blogradio.vn - Chỉ cần nhận ra lỗi lầm, dù là lời xin lỗi hay sự thay đổi muộn màng nhưng chân thành, những người mắc lỗi đều được cảm thông và được trao cơ hội “hoàn lương”.

***

Con người sinh ra, dù là bậc vĩ nhân hay người bình thường, ai cũng có thể phạm phải lỗi lầm. Điều quan trọng, chúng ta sẽ đối diện với lỗi lầm ấy và thay đổi bản thân như thế nào.

Lỗi lầm hay sai lầm là những suy nghĩ, hành động, việc làm sai trái, thiếu tế nhị khi nóng nảy, mất kiểm soát… do vô tình hoặc cố ý chúng ta gây ra, để lại hậu quả tiêu cực cho bản thân, mọi người và toàn xã hội. “Những lỗi lầm lớn thường bắt nguồn từ những lỗi lầm nhỏ” (Victor Hugo). Lỗi lầm dù xuất phát từ việc không có chủ đích, không lường trước được việc làm của mình gây ra hay biết trước được hậu quả của việc mình gây ra là xấu, nhưng vẫn làm thì đều đáng trách, đáng bị lên án, phê phán.

Lỗi lầm là điều không ai tránh khỏi trong cuộc sống. Bởi “Bất cứ một người lao động nào, dù thông minh đến đâu, đôi lúc cũng có thể sai lầm…” (Chủ tịch Hồ Chí Minh). Xét ở phương diện tiêu cực, khi phạm phải lỗi lầm, chúng ta sẽ mất đi niềm tin yêu, sự tôn trọng từ mọi người; sẽ luôn có cảm thấy áy náy, dằn vặt và cắn rứt lương tâm. Còn nếu xét ở phương diện tích cực, “Sai lầm cũng có thể là thứ cần thiết cho một thành tựu đáng giá” (Henry Ford). Vì phía sau mỗi một sai lầm trong cuộc sống đều ẩn chứa một giá trị sống, giúp chúng ta dần hoàn thiện bản thân mình.

Phía sau những lỗi lầm, chúng ta biết cách điều chỉnh, khắc phục và sửa chữa khuyết điểm của bản thân. Từ đó, mỗi người biết phân biệt đúng sai, phải trái; biết rút kinh nghiệm để không bao giờ tái phạm sai lầm tương tự; thay vì thế sẽ biết tiến về phía trước và phát triển bản thân. Khi chúng ta biết nhận ra lỗi lầm, sửa chữa, thay đổi và tiến bộ, tất yếu mỗi người sẽ được mọi người nhìn nhận lại và được đánh giá cao.

Dù tuổi tác, nghề nghiệp hay giới tính, địa vị... thế nào, ai cũng có thể mắc phải lỗi lầm. Nhỏ thì như cái gai đâm vào thịt, lớn thì tựa như rắn độc cắn vào ngón tay. Đa phần những người mắc lỗi lầm trong cuộc sống thường ảo tưởng, suy nghĩ rất lớn lao nhưng hành động lại vô cùng tầm thường. Họ luôn đặt lợi ích bản thân lên trên đạo đức nghề nghiệp và lợi ích tập thể. Họ suy nghĩ thiển cận, sống mù quáng và có xu hướng chạy theo đám đông, bỏ rơi cái tôi tội nghiệp đáng thương của mình. Nhiều người vì tự ti về bản thân hoặc mãi theo đuổi sự hoàn hảo tuyệt đối nên đã rơi vào khủng hoảng và dần đánh mất đi ước mơ của cuộc đời mình… Dễ thấy, cuộc sống muôn hình vạn trạng nên lỗi lầm cũng vì thế muôn hình vạn trạng.

