Nhiều người trẻ nói rằng họ “không nghe nổi nhạc Trịnh”. Có phải vì nhạc Trịnh quá êm ả và sâu lắng so với nhịp sống năng động, nhộn nhịp của người trẻ? Hay tại nhạc Trịnh mang nhiều triết lý quá, phải vừa nghe vừa suy ngẫm, chẳng thích hợp cho thời đại “sống nhanh – làm gấp” hôm nay?

Là một người trẻ, tôi không nghĩ nhạc Trịnh khó tiếp cận với những tâm hồn trẻ trung vì nội dung các bài hát đều xoay quanh những khắc khoải ngàn đời của con người. Là một sinh viên, tôi đặc biệt yêu thích hai bài hát Nối vòng tay lớn và Ở trọ.

Nối vòng tay lớn là một trong những bài hát sinh hoạt tập thể hay nhất mà tôi từng nghe và có lẽ cũng là bài hát thường được sử dụng nhiều nhất lúc khai mạc sinh hoạt vòng tròn của những nhóm người đến từ nhiều vùng khác nhau của đất nước. Giai điệu khỏe khoắn và ca từ mộc mạc, gần gũi dễ dàng làm nóng cả hội trường mấy trăm người, xóa tan mọi khác biệt về giọng nói, đẳng cấp xã hội,…

Bài hát vừa như mời gọi, vừa như bày vẽ trước mắt người nghe cảnh đẹp của một quê hương “biển xanh, sông gấm”, của một đất nước với “rừng núi dang tay nối lại biển xa”. Ta nhận ra niềm vui sum vầy và nét đẹp tâm hồn của những người anh em khi “gặp nhau mừng như bão cát quay cuồng trời rộng”. Bài hát như chất xúc tác khiến ta cảm thấy dòng máu Việt đang nóng bỏng trong da thịt, để siết chặt tay những người xa lạ đứng xung quanh, nay trở nên như người thân thuộc, bởi vì tất cả đều cùng chung một lý tưởng: “nối tròn một vòng Việt Nam”.

Là một sinh viên xa nhà, tôi không thể không chú ý đến tựa đề bài hát Ở Trọ vì hai tiếng ấy luôn thường trực trong đầu tôi với nhiều lo toan, để rồi tôi nhận ra một hình thức ở trọ khác, cũng ngắn ngủi, nhiều buồn vui nhưng hướng đến một cùng đích trọn hảo.

Sinh viên như tôi ở trọ là vì trường học cách xa nhà quá, mà đã gọi là “Ở trọ” thì đâu có ở lâu, chỉ ở tạm thời thôi và cũng không được thoải mái như ở nhà mình. Nhưng nếu không vì mục đích tìm kiếm tri thức thì chúng tôi cũng chẳng vác balô lên Sài Gòn mà ở trọ làm gì. Do vậy, phải cố công mà học để khi tốt nghiệp gặt hái được những điều bền vững hơn.

Còn “ở trọ” trong mắt của nhạc sỹ Trịnh Công Sơn thì thế nào? “Tôi nay ở trọ trần gian, trăm năm về chốn xa xăm cuối trời”. Chúng ta cũng chỉ đang “ở trọ” thôi sao? Chợt nhớ đến câu hát “Người chết nối linh thiêng vào đời” – câu hát có thể khiến nhiều người trẻ rùng mình khi nghe lần đầu nhưng thật ra không làm giảm đi khí thế của cả bài mà tăng thêm sức mạnh và nhiệt huyết cho con người bằng niềm tin về một mối tương quan tưởng là mơ hồ và vô nghĩa nhưng thực chất rất thâm sâu và thiêng liêng: cuộc sống của chúng ta với ông bà, tổ tiên đã khuất. Vì chúng ta chỉ “ở trọ trần gian” nên phải chăng những người thân yêu mà nay ta không còn gặp gỡ, nói chuyện được nữa thật ra không phải không còn hiện hữu cùng ta mà họ đã hết “ở trọ”, đã “về”, “về chốn xa xăm cuối trời”? Và dù là “ở trọ”, ta vẫn phải sống và cống hiến hết mình cho đời bằng những tình cảm yêu thương, trìu mến…

Với nhiều triết lý nhân sinh và ca từ thấm đẫm tính nhân văn của nhạc Trịnh, ta tìm thấy một khoảng lặng đáng quý cho tâm hồn giữa những bộn bề, lo toan của cuộc sống hối hả; có được một chút giật mình để nhận ra những toan tính, ích kỷ, e dè của bản thân trong thời đại mà lòng yêu thương đã bị thử thách quá nhiều… Để rồi, khi tâm hồn đã được bồi bổ, chúng ta biết yêu mình hơn, rồi yêu người, để chúng ta dám tin tưởng và yêu thương nhau trong một xã hội đang ngày càng trở nên thực dụng, hầu “dựng tình người trong ngày mới”, để ngày nào còn “ở trọ” thì còn thấy “nụ cười nối trên môi”.