Trong tác phẩm Cánh đồng bất tận, nhà văn Nguyễn Ngọc Tư từng viết một câu mà mãi về sau cô mới có thể chạm vào chiều sâu của nó: “Tôi thích những mối tình câm, tình thầm. Tôi tưởng tượng đó là những mối tình da diết, sâu sắc. Mãi mãi chẳng dám nói thật lòng, cho đến cuối đời, tình ấy vẫn bàng bạc, rập rờn, và mỗi khi có dịp (như đi qua chỗ ngồi cũ, con đường cũ, gương mặt cũ…), ta bỗng thấy nhói ran. Chắc là khó chịu lắm, khi yêu mà giả bộ không yêu, khi buồn cố diễn mặt vui, khi đau tình phải tỏ ra vô tình…”

Ngày đó, cô từng nghĩ những mối tình thầm lặng luôn rất đẹp. Đẹp theo cách dịu dàng, sâu sắc và chân thành đến mức vô giá. Một người âm thầm thương, âm thầm quan tâm, tự nguyện đứng phía sau cuộc đời một người khác mà không cần nhận lại. Thứ tình yêu ấy thuần khiết đến mức chỉ cần thấy người kia mỉm cười, lòng mình đã tự khắc bình yên.

Cho đến khi chính mình cũng bước vào một đoạn tình cảm như thế, cô mới hiểu hóa ra nó không chỉ đẹp mà còn rất buồn. Bởi điều đau nhất của một mối tình đơn phương chưa bao giờ là việc không được đáp lại mà là cảm giác khi yêu một người nhưng phải giả vờ như không yêu. Là khi lòng đầy tổn thương vẫn phải mỉm cười bình thản. Là những lần lòng nặng trĩu nhưng vẫn phải tỏ ra vô tư như chẳng có chuyện gì xảy ra. Có những người mình thương đến mức, chỉ cần họ buồn một chút thôi lòng mình đã hóa cơn mưa. Cô từng nghĩ yêu một người là phải luôn ở bên cạnh họ. Là khi họ mệt sẽ có mình, khi họ buồn sẽ tìm đến mình, khi cả thế giới quay lưng thì mình vẫn ở đó. Cô cứ âm thầm tin rằng chỉ cần “đủ nắng thì hoa sẽ nở”, để rồi sau tất cả những lần lạc lối, khi quay đầu lại, anh sẽ nhận ra luôn có một người thương mình đến thế.

Nhưng tình yêu đôi khi không vận hành theo cách con người ta cố gắng. Cô và anh vốn dĩ ở hai thế giới khác nhau. Anh tự tin, năng động, luôn là tâm điểm của đám đông với vẻ ngoài bất cần, ngạo nghễ. Còn cô lại sống thiên về cảm xúc, hơi vô tư và dễ bận lòng vì những điều nhỏ nhặt. Anh giống như ánh mặt trời rực rỡ, còn cô chỉ lặng lẽ đứng ở một khoảng cách đủ xa để ngắm nhìn. Có lẽ cũng vì đã đứng đủ lâu, cô nhìn thấy cả những góc khuất mà người khác thường không để tâm ở anh. Rằng phía sau vẻ ngoài luôn cười ấy là một người mang rất nhiều suy tư. Anh ít khi kể chuyện của mình, nhưng mỗi lần mở lòng lại giống như đem hết những vụn vỡ đã giấu kín bấy lâu đặt xuống trước mặt cô. Cô biết anh cũng từng tổn thương, từng thất vọng, từng cố gắng vì một người mà không được đáp lại. Anh cũng có những chấp niệm kiên trì đến đáng thương trong tình yêu của chính mình. Có lẽ chính sự đồng điệu trong nỗi buồn ấy đã khiến cô thương anh nhiều đến vậy. Hoặc cũng có thể vì đã lỡ thương một người rồi, nên dù họ có thế nào mình cũng vẫn thấy họ tốt đẹp.

