Suy ngẫm về hạnh phúc
2014-08-15 01:07
Tác giả:
Hạnh phúc là gì?
Một buổi tối rảnh rỗi, tôi đăng lên Facebook một câu hỏi nhỏ: “Hạnh phúc là gì?”. Sau một ngày, loại bỏ đi những câu trả lời mang tính đùa giỡn, đây là các câu trả lời mà tôi nhận được:
“Đến từ những thứ không nhìn thấy được”.
“Là một khoảnh khắc. Nó đến từ niềm vui nho nhỏ”.
“Là một trạng thái bản thân cảm thấy thỏa mãn, thanh thản. Nó là mục đích cuối cùng của tất cả mọi việc mình làm”.
“Là khi đạt được điều mình mong muốn và biết thoả mãn với những gì mình đang có. Hạnh phúc đến từ một quá trình phấn đấu hay đơn giản tìm thấy bất chợt. Cụ thể, nếu em cảm thấy danh tiếng là niềm hạnh phúc, thì phải phấn đấu. Còn với anh, bị tào tháo rượt mà nhìn thấy nhà vệ sinh là hạnh phúc rồi”.
“Con nguời dù làm gì đi nữa cũng đều hướng đến hạnh phúc, không có điều này thì meaningless life nhé”.
“Tùy hoàn cảnh”.
“Là khi ta được yêu thương, trở nên quan trọng, không thể thiếu với mọi người, được mọi người công nhận. Hạnh phúc cũng đến khi ta cho đi”.
Bạn thấy đó. Một câu hỏi ngắn gọn thế thôi nhưng lại có nhiều câu trả lời khác nhau. Mỗi người mỗi quan niệm. Không có đúng – sai ở đây.
Quan niệm về hạnh phúc thay đổi khác nhau ở cùng một con người trong từng giai đoạn, hoàn cảnh khác nhau. Ngày xưa, khi còn bé tí, hạnh phúc của một đứa trẻ con chỉ đơn giản là một cây kem mát lạnh trong những trưa hè oi bức. Lớn hơn, hạnh phúc của đứa học sinh là có được những con điểm cao, làm cho bạn bè, cha mẹ, người thân tự hào. Bước vào kỳ thi đại học, hạnh phúc của các sĩ tử là nhận được giấy báo đỗ đại học, không phụ công cha mẹ nuôi ăn học 12 năm trời. Vài năm sau đó, hạnh phúc là có được một công việc được xã hội trọng vọng, một người bạn tốt để chung sống vui vẻ cả đời, có nhà lầu, xe hơi... Lập gia đình rồi, hạnh phúc là khi con cái được ấm no, học giỏi. Về già, hạnh phúc là được quây quần bên gia đình, không phải cô đơn tuổi xế chiều.
Khi trẻ, hạnh phúc đến từ vật chất. Lúc già, hạnh phúc đến từ tinh thần.
Trong cùng một con người đã có những định nghĩa khác nhau về hạnh phúc thì không có gì ngạc nhiên khi những người khác nhau lại có những định nghĩa khác nhau, thậm chí còn đối lập nhau. Một đứa trẻ lúc nào cũng bị cha mẹ trông nom quá kỹ lưỡng sẽ cảm thấy hạnh phúc nếu như cha mẹ nó cho nó tự do hơn. Ngược lại, một đứa trẻ luôn được tự do, thích làm gì thì làm lại mong muốn cha mẹ nó quan tâm nó hơn. Những người bình thường ao ước được hưởng hạnh phúc khi được mọi người chú ý, trở nên có tiếng. Ngược lại, những người nổi tiếng lại cảm thấy hạnh phúc khi thoát ra khỏi các tay săn ảnh suốt ngày bám theo họ, phá vỡ cuộc sống riêng tư của họ. Những người ốm đau, bệnh tật chỉ mong có được hạnh phúc đơn giản là một thân thể lành lặn, khỏe mạnh. Đôi khi, hạnh phúc của người này với người kia như có mắc xích, liên kết với nhau vậy. Hạnh phúc của bạn thân nhất của tôi đơn giản là có được chiếc xe máy để chạy vòng quanh phố, không bị ràng buộc. Nhưng, nếu không có sức khỏe, điều kiện đâu để bạn tôi có được sự tự do?
