họ là Hector Willard MacQueen, một thanh niên người Mỹ dong dỏng cao, thư ký và phiên dịch riêng của Ratchett; Edward Henry Masterman, một người Anh luôn tỏ vẻ khó chịu với những người nước ngoài, người hầu của Ratchett; Pierre Michel, một người Pháp trung niên hiền lành, trưởng toa Istambul-Calais; Mary Hermione Debenham, một phụ nữ trẻ người Anh có dáng vẻ cao, lạnh lùng, trở về nước sau khi kết thúc công việc gia sư ở Bagdad; Đại tá Arbuthnot, một sĩ quan quân đội người Anh, trở về nước từ Ấn Độ; Natalia Dragomiroff, một công nương người Nga đã có tuổi; Hildegarde Schmidt, nữ hầu gái người Đức của công nương Dragomiroff, một phụ nữ ở tuổi trung niên có vẻ nhút nhát; Rudolph Andrenyi, bá tước và nhà ngoại giao người Hungary, một người đàn ông đẹp trai, lịch thiệp với lối ăn mặc theo kiểu Anh; Elena Andrenyi, phu nhân của bá tước, một phụ nữ trẻ có dáng vẻ xinh đẹp nhưng yếu đuối; Greta Ohlsson, nữ truyền giáo người Thụy Điển, một phụ nữ trung niên luôn tỏ ra là một con chiên ngoan đạo đáng tin cậy; Caroline Martha Hubbard, góa phụ người Mỹ trở về nước sau chuyến thăm con gái ở Trung Đông, một phụ nữ lẩm cẩm nói chuyện luôn mồm về con gái; Antonio Foscarelli, nhà kinh doanh xe hơi người Ý nhưng đã ở Mỹ lâu năm, một người đàn ông trung niên có nước da ngăm đen và dáng vóc to lớn, luôn tỏ ra vồn vã trong các cuộc nói chuyện; Cyrus Bethman Hardman, nhà buôn người Mỹ nhưng thực tế là một thám tử tư lên tàu điều tra theo đề nghị của Ratchett.

Các nhân vật ngay từ đầu được Agatha Christie xây dựng với với ngoại hình, tính cách, xuất thân rõ rệt và tựa như họ chẳng có mối quan hệ gì với nhau. Chỉ đến sau này, khi vụ án xảy ra và qua cuộc điều tra của Hercules Poirot, giữa họ thực tế có mối quan hệ mật thiết hơn ta tưởng. Các tình tiết tỏng lời khai của họ đều rất bình thường và hợp lý cho đến khi vỡ lở ra thì bạn sẽ nhận ra những tình tiết bạn nghĩ do tác giả thêm vào để minh họa có ý nghĩa sâu xa hơn thế nhiều. Mỗi hành khách đều khoác lên một vai diễn vô cùng hoàn hảo trong một vở kịch sát nhân kinh hoàng này, tuy nhiên sẽ rất hoàn hảo nếu không có sự góp mặt của Hercules Poirot, nhân vật phụ trong vở kịch nhưng là nhân vật chính trong cuốn sách này.Dù có ở mọi tầng lớp nào đi chăng nữa thì tất cả mọi nhân vật đều có những mối quan hệ và một gắn kết chung nào đó. Poirot đã nói: “ Nếu đã có án mạng thì chắc chắn phải có hung thủ.” Đó là câu nói của Poirot khi đứng trước 12 hành khách. Và điều dĩ nhiên, khi khai thác thông tin của từng người Poirot đã nhận ra được những điều bí ẩn đối với 12 hành khách.

