Ngọn đèn ở góc vườn xưa
2015-03-03 01:00
Tác giả:
Làng tôi duy nhất ông giáo Sơn mới có mảnh vườn đẹp đến thế bốn mùa cây ăn trái xanh tươi. Dọc theo những lối đi, ông trồng rất nhiều hoa. Duy nhất một góc vườn không trồng gì cả ngoài một trụ gỗ cao, phía trên treo một ngọn đèn tròn được bọc trong khung kính hình ngôi sao. Bên dưới có bàn thờ để một bát nhang (kiểu bàn thiêng ở nông thôn). Nghe người dân làng tôi kể chiếc đèn ấy được ông giáo thắp sáng hàng đêm. Trong bóng tối phủ kín khu vườn, phía góc ấy vẫn sáng chiếc đèn hình ngôi sao. Đó là câu chuyện của 50 năm về trước giữa anh giáo làng và cô đào hát.
Vào thập niên 60, ở ngôi làng ven sông Hậu thuộc miền Tây Nam Bộ có một gia đình ba đời làm nghề giáo. Đời ông cố làm thầy đồ dạy học trong cung đình phong kiến. Đời ông nội làm quan đốc học thời Pháp thuộc. Đến đời cha của ông Sơn làm hiệu trưởng một trường trung học. Với ba đời làm thầy dạy học, dĩ nhiên Sơn là con trai trưởng được đặt rất nhiều hy vọng sẽ kế nghiệp, tạo dựng danh tiếng cho dòng tộc.
Nhưng định mệnh thật nghiệt ngã! Chàng thanh niên tên Sơn, con cháu một gia đình danh gia vọng tộc lại đem lòng yêu thương một cô đào hát trẻ. Ở thời xã hội xem những người làm nghề ca hát là “Xướng ca vô loài” với cuộc sống lênh đênh trên những chiếc ghe lưu diễn nơi này, nơi khác thì người ta đâu dễ dàng chấp nhận cho một cậu Sơn vừa đậu tú tài, sắp làm thầy giáo dạy trung học đệ nhị cấp ở trường tỉnh yêu đương một cô đào hát tầm thường.
Gia đình Sơn phản đối quyết liệt. Bắt đầu bằng những lời khuyên, phân tích thiệt hơn nhưng chẳng thể nao ngăn đôi trai gái đến với nhau. Biết đoàn hát của cô đào Ngọc Lành đến hát ở đâu thì Sơn lại có mặt. Người dân trong vùng còn nhìn thấy cặp tình nhân này đi du ngoạn những thắng cảnh, những nơi lãng mạn dành cho người đang yêu nhau.
Thấy cư xử nhẹ nhàng không ăn thua gì, gia đình Sơn ra tay bằng một đòn quyết định . Ngay trong đêm ghe của đoàn hát vừa cặp bến chợ gần nhà Sơn thì khoảng hơn chục tên vừa côn đồ, vừa người ăn kẻ ở do cha mẹ Sơn điều động đến đã bắt cô đào Ngọc Lành đem về khuôn viên nhà họ để giài quyết sự việc. Chính tại góc vườn bây giờ có chiếc cột treo ngọn đèn là nơi mọi người trong làng chứng kiến cô đào bị đánh đập bằng roi. Kết thúc trận đòn ấy là việc người ta cắt tóc cô đào hát . Hành động ấy không phải là điều nên làm của một gia đình sư phạm nhưng do tinh thần phong kiến đè nặng nên họ chọn cách hành xử tàn ác. Dân làng vì nể danh tiếng và quyền lực của gia đình cậu Sơn nên đành im lặng, thương xót cho cô đào hát mà thôi
Sau đêm ấy, cô đào tàn tạ cùng chiếc ghe gánh hát cũ kỹ không còn lưu diễn nữa. Một thời gian, nghe thiên hạ đồn họ đã bán ghe, giải nghệ... Riêng cô đào hát xuất gia đi tu nương nhờ cửa phật chừng một năm bỗng có tin cô đã chết vì bệnh.