Hạnh phúc không chỉ có ở mỗi cá nhân riêng biệt, mà hạnh phúc còn có ở một tập thể, cộng đồng, dân tộc. Không đâu xa, ngay chính nước mình, mỗi con người Việt Nam sẽ cảm thấy hạnh phúc biết bao khi dân tộc ta thoát nghèo, trở thành nước phát triển, bảo vệ được chủ quyền lãnh thổ.
Xem ra, để đi tìm hạnh phúc đích thực lẫn trong biết bao nhiêu định nghĩa về hạnh phúc kia, có lẽ, ta phải mất cả đời người để tìm thấy. Cá nhân tôi tâm đắc nhất câu trả lời rằng:”Hạnh phúc tùy cách nhìn”.
Hạnh phúc đến từ đâu?
Theo khoa học, hạnh phúc đến từ não bộ. Khả năng nhận biết bản thân và cảm nhận nằm ở thùy não trước (vùng não sau trán và mắt).
Theo tâm linh, triết lý nhà Phật, hạnh phúc đến trong khoảnh khắc này, tại đây và ngay nơi này.
Làm sao để hạnh phúc?
Hạnh phúc không phải là sự ngẫu nhiên mà là sự lựa chọn mà ta hoàn toàn có khả năng thực hiện. Một chị bạn của tôi từng nói rằng để hạnh phúc, ta cần biết đủ. Tự bản thân thấy đủ với những gì mình đang có là hạnh phúc. Trớ trêu thay, không nhiều người biết đủ như chị. Nghiên cứu Killings Worth của Gillbert thực hiện trong năm 2010 chỉ ra rằng, con người dành 46.9% thời gian thức trong ngày chìm đắm vào thế giới ảo tưởng. Họ để tâm trí đi rong thay vì suy nghĩ về công việc cần thực hiện. Thơ thẩn càng lâu bao nhiêu, họ càng cảm thấy bất hạnh bấy nhiêu. Bất hạnh cũng như rượu. Một chút có thể có lợi cho sức khỏe, nhưng quá nhiều sẽ thành rắc rối, thậm chí bị nghiện. Cách đây không lâu, giới trẻ dấy lên trào lưu Emo. Trong một hội nhóm Emo, các thành viên sẽ kể chuyên buồn cho nhau và cùng khóc. Đồng tình rằng chia sẻ nỗi buồn sẽ góp phần hạnh phúc hơn, nhưng ngày nào cũng ôm nhau và khóc lóc, nhìn đời bằng con mắt u ám thì sao khá lên nổi? Cuộc sống bao giờ cũng có hai mặt, sáng và tối, hạnh phúc và bất hạnh. Nếu ta chỉ nhìn thấy một trong hai mặt, thì ta sẽ mất đi cái nhìn toàn diện, tuy hỗn tạp nhưng hoàn hảo của cuộc sống hiện tại. Nhưng dù sao, hãy chọn lựa hạnh phúc đến từ những điều tích cực.
Hạnh phúc thường được hiểu là một nụ cười trên khuôn mặt. Vì vậy, thay vì hỏi “Điều gì khiến mình hạnh phúc?”, hãy hỏi: “Điều gì khiến mình cười?”. Tìm kiếm hạnh phúc, nghe có vẻ xa vời, không biết đâu mà lần nhỉ? Đơn giản lại, ta hãy tìm kiếm điều khiến mình mỉm cười. Khi cười, tế bào bạch cầu trong máu sẽ được tăng lên. Đây là yếu tố quan trọng, sống còn đối với hệ miễn dịch, đẩy lùi khối u, các bệnh ung thư. Đặc biệt, khi cười thả ga, cười hết cỡ, chất bata – endorphin sẽ được phóng thích, có tác dụng giảm ưu phiền, tăng hormone tăng trưởng, giúp ta có thêm sức mạnh để đối phó với mọi khó khăn trong cuộc sống. Ông cha ta có câu “Một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ”. Tiếng cười tuy không trị bác bệnh, nhưng nó mang đến cảm giác hy vọng, tinh thần tích cực.