Một nhóm điều tra nhanh chóng được ông Bouc thành lập gồm thám tử Poirot, viên bác sĩ Constantine cùng chính ông giám đốc. Trong khi khám nghiệm tử thi và hiện trường, nhóm điều tra phát hiện ra những điểm kỳ lạ đầu tiên của vụ giết người, đó là 12 nhát dao được đâm một cách hoàn toàn khác nhau, chứng tỏ phải có ít nhất hai hung thủ tham gia vụ án, giả thuyết này được củng cố bởi một chiếc khăn tay thêu chữ H và một chiếc thông điếu bị đánh rơi tại hiện trường. Trong lúc xảy ra án mạng phòng của ông Ratchett cũng được khóa kỹ cả cửa chính (thông ra hành lang) và cửa ngách (thông với phòng bên cạnh), tuy cửa sổ khoang mở tung nhưng rõ ràng trên mặt tuyết không có dấu chân chứng tỏ thủ phạm đã không sử dụng lối thoát này. Cũng từ hiện trường vụ án, thám tử Poirot phát hiện ra danh tính thật của Ratchett, đó là một tên tội phạm khét tiếng người Mỹ có tên Cassetti, tên này đã từng bắt cóc nhiều trẻ em để tống tiền, trong đó gây chấn động dư luận nhất là vụ hắn bắt cóc và giết hại cô bé 3 tuổi Daisy Armstrong, cái chết Daisy đã khiến mẹ cô bé, Sonia Armstrong đẻ non và qua đời trên bàn mổ cùng với đứa con mới sinh. Chồng của Sonia, đại tá Armstrong vì quá đau khổ cũng tự tử. Quá trình điều tra của cảnh sát còn khiến người hầu gái của nhà Amstrong là Susanne, tự tử vì bị nghi ngờ có dính líu đến bọn tội phạm, về sau cô hầu gái được chứng minh là vô tội. Sonia Armstrong là con gái của Linda Arden, một nữ minh tinh nổi tiếng của điện ảnh và sân khấu Mỹ với những vai bi kịch.

Suy luận tài tình của thám tử Poirot

Những bằng chứng, những lời chứng của từng hành khách đều quá ăn khớp hầu như không để lại một lỗ hổng nào. Nhưng khi Poirot đã vào cuộc thì mọi bí ẩn, những lời nói dối , những bằng chứng đã được dàn chi tiết từ trước, lai lịch, xuất thân của từng người đều được phơi bày dần dần. Một kết cục không ai ngờ, một sự dàn xếp tỉ mỉ và là sự tài tình của thám tử nổi tiếng Poirot “Nếu đã có án mạng thì chắc chắn phải có hung thủ.” Mọi sự đều được phơi bày đối với Poirot không có gì là không thể. Kết quả thu được không đơn thuần để trả lời câu hỏi hung thủ là ai, mà chính là sự trừng phạt cho kẻ giết người khi vẫn còn đang nhởn nhơ ngoài vào pháp luật ánh sáng của công lý đang dần được mở ra.

Agatha Christie dựng lên một kịch bản vô cùng xuất sắc, nó lôi cuốn người đọc vào từng tình tiết và lập luận lúc nào cũng trong giây phút kịch tính. Một cách viết cực kì chặt chẽ, logic, không thể tìm ra 1 kẽ hở nào trong đó. Tác phẩm lôi cuốn tưng trang viết khiến cảm giác như đang đi trên chuyến tàu ấy mà chính bạn cũng là một nhà thám tử đang phá án nhưng chắc chắn khi càng đọc bạn sẽ cảm thấy Ôi hình như tác giả lừa mình.

Án mạng trên chuyến tàu tốc hành Phương Đông đã hai lần được chuyển thể thành phim. Năm 1974 đạo diễn Sidney Lumet thực hiện bộ phim cùng tên với dàn diễn viên toàn sao, thủ vai Poirot là Albert Finney, Lauren Bacall vào vai bà Hubbard, Sean Connery vào vai đại tá Arbuthnot còn Ingrid Bergman vào vai Greta Ohlsson. Bộ phim này được đánh giá là chuyển thể điện ảnh xuất sắc nhất từ tác phẩm của Agatha Christie, Ingrid Bergman cũng nhận được giải Oscar thứ ba cho vai diễn Greta Ohlsson. Năm 2001 Án mạng trên chuyến tàu tốc hành Phương Đông được chuyển thể thành phim truyền hình và Alfred Molina vào vai Poirot.

Năm 2017, một phiên bản điện ảnh với kinh phí lớn được ra mắt do đạo diễn Kenneth Branagh dàn dựng. Bộ phim quy tụ rất nhiều ngôi sao lớn như Johnny Depp (đóng vai Ratchett), Judi Dench (Dragomiroff), Michelle Pfeifrer (Hubbard), Penelope Cruz (Pilar Estravados). Đạo diễn Kenneth Branagh cũng tự mình đóng vai thám tử Hercule Poirot trong bản phim này.

Án mạng trên chuyến tàu tốc hành Phương Đông cũng được AWE Games phát triển thành 1 video game phiêu lưu trinh thám. Trò chơi được The Adventure Company phát hành trên PC vào 21/11/2006.Trong game người chơi đóng vai cô gái Antoinette Marceau thay vào vị trí nhân vật ông Marcel Bouc trong truyện.

© Anh Dương Quỳnh – blogradio.vn

Xem trailer Án mạng trên chuyến tàu tốc hành phương Đông