Thầy giáo Sơn đã lấy vợ theo sự chọn lựa của cha mẹ. Đó là con gái cưng của ông tri phủ sở tại. Một thời gian sau, cả cha mẹ Sơn đều chết vì một tai nạn trên chuyến xe đi ăn cưới ở Cần Thơ. Người ta rỉ tai nhau do việc làm thất đức ngày xưa nên bây giờ cha mẹ Sơn bị quả báo. Sau khi cha mẹ chết, Sơn bắt đầu dựng cây cột treo ngọn đèn lên cao, đặt bát nhang thờ cúng ở bên dưới. Tuy không giải thích nhưng ai cũng tin rằng Sơn muốn nhớ mãi cái đêm cô Ngọc Lành bị đánh đập, cắt tóc phải bỏ nghề. Dĩ nhiên người được nhang khói không di ảnh kia chắc chắn là cô đào hát Sơn từng yêu say đắm.
Và cũng kể từ đấy, trong mảnh vườn cây trái nặng trĩu cành, những luống hoa khoe sắc quanh năm, ngọn đèn hình ngôi sao luôn sáng về đên như một hải đăng nhỏ. Có người coi đấy là biều tượng của tình yêu cay đắng nhưng bất diệt. Có người lấy đó là bài học răn đe con cháu chớ làm điều ác, chớ chia cắt tình yêu chân chính chỉ vì giàu nghèo.
Vào một buổi sáng mùa đông thời tiết giá lạnh hơn mọi năm, ông giáo Sơn qua đời. Đám tang được tổ chức trọng thể với hai giàn kèn trống cùng những đoàn khách đi xe hơi sang trọng đến viếng. Điều duy nhất thiếu trong đám tang ông Sơn chính là nước mắt của vợ con ông vì họ biết ông vẫn còn thầm nhớ cô đào hát. Trong đoàn khách đến đưa tiễn linh cửu ông ra mộ, có một phụ nữ ăn mặc toàn đồ đen nhưng toát lên sự giàu có, sang trọng. Người ấy là bà chủ mấy xưởng dệt trên Sài Gòn. Vài người biết chuyện kể rằng trước đây bà làm nghề đào hát. Sau bỏ nghề bà vào chùa tu một thời gian. Vì lí do sức khỏe, bà xin hồi gia rồi lên Sài Gòn kết hôn với ông Thành chủ ba hãng dệt ở ngã tư Bảy Hiền. Hôm nay đọc tin đăng báo về lễ tang của thầy Sơn nên bà về chia buồn vì nghe đâu thời trẻ bà có quen với thầy Sơn.
Ngọn đèn ở góc vườn xưa không còn được thắp sáng sau khi ông giáo qua đời, phải chăng vợ con thầy Sơn muốn xóa đi vĩnh viễn di tích của một cuộc tình đau khổ, bất thành dù hai người trong cuộc không hề có lỗi gì. Ngọn đèn tình yêu ở góc vườn đã tắt sau 50 năm tỏa sáng.
- Hải Triều
Để những câu chuyện, tâm sự và phản hồi của bạn đến với các thính giả của Blog Radio cũng như các chuyên mục đặc sắc khác của blogradio.vn. Bạn đừng quên địa chỉ email blogradio@dalink.vn và trên website blogradio.vn.
Phản hồi của độc giả
Xem thêm
Tiệm Cầm Đồ Ký Ức - Phần 2: Mùi dầu gió
Bảy tháng sau ngày mẹ mất, Thảo vẫn mang theo những giờ cuối cùng trong phòng bệnh. Cô tìm đến Tiệm, gửi lại ánh đèn, tiếng máy, tất cả những gì cô đã nhìn và nghe đêm ấy. Chỉ giữ lại mùi dầu gió và cảm giác bàn tay mẹ trong tay mình. Nhưng khi ký ức đã được cất đi, Thảo nhận ra: có những điều ta quên được bằng trí nhớ, nhưng cơ thể vẫn nhớ.
Tiệm Cầm Đồ Ký Ức - Phần 1: Giải nhì
Ở cuối một con hẻm có một cái tiệm nhận cầm ký ức. Một người mẹ tìm đến, mang theo một phong bì tiền và một tờ phiếu ghi tên con trai mình. Cậu đã bán một thứ đi — và không phải thứ bà nghĩ. Truyện ngắn mở đầu chuỗi "Tiệm Cầm Đồ Ký Ức".
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần cuối
Trước ngày cưới hai hôm, tôi hỏi anh có muốn tổ chức một buổi chia tay cuộc sống độc thân không. Anh không cần suy nghĩ đã đáp ngay: “Không. Anh là người của gia đình” “Ừ, nhưng em thì có!” - Tôi ngồi xuống cạnh anh, cười nói: “Bạn của em anh cũng quen gần hết rồi, đi cùng luôn nhé?”
