Vì sao gen Z thích ru rú trong nhà, ít khi chịu ra ngoài?
2025-10-01 10:00
Tác giả:
Khảo sát mới đây cho thấy gen Z chỉ ở ngoài trời trung bình 49 phút mỗi ngày trong tuần, phần lớn có thể ở trong nhà nhiều ngày liền mà không cần bước ra ngoài.
***
Một khảo sát mới cho thấy thế hệ Z (sinh từ 1997 – 2012) tại Mỹ đang ngày càng xa rời thiên nhiên, khi họ dành ít thời gian ở ngoài trời hơn 25% so với thế hệ X (sinh từ 1965 – 1980).
Cụ thể, gen Z trung bình chỉ ở ngoài trời 49 phút mỗi ngày trong tuần, phần lớn là để di chuyển đến trường học hoặc nơi làm việc. Trong khi đó, gen X dành khoảng 65 phút mỗi ngày cho các hoạt động ngoài trời. Đáng chú ý, 67% người thuộc gen Z thừa nhận có thể ở trong nhà nhiều ngày liền mà không cần bước ra ngoài.
Vì sao gene Z ít ra ngoài?
Kết quả khảo sát từ 2.000 người trưởng thành cho thấy, hàng loạt yếu tố hạn chế thời gian gen Z tiếp xúc với thiên nhiên. Thời tiết xấu (25%), không có đủ thời gian trong ngày (16%) và không thích ở một mình (16%) là những lý do phổ biến nhất khiến họ ngại ra ngoài.
Môi trường sống cũng đóng vai trò quan trọng. Có tới 67% gen Z là cư dân thành phố cho biết họ hoàn toàn có thể sống nhiều ngày mà không cần rời khỏi căn hộ. Thói quen đô thị hóa và phụ thuộc thiết bị điện tử khiến họ gắn bó với màn hình hơn là cây xanh, cỏ hoa.
Nghiên cứu trên được ủy quyền bởi Super, Natural British Columbia – cơ quan du lịch chính thức của bang British Columbia (Canada). Đơn vị này đã phát triển một công cụ kỹ thuật số miễn phí mang tên The Nature Rating.

Công cụ này cho phép người dùng khám phá mức độ hiện diện của thiên nhiên trong một bộ phim, chương trình truyền hình, cuốn sách hay thậm chí là tên một bài hát. Ý tưởng của nó là khuyến khích công chúng nuôi dưỡng sự kết nối với thiên nhiên ngay cả khi tiếp nhận văn hóa, từ đó tạo động lực bước ra ngoài trong thực tế.
Tiến sĩ Pelin Kesebir, nhà tâm lý học xã hội, cho biết: “Nghiên cứu được công bố trên Perspectives on Psychological Science cho thấy số lần thiên nhiên được nhắc đến trong âm nhạc, sách và phim ảnh đã giảm dần kể từ những năm 1950. Đây là biểu hiện của vấn đề xã hội sâu rộng hơn. Nghệ thuật và truyền thông vừa phản ánh vừa định hình trải nghiệm sống của chúng ta. Khi nội dung thiên nhiên vắng bóng, điều đó báo hiệu sự tách biệt ngày càng lớn với thế giới tự nhiên".
Bà nhấn mạnh, những công cụ như Nature Rating có thể đóng vai trò như “chế độ ăn uống thiên nhiên” lành mạnh trên phương tiện truyền thông, từ đó trở thành chất xúc tác khơi gợi sự gắn bó thực tế với môi trường ngoài trời.
Không chỉ thanh niên, trẻ em cũng đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt thời gian tiếp xúc với thiên nhiên. Khảo sát cho thấy trẻ em chỉ dành trung bình 56 phút mỗi ngày cho việc ra ngoài chơi.
Khoảng 19% phụ huynh bày tỏ lo lắng về thực trạng này, dù một nửa số cha mẹ tin rằng con mình ra ngoài nhiều hơn những đứa trẻ cùng lứa. Có đến 25% phụ huynh thừa nhận con cái họ ít tiếp xúc thiên nhiên hơn trước đây, trong đó 36% xem thời gian sử dụng màn hình là rào cản lớn nhất.
