Khi phim ảnh thấu hiểu người tự kỷ
2022-08-30 01:10
Tác giả:
Đề tài người tự kỷ trên phim ngày càng được bình thường hóa và đi sâu vào chi tiết, thấu hiểu hơn, lạc quan hơn.
***
Nhân vật là người mắc tự kỷ trong các phim Chứng nhân hoàn hảo, Luật sư kỳ lạ Woo Young Woo, As We see it và Bác sĩ thiên tài
Khán giả nhận ra điều này khi xem Luật sư kỳ lạ Woo Young Woo, The Good Doctor (Bác sĩ thiên tài, bản Mỹ và Hàn), Innocent Witness (Chứng nhân hoàn hảo), As We See It...
Gỡ rất nhiều định kiến
Nhân vật công tố viên trong phim Innocent Witness khuyên người luật sư khi muốn giao tiếp với cô bé tự kỷ: "Người tự kỷ thường sống trong thế giới của riêng họ, họ sinh ra đã như vậy rồi. Nếu muốn nói chuyện với một người không thể bước ra thế giới của anh, thì anh hãy bước vào thế giới của họ".
Lời khuyên đó không chỉ xoay quanh việc trò chuyện, mà có thể áp dụng khi bạn muốn sống cùng, làm việc cùng, giao cảm với người mắc tự kỷ.
Trong Innocent Witness, luật sư Soon Ho (Jung Woo Sung đóng) đã bắt đầu bằng những câu đố logic - điều mà hầu như người tự kỷ nào cũng thích - để bước vào thế giới của cô bé nhân chứng Ji Woo (Kim Hyang Gi).
Sau đó, anh chuyển sang bước khó khăn hơn: giúp cô bé hiểu hơn về cảm xúc của người khác và của chính mình. Việc đó khó nhưng không bất khả thi, và chỉ có thể làm được bằng sự quan tâm chân thành.
Không còn những góc nhìn định kiến rằng người có rối loạn tâm lý thường có xu hướng bạo lực nữa, gần đây phim ảnh mô tả các nhân vật ấy với góc nhìn tươi sáng, lạc quan và thấu hiểu hơn.
Với Luật sư kỳ lạ Woo Young Woo, ngay những cảnh đầu tiên của phim có bảng hướng dẫn về các cảm xúc trên gương mặt do người bố làm cho cô con gái tự kỷ. Điều đó cho thấy bộ phim có "nhà tư vấn chân chính" đồng hành.
Một khía cạnh tiến bộ của Luật sư kỳ lạ Woo Young Woo là phim làm về chủ đề luật sư tranh tụng nhưng các vụ kiện đều rất đa dạng, chưa có kẻ giết người hàng loạt hay những góc nhìn tăm tối thường thấy. Phim đề cập nhiều vấn đề nóng hổi của xã hội Hàn Quốc và nhìn nhận vai trò của người mắc tự kỷ trong xã hội. Họ có năng lực, công việc, đời sống riêng và có cả tình yêu lãng mạn.
Yêu và được yêu

Về khía cạnh tình yêu của người mắc tự kỷ, cả về tình yêu đôi lứa lẫn tình yêu theo nghĩa rộng hơn, phim ảnh cũng đang thể hiện tốt.
Đầu năm 2022, khán giả quốc tế thổn thức vì As We See It, phim truyền hình được làm "bằng cả trái tim" để khắc họa cuộc sống của một nhóm bạn mắc tự kỷ. As We See It được sản xuất dựa theo phim On the Spectrum của Israel. Nhân vật chính của phim, Violet, là người khao khát tìm được tình yêu với một anh chàng "bình thường", nghĩa là "không tự kỷ".
Đóng vai Violet là nữ diễn viên Sue Ann Pien, người cũng mắc tự kỷ và rất đồng cảm với nhân vật của mình. Pein cho biết nếu không có trải nghiệm thực tế như nhân vật, cô đã không thể mang lại chiều sâu và màu sắc cho vai diễn như vậy.