Cô không muốn nhìn thấy anh buồn, không muốn anh phải đi qua những ngày tệ nhất một mình. Thế nên cô cứ ở đó, lặng lẽ trở thành một người bạn sẵn sàng lắng nghe mọi bí mật của anh. Có những ngày dù đêm đã khuya, cô vẫn thức để nghe anh kể về một cô gái khác. Rằng hôm nay anh thất tình rồi, người anh thích hình như không thích anh, nhưng anh thật sự rất thích cô ấy. Anh hỏi cô rằng: “Rốt cuộc phải làm thế nào để người ta cũng thích mình?”. Thật ra có rất nhiều điều dù chỉ là vô tình nhưng lại khiến cô im lặng rất lâu. Nếu cô thật sự biết đáp án, có lẽ cô đã không ngồi ở đây, lặng lẽ nhìn người mình yêu đau lòng vì một người con gái khác. Đôi khi trong vô thức, cô lại kể cho anh nghe về những điều khiến một cô gái rung động. Rằng một ánh mắt dịu dàng, một câu hỏi han đúng lúc hay một sự quan tâm nhỏ nhặt trong lúc yếu lòng cũng đủ làm một trái tim ấm áp. Cô bảo anh nếu đã thích ai thì nên chủ động tìm hiểu người đó nhiều hơn một chút, nên để tâm xem họ thích gì, buồn điều gì, cần điều gì… Cô nói với anh bằng tất cả sự chân thành và bao dung của một người đứng ngoài cuộc. Chỉ là những điều ấy chưa bao giờ anh dùng để hiểu cô.

Cứ thế, anh đi qua vài mối tình, còn cô vẫn đứng yên ở đó. Không tiến thêm được, cũng chẳng đủ can đảm để rời đi. Cô quen với việc cảm xúc của mình luôn đứng sau cảm xúc của anh. Chỉ cần anh vui, cô cũng thấy vui, chỉ cần anh ổn, cô nghĩ mình lùi lại một chút cũng không sao cả. Thật ra cô chưa từng đòi hỏi điều gì cũng không cần được đáp lại ngay lập tức. Cô chỉ là vẫn luôn hy vọng biết đâu một ngày nào đó, sau khi đi qua rất nhiều giông bão, anh sẽ quay lại và nhận ra người ở bên cạnh anh lâu nhất vẫn là cô.

Nhưng khi càng chờ đợi, người ta lại càng dễ lạc mất chính mình. Chẳng biết từ bao giờ cô bắt đầu thay đổi. Từ một người vô tư, cô học cách giấu mọi cảm xúc vào trong. Anh mang theo một nỗi buồn rất lặng, rồi cô cũng biến thành một người như thế lúc nào chẳng hay. Nỗi buồn của một người đôi khi giống như cơn mưa phùn, không quá dữ dội nhưng đủ để thấm lạnh cả một tâm hồn. Cô bắt đầu sống chậm lại trong những khoảng lặng của anh, quen với việc hy sinh nhiều hơn, chịu đựng nhiều hơn mà quên mất bản thân mình cũng cần được yêu thương. Đôi lúc cô muốn dốc hết can đảm để tỏ tình, để anh biết mình yêu anh thế nào. Nhưng rồi lại thôi... Cô sợ nếu bị từ chối tình bạn này sẽ biến mất. Nhưng nếu anh đồng ý có khi đó là vì cảm động nhất thời mà thôi. Vậy là cô lại chôn giấu tình cảm này vào trong như cách một người giấu đi chiếc chìa khóa chỉ vì không muốn nhìn thấy ai đó bước lên xe và rời đi.

Cho đến một ngày, vẫn là những cuộc trò chuyện bình thường, nhưng cô chợt nhận ra lòng mình đã bắt đầu thấm mệt. Không còn là kiểu trái tim nhói lên khi nhìn anh đau nữa, mà là cảm giác kiệt sức của một người đã đứng dưới mưa quá lâu. Lần đầu tiên, cô tự hỏi: “Rốt cuộc mình đang chờ đợi điều gì? Nếu họ thật sự thích mình, dù chỉ một chút thôi, tại sao họ lại chưa từng chủ động?” Chỉ vì thích anh, không biết từ khi nào cô trở nên mộng mị. Cô sống trong những hy vọng mong manh, tự mình nuôi lớn những ảo tưởng nhỏ bé rồi cố chấp tin rằng chỉ cần đủ chân thành thì một ngày nào đó sẽ được đáp lại. Cô nghĩ về tất cả những lần anh chỉ tìm đến mình khi yếu lòng. Những cuộc trò chuyện không hồi kết xoay quanh tổn thương của anh. Những lời quan tâm vừa đủ để cô hy vọng, nhưng chưa bao giờ là đủ để bắt đầu một mối quan hệ thật sự. Và rồi cô nhận ra, thứ mình cố chấp giữ gìn suốt những năm tháng ấy có lẽ không còn là tình yêu nữa, mà là sự chờ đợi của một người luôn tin rằng chỉ cần đủ chân thành thì rồi sẽ được chọn. Nhưng tình yêu thật sự không phải là một người đứng im chờ đợi kẻ khác quay đầu, mà là khi cả hai cùng muốn bước về phía nhau. Là khi ở cạnh một người, ta trở nên dịu dàng hơn với cuộc sống, chứ không phải dần héo úa trong chính những tổn thương của mình. Và một chiếc cốc cho dù nó có đầy nước nhưng nếu luôn cho đi mà không được rót vào thì thì cuối cùng cũng sẽ cạn khô.