Nghe một bản nhạc cũng sẽ góp phần giúp ta hạnh phúc. Dây thần kinh thính giác dẫn truyền các rung động cơ học xuyên qua màn nhĩ đến khu thính giác não xám, chuyển hóa thành các tín hiệu điện tử rồi tiếp tục dẫn đến khu xử lý cảm xúc. Tại đây, norepinephrine và epinephrine được phóng thích, giúp ta tỉnh táo, giảm đau, mệt mỏi, thay đổi tâm trạng. Hát, nhảy múa, lắc lư theo nhạc cũng làm ta hạnh phúc hơn. Theo luận án tiến sỹ Sandgren vào năm 2005, những ca sỹ nghiệp dư cảm thấy hạnh phúc trong quá trình luyện thanh. Họ trải nghiệm cảm giác tuyệt vời khi họ thể hiện, tự khẳng định mình trong khi hát.
Để hạnh phúc, hãy chia sẻ hạnh phúc. Ai cũng muốn cho đi nhưng văn hóa xã hội ta đang sống lại khuyến khích ta hướng đến những gì ta chưa có; muốn ta lấy, lấy, lấy… Chủ nghĩa vật chất bao bọc ta lại, ngăn không cho ta có ý định cho đi. Hạnh phúc của cuộc sống không nằm ở chuyện bạn nhận được bao nhiêu mà là, bạn cho đi được bao nhiêu. Có một câu nói của ai đó rằng: “Thật chẳng vui vẻ gì khi là người giàu có nhất trong nghĩa địa”. Ta hãy cứ cho đi. Cho đi điều gì, ta sẽ nhận lại được điều ấy, có thể không cùng một người. Ta cho đi không chỉ tinh thần mà còn vật chất: một nụ cười, một cái ôm, nói lời yêu thương, không chỉ trích, không tiếc lời khen, làm tình nguyện, cốc cà phê nóng, quyển sách nhỏ, quà tặng bất ngờ.
Ta hãy cho đi vào lúc người khác không mong đợi, cho đi không vì dịp gì cả. Tôi nhớ một người bạn tôi chia sẻ: “Tại sao bạn bè lại tặng hoa cho tôi khi tôi bị bệnh, lúc tôi không hề có tâm trí để thưởng thức, dù rằng tôi rất thích hoa?”. Hãy tin tôi, trao đi hạnh phúc của bạn, và bạn sẽ nhận lại được nhiều hơn thế.
- Đặng Huy Tâm
Phản hồi của độc giả
Xem thêm
Tiệm Cầm Đồ Ký Ức - Phần 2: Mùi dầu gió
Bảy tháng sau ngày mẹ mất, Thảo vẫn mang theo những giờ cuối cùng trong phòng bệnh. Cô tìm đến Tiệm, gửi lại ánh đèn, tiếng máy, tất cả những gì cô đã nhìn và nghe đêm ấy. Chỉ giữ lại mùi dầu gió và cảm giác bàn tay mẹ trong tay mình. Nhưng khi ký ức đã được cất đi, Thảo nhận ra: có những điều ta quên được bằng trí nhớ, nhưng cơ thể vẫn nhớ.
Tiệm Cầm Đồ Ký Ức - Phần 1: Giải nhì
Ở cuối một con hẻm có một cái tiệm nhận cầm ký ức. Một người mẹ tìm đến, mang theo một phong bì tiền và một tờ phiếu ghi tên con trai mình. Cậu đã bán một thứ đi — và không phải thứ bà nghĩ. Truyện ngắn mở đầu chuỗi "Tiệm Cầm Đồ Ký Ức".
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần cuối
Trước ngày cưới hai hôm, tôi hỏi anh có muốn tổ chức một buổi chia tay cuộc sống độc thân không. Anh không cần suy nghĩ đã đáp ngay: “Không. Anh là người của gia đình” “Ừ, nhưng em thì có!” - Tôi ngồi xuống cạnh anh, cười nói: “Bạn của em anh cũng quen gần hết rồi, đi cùng luôn nhé?”