Trong The Good Doctor, chàng bác sĩ tự kỷ Shaun (Freddie Highmore đóng) diễn quá hay trong cảnh tỏ tình với cô bạn Lea. "Tại sao em nghĩ anh không thể đối phó được sự ích kỷ, đòi hỏi và hỗn độn của em? Em không muốn làm bạn gái anh vì anh mắc tự kỷ sao?" - Shaun nói. Lea không trả lời, cô chỉ bước đi.
Những cảnh phim như vậy không chỉ chạm vào trái tim các khán giả "bình thường" mà còn khiến các khán giả tự kỷ thấy được thấu hiểu, đồng cảm. Một khán giả bình luận: "Chồng tôi mắc tự kỷ và tôi cũng từng có suy nghĩ như Lea khi chúng tôi đến với nhau. Băn khoăn không có gì sai. Việc có bạn đời tự kỷ sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống của bạn và khiến bạn phải đối mặt nhiều vấn đề. Tôi mong hai nhân vật có cuộc trò chuyện sâu sắc và mạnh mẽ về chủ đề ấy".
Nhà tâm lý Anna Cristina Tuazon cho rằng cách thể hiện của phim điện ảnh và truyền hình về người mắc tự kỷ "không bao giờ là hoàn hảo", bởi thực tế sẽ luôn phức tạp hơn phim ảnh. Thế nhưng chị tin rằng những bộ phim giúp gia tăng sự đồng cảm của xã hội đối với những con người khác biệt.
"Chúng ta cần thêm những bức chân dung như vậy - rằng người mắc tự kỷ cũng có thể sống một cuộc đời trọn vẹn và đa dạng, có thể mưu cầu những mục tiêu và ước mơ cuộc đời, có thể yêu và được yêu".
Theo Tuổi Trẻ
Mời xem thêm chương trình:
Năm mới hãy thay đổi bản thân từ 5 điều giản đơn này | Góc Suy Ngẫm
Phản hồi của độc giả
Xem thêm
Tiệm Cầm Đồ Ký Ức - Phần 2: Mùi dầu gió
Bảy tháng sau ngày mẹ mất, Thảo vẫn mang theo những giờ cuối cùng trong phòng bệnh. Cô tìm đến Tiệm, gửi lại ánh đèn, tiếng máy, tất cả những gì cô đã nhìn và nghe đêm ấy. Chỉ giữ lại mùi dầu gió và cảm giác bàn tay mẹ trong tay mình. Nhưng khi ký ức đã được cất đi, Thảo nhận ra: có những điều ta quên được bằng trí nhớ, nhưng cơ thể vẫn nhớ.
Tiệm Cầm Đồ Ký Ức - Phần 1: Giải nhì
Ở cuối một con hẻm có một cái tiệm nhận cầm ký ức. Một người mẹ tìm đến, mang theo một phong bì tiền và một tờ phiếu ghi tên con trai mình. Cậu đã bán một thứ đi — và không phải thứ bà nghĩ. Truyện ngắn mở đầu chuỗi "Tiệm Cầm Đồ Ký Ức".
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần cuối
Trước ngày cưới hai hôm, tôi hỏi anh có muốn tổ chức một buổi chia tay cuộc sống độc thân không. Anh không cần suy nghĩ đã đáp ngay: “Không. Anh là người của gia đình” “Ừ, nhưng em thì có!” - Tôi ngồi xuống cạnh anh, cười nói: “Bạn của em anh cũng quen gần hết rồi, đi cùng luôn nhé?”
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần 2
Ôn lại chuyện cũ dường như đã trở thành chủ đề quen thuộc giữa tôi và anh. Hôm ấy, hai đứa ngồi ở quán ăn vặt đối diện trường - nơi năm xưa chúng tôi thường ghé. Vừa ăn, vừa ríu rít kể hết chuyện này đến chuyện khác. Đang cười nói vui vẻ, anh bỗng trầm giọng: "Suốt mấy năm đại học... anh chẳng có kỷ niệm nào với em cả" Anh khẽ thở dài: "Những sáu năm!"