Cô không có tư cách gì để trách anh. Vì ngay từ đầu, người tự nguyện bước vào đoạn tình cảm ấy là cô và người giữ mình ở lại quá lâu cũng là cô. Chỉ là đến một ngày, cô chọn cách im lặng và học cách nghĩ cho bản thân nhiều hơn. Điều buồn nhất trên đời chưa bao giờ là bị bỏ rơi, mà là việc bản thân tự nguyện đứng lại quá lâu vì một người vốn chưa từng thuộc về mình. Có những người xuất hiện trong đời chỉ để đi cùng ta một đoạn đường. Họ có thể để lại trong lòng ta một nốt chu xa hoài niệm, nhưng cũng có thể là tấm gương phản chiếu để ta biết thấu hiểu và trân trọng chính mình. Yêu đơn phương thì ra là như thế, đẹp thật đấy nhưng cũng cô đơn thật đấy. Bởi trong những cuộc tình lặng câm ấy, luôn có một người phải lầm lũi đi qua mưa giông, tự lau nước mắt, tự gieo hy vọng để rồi lại tự ôm lấy thất vọng. Nhưng sau tất cả, cô vẫn muốn cảm ơn anh. Vì nhờ anh, cô mới biết mình từng có thể yêu một người vô tư đến thế. Chỉ là lần này, sau cơn mưa dài của những năm tháng đó, cô đã biết đem sự dịu dàng quay về sưởi ấm cho chính mình.

Người ta thường tin rằng cầu vồng sẽ xuất hiện sau những cơn mưa, khi ánh nắng đi qua những giọt nước còn sót lại trên bầu trời. Có lẽ anh từng là tia nắng rực rỡ nhất bước qua tuổi trẻ của cô, nhưng cũng là cơn mưa rào day dứt nhất cô từng đi ngang. Cô đã từng đứng rất lâu dưới cơn mưa ấy. Mặc cho cơ thể đã thấm lạnh, đôi bàn tay tê dại chẳng còn cảm giác, cô vẫn cố chấp chờ đợi một người mang ô đến. Để rồi sau cùng mới nhận ra, người có thể đưa mình ra khỏi những ngày giông bão ấy… vốn chỉ có thể là chính mình.

Sau cơn mưa, bầu trời bỗng trở nên dịu hơn, vẫn còn đó những đám mây nhưng đã không còn trĩu nặng nữa. Nắng bắt đầu len qua những khoảng xám, nhẹ nhàng đến mức cô chợt nhận ra lòng mình đã thôi đau từ lúc nào chẳng hay. Cuối cùng cô đã có thể ngưng đứng từ xa mà dõi theo bóng hình ai. Hóa ra, có những người xuất hiện chỉ để dạy ta rằng: Tình yêu không phải là chờ đợi trong lặng im, hay cố chấp đứng mãi dưới một cơn mưa không thuộc về mình. Tình yêu thật sự là sau tất cả những tổn thương, ta vẫn giữ được sự dịu dàng của trái tim và vẫn đủ can đảm để tin vào những điều tốt đẹp phía trước. 

Giờ đây, chính cô mới là tia nắng ấm áp xuyên qua những hơi sương còn sót lại để dệt nên một dải cầu vồng với dáng vẻ rực rỡ nhất của riêng mình. Nó có sắc trầm buồn của những đêm dài cô độc, có sắc xám lặng lẽ của những tổn thương đã lùi lại phía sau, nhưng chiếm trọn vẹn nhất vẫn là sắc đỏ rực rỡ của lòng kiêu hãnh và sắc xanh tươi mát của một niềm hy vọng mới. Một dải cầu vồng được chắt chiu từ những ngày mưa bão, nhưng đến cuối cùng vẫn chọn bao dung và ôm lấy vạn vật. Cô tin rằng, trên đoạn đường phía trước sẽ có một người thật lòng bước đến, nhìn ngắm dải cầu vồng kiêu hãnh ấy, nắm chặt lấy bàn tay từng chịu lạnh của cô và cùng bước đi bằng tất cả sự chân thành.

© Haji Van - blogradio.vn