50% phụ huynh tin rằng con cái họ dành nhiều thời gian ở ngoài trời hơn so với những đứa trẻ cùng độ tuổi. (Ảnh: Adobe Stock)
Thiên nhiên trong YouTube "mời gọi" bước ra ngoài
Bất chấp những hạn chế, khảo sát cho thấy sức mạnh của hình ảnh thiên nhiên trên các nền tảng truyền thông có thể khuyến khích giới trẻ tìm đến không gian xanh. 67% người tham gia khảo sát thừa nhận việc nhìn thấy cảnh sắc thiên nhiên qua màn hình đã thúc đẩy họ muốn ra ngoài hơn.
Trong số đó, YouTube chiếm 35% và các chương trình truyền hình chiếm 32% vai trò nguồn cảm hứng chính. Tuy vậy, 46% người được hỏi qua OnePoll cho rằng họ cảm thấy thiếu vắng yếu tố thiên nhiên trong các phương tiện văn hóa và truyền thông hiện tại.
Theo bà Maya Lange, đại diện Super, Natural British Columbia: “Lợi ích của việc ở gần thiên nhiên đã được chứng minh rộng rãi. Tuy nhiên, nhịp sống hiện đại khiến con người ngày càng khó tiếp cận điều đó. Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy mỗi thế hệ lại rời xa thiên nhiên hơn thế hệ trước".
Bà cho rằng, mặc dù không có giải pháp duy nhất cho vấn đề này, việc khơi gợi sự tò mò về thiên nhiên thông qua nội dung giải trí và truyền thông có thể trở thành chất xúc tác mạnh mẽ. Công cụ Nature Rating chính là bước đi đầu tiên, giúp mọi người đánh giá “hàm lượng thiên nhiên” trong những gì họ thưởng thức, từ đó thôi thúc họ tìm kiếm trải nghiệm ngoài đời thực.
Theo Nhật Thùy(Nguồn: NYP)/VTC
Theo vtcnews.vn
Mời xem thêm chương trình:
Thế Giới Hơn 7 Tỷ Người Sao Ta Vẫn Thấy Cô Đơn | Radio Tâm Sự
Phản hồi của độc giả
Xem thêm
Tiệm Cầm Đồ Ký Ức - Phần 2: Mùi dầu gió
Bảy tháng sau ngày mẹ mất, Thảo vẫn mang theo những giờ cuối cùng trong phòng bệnh. Cô tìm đến Tiệm, gửi lại ánh đèn, tiếng máy, tất cả những gì cô đã nhìn và nghe đêm ấy. Chỉ giữ lại mùi dầu gió và cảm giác bàn tay mẹ trong tay mình. Nhưng khi ký ức đã được cất đi, Thảo nhận ra: có những điều ta quên được bằng trí nhớ, nhưng cơ thể vẫn nhớ.
Tiệm Cầm Đồ Ký Ức - Phần 1: Giải nhì
Ở cuối một con hẻm có một cái tiệm nhận cầm ký ức. Một người mẹ tìm đến, mang theo một phong bì tiền và một tờ phiếu ghi tên con trai mình. Cậu đã bán một thứ đi — và không phải thứ bà nghĩ. Truyện ngắn mở đầu chuỗi "Tiệm Cầm Đồ Ký Ức".
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần cuối
Trước ngày cưới hai hôm, tôi hỏi anh có muốn tổ chức một buổi chia tay cuộc sống độc thân không. Anh không cần suy nghĩ đã đáp ngay: “Không. Anh là người của gia đình” “Ừ, nhưng em thì có!” - Tôi ngồi xuống cạnh anh, cười nói: “Bạn của em anh cũng quen gần hết rồi, đi cùng luôn nhé?”
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần 2
Ôn lại chuyện cũ dường như đã trở thành chủ đề quen thuộc giữa tôi và anh. Hôm ấy, hai đứa ngồi ở quán ăn vặt đối diện trường - nơi năm xưa chúng tôi thường ghé. Vừa ăn, vừa ríu rít kể hết chuyện này đến chuyện khác. Đang cười nói vui vẻ, anh bỗng trầm giọng: "Suốt mấy năm đại học... anh chẳng có kỷ niệm nào với em cả" Anh khẽ thở dài: "Những sáu năm!"
