blogradio.vn - Thường là vào những ngày hè nóng bức hoặc những ngày chị em tôi chuẩn bị thi cử căng thẳng thì mẹ sẽ nấu chè cho cả nhà ăn, nhất là cho chị em tôi.

***

Tôi điện về hỏi thăm nhà vào những ngày miền Trung quê tôi đang rát bỏng bởi đợt nắng nóng như thiêu như đốt của mùa hè. Mẹ bảo: “Nắng lắm, cơm chả buồn ăn, suốt ngày chỉ uống nước. Ngày nào mẹ cũng nấu một nồi chè đậu đen uống giải nhiệt”. Tôi vui vẻ đồng tình với mẹ. Chè đậu đen đích thị là món ngon  đáng nhớ của mùa hè. Đó không chỉ là thức uống giải nhiệt mà còn là thức quà tuổi thơ tôi sớm chiều ao ước!

Ngày trước, bên cạnh những lương thực chính như lúa, ngô, khoai, sắn thì lạc, vừng và đậu cũng được mẹ tôi gieo trồng hàng năm, đặc biệt là đậu đen. Ngoài lấy giống cho vụ sau, bán để trang trải sinh hoạt hàng ngày, việc học hành cho chị em tôi, mẹ còn dành một phần để dùng trong những dịp quan trọng như giỗ chạp, lễ tết, rồi thì “mùa nào thức nấy” làm quà cho chúng tôi. Đậu đen có thể trồng quanh năm, nấu chè quanh năm nhưng ngon nhất vẫn là vào những ngày hè. Mùa nối mùa, cái dư vị ngọt lành, thơm mát ấy vẫn cứ đằm sâu, giăng mắc mãi trong ký ức tuổi thơ của chị em tôi.

Ngày nhỏ, tôi vẫn thường theo mẹ ra đồng thu hoạch đậu. Trời đẫy nắng, mỗi lứa đậu hái về được mẹ giàn mỏng trên mặt sân xi măng, quả nào quả nấy ngậm nắng no, mình xoăn tít, vỏ kêu tanh tách. Có quả, hạt tự bật ra khỏi lớp vỏ nâu, lăn xuống mặt sân nằm đẫy đà, căng tròn và đen bóng. Đợi chiều nắng dịu, mẹ cho tất cả số quả đậu đã phơi vào cái nia hoặc cái mẹt. Chỉ vài động tác tay chà xát, quơ qua quơ lại và sàng sẩy, vỏ đã đi đường vỏ, chỉ còn lại một màu đen óng của đậu hạt. Thêm 2-3 cái nắng nữa, mẹ có thể cất đặt đậu hạt vào những phần việc cụ thể, trong đó không thể bỏ qua việc lấy đậu nấu chè!

Thường là vào những ngày hè nóng bức hoặc những ngày chị em tôi chuẩn bị thi cử căng thẳng thì mẹ sẽ nấu chè cho cả nhà ăn, nhất là cho chị em tôi. Chè đậu đen mẹ nấu hồi ấy không cầu kỳ như bây giờ. Đậu nấu chè thường phải được chọn kỹ càng, hạt nào cũng căng mẩy, không bị sâu và phải là đậu mới. Mẹ bảo như thế thì món chè sẽ ngon hơn. Mẹ đem đậu đi rửa và ngâm để loại bỏ những hạt nổi, hạt bị lép hoặc sâu; sau đó, mẹ mới bắt đầu công đoạn nấu.

Đậu được mẹ cho vào nồi, để lửa vừa và rang lên cho đến khi bề mặt hạt đậu hơi nhăn lại. Đây là bí quyết để nước chè đậu trở nên đen sánh và đậu nhanh nhừ. Mẹ tiếp tục cho nước vào nồi đậu đã rang và đẩy lửa. Trong quá trình nấu, mẹ chú ý vớt bọt nước trong nồi, cho đến khi hạt đậu đã mềm và bở thì hạ lửa nhỏ lại. Mẹ vớt hạt đậu đã chín bỏ vào một cái bát lớn, cho đường vào ướp. Sau đó, mẹ đổ phần đậu đã ướp đường vào chảo, đun lửa lên, đảo đều để hạt đậu được se lại rồi đổ phần đậu này vào lại nồi nước chè đã ninh trước đó. Mẹ còn lấy một nhánh củ gừng, cạo và rửa sạch, đập dập thả vào nồi chè. Cuối cùng, đẩy lửa cho đến khi nồi chè sôi trở lại, thêm đường cho vừa khẩu vị của cả nhà, rồi tắt bếp, bắc nồi chè xuống để nguội.

Để món chè đậu đen thêm mát, mẹ đã sai tôi đi mua đá lạnh về để sẵn. Cứ thế, ai ăn thì múc chè đậu trong nồi ra bỏ vào ly vào bát, cho đá lạnh đã đập nhỏ vào và khuấy ăn. Công nhận, trời nóng, được thưởng thức món chè đậu đen mẹ nấu ngọt bùi, thơm thoảng không gì ngon bằng. Tất cả cái oi bức, ngột ngạt của ngày hè bỗng được xua tan trong chốc lát. Món chè đậu đen mẹ nấu, lần đầu tiên tôi được ăn và kể cả những lần sau đó, cùng chung hương vị thân thuộc: hạt đậu mềm, bùi bở; nước chè ngọt, mát lịm; hương chè thơm thoảng, thanh thanh khiến tôi cứ hoài nhớ mãi mãi…

Bây giờ đã có nhiều món chè, và riêng chè đậu đen cũng có nhiều hương vị hơn. Thế nhưng với tôi, món chè đậu đen mẹ nấu ngày ấy vẫn là hảo hạng nhất. Bởi thế, khi lập nghiệp xa nhà, vào những ngày hè nóng nực, tôi vẫn thường nấu chè đậu đen giải nhiệt cho cả gia đình theo công thức của mẹ từng làm. Dù không thể nào thơm ngon, tròn vị như mẹ nấu, thế nhưng đó là cách để tôi thỏa nỗi nhớ mẹ, càng trân quý hơn những tháng ngày tuổi thơ đẹp đẽ của mình!

© Xanh Nguyên - blogradio.vn

Mời xem thêm chương trình:

Blog Radio 587: Mùa xuân nở trong tim