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần 2
Ôn lại chuyện cũ dường như đã trở thành chủ đề quen thuộc giữa tôi và anh. Hôm ấy, hai đứa ngồi ở quán ăn vặt đối diện trường - nơi năm xưa chúng tôi thường ghé. Vừa ăn, vừa ríu rít kể hết chuyện này đến chuyện khác. Đang cười nói vui vẻ, anh bỗng trầm giọng: "Suốt mấy năm đại học... anh chẳng có kỷ niệm nào với em cả" Anh khẽ thở dài: "Những sáu năm!"
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần 1
Một ngày trời trong veo, mây trắng lững lờ, nắng vàng dịu dàng phủ khắp những con phố. Vào một ngày đẹp như thế, tôi ôm một xấp thiệp cưới đến gặp ba đứa bạn thân từ thời cấp III. "Thiệp gì đây?" - Diệu nheo mắt nhìn tôi, vẻ đầy nghi ngờ.
Nhịp đập sau cơn mưa mùa hạ
Nam và Phương là cặp đôi "oan gia chí chóe" nổi tiếng khắp lớp 12A1, cả hai luôn tìm đủ mọi trò để trêu trọc nhau. Mọi chuyện tưởng chừng chỉ dừng lại ở những trò đùa vô hại, cho đến một chiều thứ Bảy, Nam bất ngờ bị hai ông anh họ của Phương "bắt cóc" ra quán nước chỉ để... giảng bài tích phân! Từ ly nước ngọt đút lót tuổi 18 đến lời hẹn cùng nhau bước vào cổng trường Đại học, những màn cà khịa ngày nào dần biến thành nhịp đập chung ngọt ngào. Liệu cô lớp trưởng lém lỉnh có chịu "duyệt hồ sơ" để chàng trai năm ấy đồng hành cùng mình đi hết cả cuộc đời?
Trạm Cuối
"Trạm cuối" kể về Minh, một phụ xe trẻ chán ngán với những ngày tháng lặp lại trên tuyến xe buýt số 08. Cho đến khi cậu bắt đầu để ý đến một ông lão kỳ lạ, đêm nào cũng lên chuyến cuối, ngồi ở chiếc ghế cuối bên cửa sổ rồi đi bộ một mình sau khi xuống ở trạm cuối. Khi Minh dần biết được lý do đằng sau những chuyến xe ấy, cậu cũng bắt đầu nhìn lại công việc, những người xa lạ mình từng đưa qua và chính cuộc đời đang tưởng như đứng yên của mình. Một câu chuyện về những hành trình tưởng vô nghĩa, những người chỉ đi cùng ta một đoạn đường, và cách một chuyến xe có thể đưa một con người đến một nơi rất khác — nơi mà trước đó họ chưa từng nghĩ mình sẽ đến.”
Dấu son Tháng Tám
Tháng Tám không chỉ mang theo những cơn gió heo may dịu ngọt của đất trời chuyển mùa, mà còn đánh thức trong tim mỗi người con đất Việt niềm tự hào thiêng liêng về những trang sử hào hùng của dân tộc. Bài thơ "Dấu Son Tháng Tám" là một nén tâm hương kính cẩn tri ân các thế hệ đi trước, những người đã hiến dâng cả thanh xuân và máu xương để đổi lấy độc lập, tự do cho Tổ quốc, đồng thời khắc họa bức tranh mùa thu cách mạng sục sôi khí thế, rực rỡ cờ hoa và trường tồn cùng non sông.
Gửi anh, chàng trai 19 tuổi năm nào
Mỗi khi bắt gặp đâu đó hai chữ Cần Thơ hay Đại học Cần Thơ là em lại nhớ tới anh và những ngày tháng hoa mộng ngày nào. Hôm nay, khi được trực tiếp về Cần Thơ, nỗi nhớ trong em lại càng cuộn trào lên, tinh khôi và thanh trong như những kỉ niệm của những tối học tiếng Anh năm nào. Anh vẫn luôn là kí ức trong trẻo, thuần khiết nhất của em trong những năm tháng đã qua của cuộc đời này.
Nếu cả đời này không rực rỡ thì sao?
Bạn đã bao giờ nằm thao thức giữa những đêm khuya, điện thoại vẫn còn sáng màn hình với hàng loạt câu chuyện “thành công” của người khác, và tự hỏi: “Lỡ cả đời này, mình không rực rỡ thì sao?”.
