blogradio.vn - Có một buổi chiều nằm lắt lay bên cánh võng, không gian sao mà êm đềm quá, có tiếng gà gáy xa xa vọng lại, một cơn gió thoảng ngang làm xao động mặt nước cái ao trước nhà, bỗng một con cá đớp mồi làm lay động mấy chùm bông súng tím… Bất chợt hình ảnh một thời thơ ấu được đi tát mương bắt cá cùng các bác, các chú, còn các dì, các chị thì ở nhà lo nấu cơm, nấu nước, xúm nhau làm cá, làm mắm dự trữ thức ăn cho những ngày khô nắng hạn.

***

Có một buổi chiều nằm lắt lay bên cánh võng, không gian sao mà êm đềm quá, có tiếng gà gáy xa xa vọng lại, một cơn gió thoảng ngang làm xao động mặt nước cái ao trước nhà, bỗng một con cá đớp mồi làm lay động mấy chùm bông súng tím… Bất chợt hình ảnh một thời thơ ấu được đi tát mương bắt cá cùng các bác, các chú, còn các dì, các chị thì ở nhà lo nấu cơm, nấu nước, xúm nhau làm cá, làm mắm dự trữ thức ăn cho những ngày khô nắng hạn.

Nhớ lại ở quê vui nhất vào dịp gần tết là vào mùa tát đìa, tát mương bắt cá. Hồi ấy ngán nhất là tát cái mương “chà bá” bằng sức người tát với gàu dai, sau nầy công việc có phần nhẹ nhàng hơn nhờ vào động cơ của máy dầu, máy Kohler… Riêng tụi trẻ chúng tôi nghe nơi nào có tát mương thì đến canh me để bắt hôi (tức là sau khi tát cạn nước, chủ đìa bắt cá trước, người bắt hôi đi sau để tìm những con cá còn sót lại), nhiều đứa bất chấp chửi mắng lao vào bắt hôi bạo quá, tiến ngay sát bên chủ đìa. Bắt hôi nhiều khi trúng mánh vớ được những con cá bự chảng, thấy mà ham.

Trong các loài cá thu hoạch ở miền quê, tôi chấm giải nhất cho con cá lóc đồng. Có lẽ do khi sống ngoài tự nhiên chúng phải thường xuyên hoạt động bơi kiếm mồi hoặc chui sâu xuống bùn để ẩn thân trong các trường hợp nguy cấp nên cá rất khỏe, mình rắn chắc, thon gọn, thịt dai, thơm ngon, đậm đà khác với cá lóc nuôi trong bè.

Cá lóc đồng có thể được chế biến nhiều món nhưng ngon nhất có lẽ là nướng trui. Cá lóc nướng trui đúng điệu phải được nướng bằng rơm, con cá được xỏ vào một thanh tre vót nhỏ cắm ngược đầu cá xuống đất. Còn việc đốt rơm cũng phải có kinh nghiệm sao cho vừa lửa để không nướng chín quá “khét nghẹt” làm con cá mất ngon, còn nướng thiếu lửa bên trong cá chưa chín tới, ruột cá còn động máu cũng chả ngon lành. Khi lửa tàn, để làm sạch cá cũng lấy chính rơm làm dụng cụ cạo bỏ lớp vãy cá bị cháy để lộ lớp da vàng óng, rồi cắt tàu lá chuối xanh mướt trãi lên làm bàn ăn dã chiến. Cá lóc nướng trui chấm với muối ớt, nước mắm me, hoặc nước mắm trong loại ngon là tuyệt vời nhất, nếu có điều kiện thì kiếm thêm bún, bánh tráng, rau sống để cuốn, giữa cảnh thiên nhiên với hương đồng, gió nội có một chai rượu đế sẽ làm không khí thêm rôm rã, riêng ruột cá trước khi gắp phải nhìn trước ngó sau, kẻo “mích lòng” vì món nầy chỉ dành cho người cao niên nhất trong mâm.

Món cá lóc nướng trui ngày nay có thể tìm mua ở mấy lò nướng ngay góc phố, hay trong nhà hàng, quán nhậu...tuy nhiên thưởng thức món cá lóc nướng trui trong nhà hàng nhiều thực khách có lẽ còn phân vân chẳng biết cá mình ăn là cá lóc đồng ngoài tự nhiên hay cá nuôi? Nhưng chắc chắn một điều ăn món cá lóc nướng trui mà thiếu vắng mùi rơm, mùi rạ, với hương đồng, gió nội thì kể như chỉ thưởng thức phần vật chất mà thiếu đi món tinh thần của quê hương sông nước miền Tây.

© Trần Thắng – blogradio.vn

Mời bạn xem thêm chương trình:

Thương mình của ngày mai