blogradio.vn - Chỉ vỏn vẹn ngoài trăm trang, nhưng “Trí nhớ suy tàn” tựa như một cuốn nhật ký do chính tay em viết. "Em" đã chép nhanh, chép vội vì những thứ không còn nhiều ấy sắp tan biến. Kể vội nhưng êm đềm, tạo cho người đọc một cảm giác không gấp, không hối hả như hoa điệp vàng cứ thả mình rơi trên phố. Đọc tác phẩm là đọc em lần cuối, một chút thương nhưng không lưu luyến, một khoảng buồn nhưng không trống trải. Em tan biến nhưng mãi hiện diện. Khi kết thúc, tôi chợt nhận ra rằng, chuyện của em là một quyển nhật ký không tác giả mang tên “Trí nhớ suy tàn”.

***

Có lẽ Nguyễn Bình Phương là cái tên kén độc giả bậc nhất trên văn đàn hiện nay. Người ta ngại tác phẩm của ông bởi thế giới nghệ thuật trong đó hầu như luôn phủ một lớp sương mù huyền bí đầy rẫy sự mơ hồ, hỗn loạn và hư vô. Thế nhưng với tôi, nó lại như một thức rượu không mùi vị luôn mang lại những cơn say dài bất tận. 

Khác với những tác phẩm khác luôn lấy bối cảnh một vùng quê Thái Nguyên, “Trí nhớ suy tàn” lại diễn tả một Hà Nội yên ả với thảm hoa điệp vàng.

Đến với “Trí nhớ suy tàn”, chúng ta như lạc vào mê trận của em, với những ẩn số không lời giải. Em là ai thì chẳng ai biết, chỉ biết rằng em là một nhân viên văn phòng bình thường, cũng có gia đình, tình yêu. Nhưng trong em, tôi luôn thấy niềm ẩn ức ở sâu thẳm nội tâm, luôn muốn được giải thoát. 

Bởi lẽ, mọi âm thanh đối với em đều ồn ào, náo động, chỉ duy có tiếng chuông nhà thờ là “thanh sạch”. Sự giải thoát ấy được em phóng chiếu vào cuộc họp lớp, qua biết bao thông tin, nhưng em chỉ nhớ đến những cái chết được kể trong buổi gặp mặt đáng ra phải vui mừng. 

Với em, chết có thể là giải thoát. Khát khao giải thoát luôn chực chờ trong em thông qua những cái chết trên bàn cờ tướng của ông “Hai mươi bảy vết thương”. Bàn cờ như chính bản đồ thành phố Hà Nội, mà con người là những quân cờ, chỉ cần sẩy chân là lạc lối như chính em từng lạc trong phố cổ. 

Bàn cờ ấy phảng phất hình bóng của thực tại mà em nhìn thấy nhưng không chú ý. Em trở nên vô cảm trước nhịp sống hối hả của những con người chạy theo đồng tiền. Cái em nhận thấy về cuộc sống còn là sự mâu thuẫn của con người được ẩn trong Huyền. 

Huyền luôn ám ảnh nỗi lo mất con, lần nữa là sẽ mất chồng. Cô tìm đến tâm linh đồng bóng để thỏa mãn thực tại vô định không thể nắm giữ. Từ những nguyên nhân này mà khát khao được giải thoát ngày càng lớn trong “em” cho đến khi em biến mất mà chẳng ai biết em đi về đâu.

Trong mê trận “Trí nhớ suy tàn” ấy, ta được nghe một câu chuyện vô thủy vô chung của em. Điều đặc biệt là câu chuyện được kể bởi ít nhất hai người. Người thứ nhất là em, mà người đọc nhận ra thông qua những cuộc đối thoại lấp lửng giữa em và Tuấn, hoặc em và Vũ, như: “Đố anh biết làm cách nào để được vào địa ngục”. 

Người đọc phải tinh ý lắm mới nhận ra là người trần thuật ngôi thứ hai kể về em, hoặc là em đang phân thân và tự nói về mình thông qua một bản thể khác. Bởi nếu chỉ có một ngôi thứ nhất thì theo nguyên tắc là không thấy được góc nhìn khác như của Vũ khi ôm em “Một cái gáy trắng thon thả nổi bật trước nền xanh rêu của mặt hồ”, sau đó “Qua cổ áo căng rộng bởi các ngón tay, ngực hiện lên hai khối trắng như hai khuôn mặt sinh đôi đang ngủ, tinh khiết, gợi cảm”.

Chỉ vỏn vẹn ngoài trăm trang, nhưng “Trí nhớ suy tàn” tựa như một cuốn nhật ký do chính tay em viết. "Em" đã chép nhanh, chép vội vì những thứ không còn nhiều ấy sắp tan biến. Kể vội nhưng êm đềm, tạo cho người đọc một cảm giác không gấp, không hối hả như hoa điệp vàng cứ thả mình rơi trên phố. Đọc tác phẩm là đọc em lần cuối, một chút thương nhưng không lưu luyến, một khoảng buồn nhưng không trống trải. Em tan biến nhưng mãi hiện diện. Khi kết thúc, tôi chợt nhận ra rằng, chuyện của em là một quyển nhật ký không tác giả mang tên “Trí nhớ suy tàn”.

© Đồng Phạm Văn - blogradio.vn

Xem thêm: Bạn sẽ đọc vị được bất kỳ ai nếu hỏi họ 36 câu này | Radio Tâm Lý