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần 1
Một ngày trời trong veo, mây trắng lững lờ, nắng vàng dịu dàng phủ khắp những con phố. Vào một ngày đẹp như thế, tôi ôm một xấp thiệp cưới đến gặp ba đứa bạn thân từ thời cấp III. "Thiệp gì đây?" - Diệu nheo mắt nhìn tôi, vẻ đầy nghi ngờ.
Nhịp đập sau cơn mưa mùa hạ
Nam và Phương là cặp đôi "oan gia chí chóe" nổi tiếng khắp lớp 12A1, cả hai luôn tìm đủ mọi trò để trêu trọc nhau. Mọi chuyện tưởng chừng chỉ dừng lại ở những trò đùa vô hại, cho đến một chiều thứ Bảy, Nam bất ngờ bị hai ông anh họ của Phương "bắt cóc" ra quán nước chỉ để... giảng bài tích phân! Từ ly nước ngọt đút lót tuổi 18 đến lời hẹn cùng nhau bước vào cổng trường Đại học, những màn cà khịa ngày nào dần biến thành nhịp đập chung ngọt ngào. Liệu cô lớp trưởng lém lỉnh có chịu "duyệt hồ sơ" để chàng trai năm ấy đồng hành cùng mình đi hết cả cuộc đời?
Trạm Cuối
"Trạm cuối" kể về Minh, một phụ xe trẻ chán ngán với những ngày tháng lặp lại trên tuyến xe buýt số 08. Cho đến khi cậu bắt đầu để ý đến một ông lão kỳ lạ, đêm nào cũng lên chuyến cuối, ngồi ở chiếc ghế cuối bên cửa sổ rồi đi bộ một mình sau khi xuống ở trạm cuối. Khi Minh dần biết được lý do đằng sau những chuyến xe ấy, cậu cũng bắt đầu nhìn lại công việc, những người xa lạ mình từng đưa qua và chính cuộc đời đang tưởng như đứng yên của mình. Một câu chuyện về những hành trình tưởng vô nghĩa, những người chỉ đi cùng ta một đoạn đường, và cách một chuyến xe có thể đưa một con người đến một nơi rất khác — nơi mà trước đó họ chưa từng nghĩ mình sẽ đến.”
Dấu son Tháng Tám
Tháng Tám không chỉ mang theo những cơn gió heo may dịu ngọt của đất trời chuyển mùa, mà còn đánh thức trong tim mỗi người con đất Việt niềm tự hào thiêng liêng về những trang sử hào hùng của dân tộc. Bài thơ "Dấu Son Tháng Tám" là một nén tâm hương kính cẩn tri ân các thế hệ đi trước, những người đã hiến dâng cả thanh xuân và máu xương để đổi lấy độc lập, tự do cho Tổ quốc, đồng thời khắc họa bức tranh mùa thu cách mạng sục sôi khí thế, rực rỡ cờ hoa và trường tồn cùng non sông.
Gửi anh, chàng trai 19 tuổi năm nào
Mỗi khi bắt gặp đâu đó hai chữ Cần Thơ hay Đại học Cần Thơ là em lại nhớ tới anh và những ngày tháng hoa mộng ngày nào. Hôm nay, khi được trực tiếp về Cần Thơ, nỗi nhớ trong em lại càng cuộn trào lên, tinh khôi và thanh trong như những kỉ niệm của những tối học tiếng Anh năm nào. Anh vẫn luôn là kí ức trong trẻo, thuần khiết nhất của em trong những năm tháng đã qua của cuộc đời này.
Nếu cả đời này không rực rỡ thì sao?
Bạn đã bao giờ nằm thao thức giữa những đêm khuya, điện thoại vẫn còn sáng màn hình với hàng loạt câu chuyện “thành công” của người khác, và tự hỏi: “Lỡ cả đời này, mình không rực rỡ thì sao?”.