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần 2
Ôn lại chuyện cũ dường như đã trở thành chủ đề quen thuộc giữa tôi và anh. Hôm ấy, hai đứa ngồi ở quán ăn vặt đối diện trường - nơi năm xưa chúng tôi thường ghé. Vừa ăn, vừa ríu rít kể hết chuyện này đến chuyện khác. Đang cười nói vui vẻ, anh bỗng trầm giọng: "Suốt mấy năm đại học... anh chẳng có kỷ niệm nào với em cả" Anh khẽ thở dài: "Những sáu năm!"
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần 1
Một ngày trời trong veo, mây trắng lững lờ, nắng vàng dịu dàng phủ khắp những con phố. Vào một ngày đẹp như thế, tôi ôm một xấp thiệp cưới đến gặp ba đứa bạn thân từ thời cấp III. "Thiệp gì đây?" - Diệu nheo mắt nhìn tôi, vẻ đầy nghi ngờ.
Nhịp đập sau cơn mưa mùa hạ
Nam và Phương là cặp đôi "oan gia chí chóe" nổi tiếng khắp lớp 12A1, cả hai luôn tìm đủ mọi trò để trêu trọc nhau. Mọi chuyện tưởng chừng chỉ dừng lại ở những trò đùa vô hại, cho đến một chiều thứ Bảy, Nam bất ngờ bị hai ông anh họ của Phương "bắt cóc" ra quán nước chỉ để... giảng bài tích phân! Từ ly nước ngọt đút lót tuổi 18 đến lời hẹn cùng nhau bước vào cổng trường Đại học, những màn cà khịa ngày nào dần biến thành nhịp đập chung ngọt ngào. Liệu cô lớp trưởng lém lỉnh có chịu "duyệt hồ sơ" để chàng trai năm ấy đồng hành cùng mình đi hết cả cuộc đời?
Trạm Cuối
"Trạm cuối" kể về Minh, một phụ xe trẻ chán ngán với những ngày tháng lặp lại trên tuyến xe buýt số 08. Cho đến khi cậu bắt đầu để ý đến một ông lão kỳ lạ, đêm nào cũng lên chuyến cuối, ngồi ở chiếc ghế cuối bên cửa sổ rồi đi bộ một mình sau khi xuống ở trạm cuối. Khi Minh dần biết được lý do đằng sau những chuyến xe ấy, cậu cũng bắt đầu nhìn lại công việc, những người xa lạ mình từng đưa qua và chính cuộc đời đang tưởng như đứng yên của mình. Một câu chuyện về những hành trình tưởng vô nghĩa, những người chỉ đi cùng ta một đoạn đường, và cách một chuyến xe có thể đưa một con người đến một nơi rất khác — nơi mà trước đó họ chưa từng nghĩ mình sẽ đến.”
Dấu son Tháng Tám
Tháng Tám không chỉ mang theo những cơn gió heo may dịu ngọt của đất trời chuyển mùa, mà còn đánh thức trong tim mỗi người con đất Việt niềm tự hào thiêng liêng về những trang sử hào hùng của dân tộc. Bài thơ "Dấu Son Tháng Tám" là một nén tâm hương kính cẩn tri ân các thế hệ đi trước, những người đã hiến dâng cả thanh xuân và máu xương để đổi lấy độc lập, tự do cho Tổ quốc, đồng thời khắc họa bức tranh mùa thu cách mạng sục sôi khí thế, rực rỡ cờ hoa và trường tồn cùng non sông.
Gửi anh, chàng trai 19 tuổi năm nào
Mỗi khi bắt gặp đâu đó hai chữ Cần Thơ hay Đại học Cần Thơ là em lại nhớ tới anh và những ngày tháng hoa mộng ngày nào. Hôm nay, khi được trực tiếp về Cần Thơ, nỗi nhớ trong em lại càng cuộn trào lên, tinh khôi và thanh trong như những kỉ niệm của những tối học tiếng Anh năm nào. Anh vẫn luôn là kí ức trong trẻo, thuần khiết nhất của em trong những năm tháng đã qua của cuộc đời này.
Nếu cả đời này không rực rỡ thì sao?
Bạn đã bao giờ nằm thao thức giữa những đêm khuya, điện thoại vẫn còn sáng màn hình với hàng loạt câu chuyện “thành công” của người khác, và tự hỏi: “Lỡ cả đời này, mình không rực rỡ thì sao?”.
