Từng giọt mưa tí tách đang rơi, bên khung cửa sổ, tôi lại ngồi nhâm nhi tách trà và đọc tiếp cuốn sách đang bỏ dở. Lật giở từng trang sách "Bánh trái mùa xưa", với những bức họa miền Tây chân chất, tôi cơ hồ đắm chìm trong từng lời văn của Nguyễn Ngọc Tư.

Là người con xứ Cà Mau sông nước, hình ảnh làng quê Việt cùng con người mộc mạc, bình dị đã luôn hằn sâu và nuôi lớn tâm hồn Nguyễn Ngọc Tư từng ngày. Chính cái chất miền Tây thấm đẫm mùi hương của cỏ, của đất, của nước hay sự đôn hậu, chân chất của con người nơi đây đã luôn là nguồn cảm hứng thôi thúc cô chắp bút viết nên tác phẩm của mình. Và rồi “Bánh trái mùa xưa" đã được hiện lên với những hình ảnh như thế. Cuốn sách là tập tản văn được xuất bản tại Việt Nam vào năm 2012 bởi Nhà xuất bản Hội Nhà Văn.

Cuốn sách "Bánh trái mùa xưa" viết về một góc nhỏ của miền Tây, về đời sống mộc mạc mà chân chất của con người ở nơi đây. Với giọng văn mềm mại đậm chất Nam Bộ, Nguyễn Ngọc Tư đã khiến độc giả được hòa mình trong từng khung cảnh bình yên nơi miền quê sông nước, trong từng câu chuyện hóm hỉnh hay từng mảnh kỉ niệm đẹp của đàn trẻ thơ chốn này.

“Bánh trái mùa xưa” - con đường mang theo dấu chân của người tần tảo, chứng kiến tấm lòng thơm thảo, là mái hiên trước nhà của bà già tốt bụng, là tiếng cười reo của đám con nít trong xóm, là tình cảm của hai ông bà già chắt chiu nồng đượm... Tất thảy những mẩu chuyện ngắn ấy đã dựng xây nên một mảnh đất Miền Tây thân thương đầy phóng khoáng và hào sảng. Cuốn sách mở ra trước mắt người đọc là văn hóa miệt vườn thấm đẫm tình làng quê.

Tuy vậy, “Bánh trái mùa xưa” lại mang chút đượm buồn. Bởi niềm băn khoăn, trăn trở của tác giả về việc văn hóa miền quê Việt đang dần trôi vào quên lãng, rồi biến mất. 

Tác giả đã gửi gắm tâm tư ấy qua mẩu chuyện "Dời bến". Chuyện kể về một cô gái từ quê lên thành phố để làm giúp việc nhưng cô lại không hài lòng với cuộc sống tiện nghi ở đây. Cô luôn miệng so sánh giữa thành phố và nếp quê, cô luôn tự hào về văn hóa và con người miền Tây của mình. "Phải chi ở dưới quê, ra vườn chút xíu là kiếm được rổ rau rồi, đâu phải mua chi cho uổng tiền. Phải ở dưới quê, mùa này gió chướng thả cửa, ở trong nhà hả họng đón gió sông, mặc sức mà... run, mở máy lạnh làm chi, ngộp quá chừng." Đối với cô, làng quê là thiên đường. Ấy vậy mà ở thành phố với sự tiện nghi đã lâu, khi trở về quê cô lại nhận ra chuẩn mực mới. Lòng cô đã không còn hướng về miền quê nữa, thiên đường cũng vì lẽ đó mà tan biến mất rồi...

Giờ đây, miền Tây vẫn còn đó nhưng cái văn hóa đặc trưng khi xưa đã không còn. Văn hóa miền quê Việt đang dần bị mai một cũng là lẽ thường tình khi mà con người ta luôn chạy đua theo guồng quay hối hả của cuộc sống nơi thành thị, cũng bởi vì được nuông chiều bởi sự tiện nghi của nó mà quên đi cái gốc gác của chính mình. Miền Tây thuở xa xưa ấy chỉ còn là hồi ức, chẳng thể chạm vào hay chứng kiến lần nữa mà chỉ có thể khắc sâu trong tâm trí mỗi người.

Chỉ qua một tập tản văn nhỏ, Nguyễn Ngọc Tư đã thành công xây dựng cốt truyện tự nhiên đan cài cùng cách kể chuyện lôi cuốn, giọng văn nhẹ nhàng. Nhưng cũng chính cái nhẹ nhàng đó đã dấy lên trong lòng độc giả là niềm cay đắng, chua xót biết bao. Đặc biệt là những người từng trải qua sẽ mang trong mình nỗi nhớ da diết và tiếc nuối khôn cùng, nhưng nhớ rồi cũng chỉ cất gọn vào một góc nhỏ trong tim mà thôi.

Khép lại “Bánh trái mùa xưa”, lòng tôi cứ hoài nghĩ về vẻ đẹp chân thực của mảnh đất miền quê Việt qua từng con chữ biết bay, biết nhảy của Nguyễn Ngọc Tư. Đọc áng văn để trải lòng mình, để thêm thấu hiểu những yêu thương mà nhà văn luôn băn khoăn, trăn trở. Để rồi mỗi ngày trôi qua tôi luôn tự nhắc nhở phải trân trọng bản thân mình, trân trọng người ngay trước mắt, trân trọng cả những khoảnh khắc đang trôi qua. Vì lỡ mai này, có thể ta chẳng còn thấy nhau. Hy vọng rằng văn hóa miền quê Việt sẽ mãi được giữ gìn và lưu truyền không chỉ qua từng trang sách vở mà còn qua suy nghĩ, hành động của mỗi người như cách mà những trái tim đồng điệu đã tìm về với "Bánh trái mùa xưa" của Nguyễn Ngọc Tư!

© Khánh My - blogradio.vn

Mời xem thêm chương trình: