Bạo lực tinh thần có biểu hiện thế nào?
2025-12-10 12:05
Tác giả:
Những lời nói, cử chỉ, sự thờ ơ, ám thị, khinh miệt hay hạ thấp người khác một cách có chủ ý và lặp đi lặp lại cũng có thể trở thành một hình thức bạo lực tinh thần.
***
Nhà xuất bản Phụ nữ mới ra mắt cuốn sách Quấy rối tinh thần - Bạo lực đồi bại trong cuộc sống hằng ngày. Đây là công trình nghiên cứu nổi tiếng của bác sĩ, nhà tâm thần học và phân tâm học người Pháp Marie-France Hirigoyen.
Ngay sau khi xuất bản năm 1998, tác phẩm nhanh chóng trở thành hiện tượng xuất bản tại Pháp, bán được hơn 450.000 bản chỉ trong năm đầu tiên và được dịch sang hơn 25 ngôn ngữ. Sách được các hiệp hội bảo vệ quyền con người ghi nhận là công trình đầu tiên định nghĩa và mô tả đầy đủ khái niệm “quấy rối tinh thần” - khởi đầu cho nhiều cuộc tranh luận xã hội, pháp lý và tâm lý học.
Nhờ ảnh hưởng mạnh mẽ của tác phẩm, Marie-France Hirigoyen được Chính phủ Pháp mời làm cố vấn cho các chính sách phòng chống bạo lực nơi làm việc và góp phần thúc đẩy Luật chống quấy rối tinh thần trong lao động (ban hành năm 2002).
Cuốn sách giúp nhận diện bạo lực tinh thần
Thông qua tác phẩm, Marie-France Hirigoyen cho thấy không chỉ những hành động thể chất mới gây đau đớn; mà những lời nói, cử chỉ, sự thờ ơ, ám thị, khinh miệt hay hạ thấp người khác một cách có chủ ý và lặp đi lặp lại cũng có thể trở thành một hình thức bạo lực tinh thần. Theo bà, đây là “một sự giết chết về mặt tâm lý”, một quá trình hủy diệt nhân phẩm người khác bằng cách thao túng, làm mất tự tin và cô lập họ.
Tác phẩm gồm hai phần chính. Ở phần I - Nhận diện bạo lực tinh thần: Tác giả phân tích tỉ mỉ các cơ chế tâm lý của kẻ quấy rối, bạo hành - thường là người có xu hướng tự ái bệnh lý, kiểm soát hoặc lệch lạc nhân cách.
Bằng lối trình bày vừa khoa học, vừa gần gũi, bà giúp người đọc nhận ra “bạo lực ẩn” có thể xảy ra trong mọi không gian: từ gia đình, hôn nhân, nơi làm việc, cho đến môi trường học tập và xã hội.
Ở Phần II - Hậu quả và sự chăm sóc đối với nạn nhân: Hirigoyen mô tả những tổn thương tâm lý kéo dài mà các nạn nhân phải chịu đựng: lo âu, tự ti, trầm cảm, mất định hướng, thậm chí có ý định tự tử.
Tuy nhiên, bà không chỉ dừng lại ở chẩn đoán. Phần cuối sách đưa ra hướng dẫn cụ thể để nạn nhân biết, ứng phó và tự bảo vệ mình, đồng thời kêu gọi cộng đồng, cơ quan pháp luật, các tổ chức xã hội công nhận và xử lý bạo lực tinh thần như một tội phạm thực thụ.
Marie-France Hirigoyen không chỉ muốn viết một cuốn sách dành cho giới chuyên môn, mà còn trao lại tiếng nói cho những nạn nhân bị tổn thương tâm lý nhưng không thể chứng minh được bằng vết thương hữu hình. Thông qua tác phẩm này, bà khẳng định: Tôn trọng, lắng nghe và bảo vệ phẩm giá con người là nền tảng của mọi xã hội văn minh.
Marie-France Hirigoyen (sinh năm 1949) là bác sĩ tâm thần, nhà tâm lý trị liệu và chuyên gia về bạo lực tâm lý hàng đầu của Pháp. Bà nổi tiếng với những công trình nghiên cứu chuyên sâu về hành vi thao túng, lạm dụng quyền lực và quấy rối tinh thần trong môi trường gia đình cũng như công sở.
Dịch giả Trần Thị Châu Hoàn sinh năm 1946 tại Cần Thơ, định cư ở Paris (Pháp) từ năm 1964. Bà nhận bằng Tiến sĩ Toán học tại Đại học Paris 6 và là kỹ sư Toán Tin ứng dụng tại Ủy Ban về Năng Lượng Nguyên Tử CEA-Saclay ở ngoại ô Paris. Năm 2006, bà bắt đầu viết và dịch sách, tiêu biểu là: Chữ Số hay Lịch sử một phát minh vĩ đại và Lược sử vật lí (đồng dich giả Nguyễn Ngọc Tuấn), Khám phá rừng, Bún chả.
znews.vn
Mời xem thêm chương trình:
Xa Anh Mùa Nào Cũng Là Mùa Đông | Radio Tâm Sự
Phản hồi của độc giả
Xem thêm
Tuổi trẻ giống như một cơn mưa rào, dù có ướt lạnh ta vẫn mong được tắm mình thêm lần nữa
Có những ký ức, chỉ cần một làn gió thoảng qua cũng khiến lòng ta chao đảo. Với tôi, đó là những ngày bên suối Hàng nơi tuổi thơ trôi đi cùng tiếng nước chảy và những trận cười nghiêng ngã. Giờ nghĩ lại, thấy mọi thứ giản dị đến nao lòng, mà sao ấm áp đến lạ.
Ba tôi
Có những đêm tôi thử nói lại câu đó trong đầu, nhưng đổi câu trả lời. Tôi tưởng tượng nếu hôm đó tôi nói “Không hẳn.” Hoặc “Con không biết.” Hoặc chỉ im lặng mà thôi. Tôi tưởng tượng nhiều đến mức có lúc tôi quên mất sự thật là tôi đã nói “Có” thật.
Những chuyến xe buýt cũ kỉ niệm
Cuộc đời này vốn dĩ không biết trước điều gì sẽ xảy ra được thế nên hãy cư xử tử tế với nhau khi còn có thể bạn nhé. Bởi gặp nhau trong cuộc đời cũng là có duyên lắm rồi.
Nguyên vẹn
Khi những vụn vặt chất thành một đống lớn, nó giống như tảng đá đè nặng lên trái tim mỗi người. Mong rằng ai cũng tìm được cách chầm chậm đắp lại những vết nứt.
Nơi tình thương chưa trọn vẹn
Có thể ta không được chọn nơi mình sinh ra, nhưng ta được chọn cách mình sống và trao đi tình thương cho người khác.
Gửi anh! Trái tim đang còn vỡ vụn
Trong cuốn sách Lén nhặt chuyện đời có viết như thế này” Thất tình, thường khóc lóc kiêu gào, nghỉ thiếu người ta mình sống không nổi. Lúc đó, lấy sợ dây quấn vô cổ siết thật mạnh. Thả dây ra mới nhận thấy một diều, thiếu oxi con người mới chết, chớ thiếu người yêu chả đứa nào chết cả.”
Yêu một người, là biết mình phải để họ đi
Đôi khi, yêu một người không phải là nắm giữ, mà là để họ đi, và vẫn có thể mỉm cười khi nhớ về họ.
Lưng chừng mùa nắng cũ
“Nắng sân trường, dư vị của thanh xuân.” Có lẽ ai cũng từng mang trong tim mình một chút nắng như thế, thứ nắng vàng nhạt của những buổi trưa vội vã, của tiếng cười bạn bè vang vọng giữa hành lang, của ánh mắt vụng dại chẳng dám nhìn lâu hơn một giây. Giờ đây, khi nắng vẫn rơi mà ta đã bước qua những năm tháng ấy, chỉ còn lại trong tim là một chút dư vị ngọt ngào pha lẫn tiếc nuối. Thanh xuân đã đi qua, nhưng nắng sân trường thì vẫn ở lại, lặng lẽ sưởi ấm ký ức của một thời không thể quay về.
Vượt qua quá khứ tối tăm
Nếu bạn là nạn nhân của bạo lực học đường hay có người thân là nạn nhân của bạo lực học đường thì thay vì chỉ trích họ,bạn nên lắng nghe họ nói nhiều hơn. Bởi khi không có một ai để chia sẻ và phải âm thầm chịu đựng một mình cảm giác đó đau khổ lắm. Tôi mong chúng ta hãy cùng nhau thay đổi và để không phải ai cũng sẽ trở thành nạn nhân của bạo lực học đường cả.