Có những người mắc lỗi lầm trở thành thất bại. Đó là cậu học sinh rớt tốt nghiệp chỉ vì ngủ quên trong phòng thi. Đó là anh thanh niên sa ngã vào con đường nghiện ngập, hút chích chất cấm chỉ vì tin theo lời dụ dỗ, lôi kéo từ bạn bè. Đó là những người thực hiện hành vi quấy rối, chống phá người khác hoặc cơ quan, đảng, nhà nước, gây ảnh hưởng đến danh dự, lợi ích của cá nhân, tập thể quốc gia dân tộc chỉ vì nhẹ dạ cả tin. Dù là lỗi lầm do chủ quan, thiếu hiểu biết hay do sự xô đẩy của hoàn cảnh, do thiếu sự quan tâm và sự bao dung của mọi người,… tất cả đều đáng trách. Nhẹ thì kiểm điểm, phê bình, khiển trách, cảnh cáo, nặng thì phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Cũng có những người khi biết mình mắc lỗi lầm đã dám nhìn nhận, đã dám chịu trách nhiệm trước sai lầm do chính mình gây ra và thay đổi tích cực. Câu chuyện về cậu học trò nọ thi đậu vào 3 trường đại học danh giá sau khi từ bỏ thói quen mê game dành thời gian chăm chỉ học tập. Câu chuyện về người thầy giáo nọ đã bước ra khỏi bóng tối sau cú vấp đầu đời, nỗ lực thay đổi bản thân và trở thành giảng viên đại học khiến bao người trân trọng. Đó còn là những con người sống hòa nhập với xã hội, tuân thủ chính sách pháp luật của nhà nước… sau khi được trở về với xã hội, với cuộc sống bình thường. Chỉ cần nhận ra lỗi lầm, dù là lời xin lỗi hay sự thay đổi muộn màng nhưng chân thành, những người mắc lỗi đều được cảm thông và được trao cơ hội “hoàn lương”.

Tuy vậy, vẫn có nhiều người, dù gây ra lỗi lầm nhưng không dám, không muốn nhận lỗi, sửa lỗi. Nhiều người dù biết sai, nhưng chỉ vì ích kỉ, vụ lợi; vì ghen ghét đố kị mà cố tình phạm sai lầm hết lần này đến lần khác. Nhiều người tự cho mình cái quyền “Cứ sai đi vì cuộc đời cho phép” để cổ súy cho những suy nghĩ, hành động, việc làm sai trái của mình. Họ không hiểu rằng, có những lỗi lầm có thể tha thứ, nhưng cũng có những lỗi lầm không thể tha thứ bởi mức độ nó ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự an nguy, tồn vong của quốc gia, dân tộc, buộc người mắc lỗi có khi phải trả giá bằng cả tương lai, cuộc đời.

Đừng vì những điều nhỏ nhặt mà viện cớ, lấp liếm để bao biện cho lỗi lầm của bản thân; cũng đừng vì lợi ích cá nhân nào đó mà bất chấp hoặc cố tình mắc lỗi. Đừng để mọi thứ trở nên quá muộn, không thể cứu vãn. Đừng để cả đời mình phải sống trong cảm giác tội lỗi, bị xa lánh; bị lên án. Hãy đối diện và dũng cảm nhận sai, sửa sai khi mắc lỗi. Khi chúng ta nghiêm khắc nhìn nhận, bình tĩnh suy nghĩ, lỗi lầm nào cũng sẽ có hướng giải quyết.

Ai đó bảo, lỗi lầm giống như một người giáo viên tốt. Nó dạy cho chúng ta những bài học cần thiết để vững vàng hơn trong cuộc đời. Thừa nhận lỗi lầm và thay đổi không khiến chúng ta trở nên kém cỏi, trái lại cho thấy sự trung thực, dũng cảm trong mỗi con người.

Hãy tha thứ cho lỗi lầm của bản thân để rút kinh nghiệm và tự sửa mình. Hãy cảm hóa lỗi lầm của người khác bằng tình yêu thương và lòng bao dung. Bởi khi chúng ta bao dung, chúng ta có thể thay đổi mọi thứ.

© Xanh Nguyên - blogradio.vn

Mời xem thêm chương trình:

Rốt Cuộc Duyên Phận Cũng Chỉ Là Món Nợ Phải Trả | Radio Tâm Sự