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần 1
Một ngày trời trong veo, mây trắng lững lờ, nắng vàng dịu dàng phủ khắp những con phố. Vào một ngày đẹp như thế, tôi ôm một xấp thiệp cưới đến gặp ba đứa bạn thân từ thời cấp III. "Thiệp gì đây?" - Diệu nheo mắt nhìn tôi, vẻ đầy nghi ngờ.
Nhịp đập sau cơn mưa mùa hạ
Nam và Phương là cặp đôi "oan gia chí chóe" nổi tiếng khắp lớp 12A1, cả hai luôn tìm đủ mọi trò để trêu trọc nhau. Mọi chuyện tưởng chừng chỉ dừng lại ở những trò đùa vô hại, cho đến một chiều thứ Bảy, Nam bất ngờ bị hai ông anh họ của Phương "bắt cóc" ra quán nước chỉ để... giảng bài tích phân! Từ ly nước ngọt đút lót tuổi 18 đến lời hẹn cùng nhau bước vào cổng trường Đại học, những màn cà khịa ngày nào dần biến thành nhịp đập chung ngọt ngào. Liệu cô lớp trưởng lém lỉnh có chịu "duyệt hồ sơ" để chàng trai năm ấy đồng hành cùng mình đi hết cả cuộc đời?
Trạm Cuối
"Trạm cuối" kể về Minh, một phụ xe trẻ chán ngán với những ngày tháng lặp lại trên tuyến xe buýt số 08. Cho đến khi cậu bắt đầu để ý đến một ông lão kỳ lạ, đêm nào cũng lên chuyến cuối, ngồi ở chiếc ghế cuối bên cửa sổ rồi đi bộ một mình sau khi xuống ở trạm cuối. Khi Minh dần biết được lý do đằng sau những chuyến xe ấy, cậu cũng bắt đầu nhìn lại công việc, những người xa lạ mình từng đưa qua và chính cuộc đời đang tưởng như đứng yên của mình. Một câu chuyện về những hành trình tưởng vô nghĩa, những người chỉ đi cùng ta một đoạn đường, và cách một chuyến xe có thể đưa một con người đến một nơi rất khác — nơi mà trước đó họ chưa từng nghĩ mình sẽ đến.”
Dấu son Tháng Tám
Tháng Tám không chỉ mang theo những cơn gió heo may dịu ngọt của đất trời chuyển mùa, mà còn đánh thức trong tim mỗi người con đất Việt niềm tự hào thiêng liêng về những trang sử hào hùng của dân tộc. Bài thơ "Dấu Son Tháng Tám" là một nén tâm hương kính cẩn tri ân các thế hệ đi trước, những người đã hiến dâng cả thanh xuân và máu xương để đổi lấy độc lập, tự do cho Tổ quốc, đồng thời khắc họa bức tranh mùa thu cách mạng sục sôi khí thế, rực rỡ cờ hoa và trường tồn cùng non sông.
Gửi anh, chàng trai 19 tuổi năm nào
Mỗi khi bắt gặp đâu đó hai chữ Cần Thơ hay Đại học Cần Thơ là em lại nhớ tới anh và những ngày tháng hoa mộng ngày nào. Hôm nay, khi được trực tiếp về Cần Thơ, nỗi nhớ trong em lại càng cuộn trào lên, tinh khôi và thanh trong như những kỉ niệm của những tối học tiếng Anh năm nào. Anh vẫn luôn là kí ức trong trẻo, thuần khiết nhất của em trong những năm tháng đã qua của cuộc đời này.
Nếu cả đời này không rực rỡ thì sao?
Bạn đã bao giờ nằm thao thức giữa những đêm khuya, điện thoại vẫn còn sáng màn hình với hàng loạt câu chuyện “thành công” của người khác, và tự hỏi: “Lỡ cả đời này, mình không rực rỡ thì sao?”.






