Nhớ ba mạ, nhớ nắng và gió Lào quê tôi
2015-09-01 01:00
Tác giả:
Mỗi khi đi học xa, bạn bè thường hỏi đặc sản quê tôi là gì, tôi bảo đó là nắng, gió Lào và cát trắng. Chúng nó mím môi, nguýt dài. Nhưng mỗi khi đã đi qua mảnh đất Quảng Trị, ngó ra cửa sổ xe ô tô thì ai cũng xuýt xoa với cái nắng và gió nới đây. Nhưng có hề chi, người dân quê tôi vẫn sống. Hoa xương rồng vẫn nở tươi trên cát đó thôi.
Vào đầu tháng 5, người dân quê tôi lại gánh trên mình cái oi nồng, gay gắt của nắng, gió Lào thổi mãi và những người nông dân gầy gò, khô quắp như mạ tôi phải đội nắng giữa trưa hè để ra đồng vì mưu cầu cuộc sống, để lo toan cho anh em tôi.
Tôi còn nhớ Nhà văn Sơn Tùng trong tác phẩm Búp sen xanh đã nhắc đến cái gay gắt của gió Lào với những ngôn từ rất “đắt”, rất miền trung đã nói lên sự khắc nghiệt của thời tiết xứ sở miền trung quê tôi. “Gió Lào thổi từng cơn dài. Bầu trời, mặt đất bốc mùi nóng khét như sắp sửa bùng cháy. Những cánh đồng khô nẻ hoang hoác, thưa thớt bóng người. Không một con cò, con vạc đi kiếm ăn trên đồng. Cây cối đói nước đứng rũ rượi. Giữa trời nắng lửa, những con diều hâu sải cánh liệng tìm mồi dưới đất. Quạ khoang, quạ đen bay thành bầy về phía ngàn xanh….” Không những thế, gió Lào còn thổi tung mù mịt đất, cát và nó cũng là tác nhân góp phần làm cháy rừng nữa. Mặc dầu khắc nghiệt như thế nhưng người dân quê tôi vẫn có cách để chống trả và chung sống với nó. Chúng tôi thường trêu đùa. “Bão giữa mùa khô” là thế.
Tôi đốc ngược thời gian trở về với tuổi thơ trải dài trên con đê đầu làng cùng lũ trẻ chăn trâu nằm ngửa cổ trên những vạt cỏ khô úa và mắt ngắm theo những chiếc lá vàng rụng rơi, xoáy tít trong cái gió khắc nghiệt của mùa hè. Những tháng năm đó tôi đã say sưa chạy nhảy trên những cánh đồng khô nứt nẻ vào những buổi chiều và ngụp lặn trong con kênh mát rượi mà quên đi mạ đã phải gồng gánh cả trưa hè oi bức trên vai, phải oằn mình đi cho vững trước những đợt gió Lào rát mặt để lo cho cả gia đình. Và cha tôi, ông giáo làng vẫn phải miệt mài bên trang giáo án hằng đêm, ngày ngày lại lên lớp với những buổi giảng văn đến khô cổ và ho sặc sụa vì bụi phấn.… nhưng đồng lương lúc ấy chẳng là bao. Vai mạ lại nặng hơn.
Năm nay, lại một năm quê tôi đón sớm cái nắng khô da, nẻ thịt. Mọi người đều tìm cho mình những chỗ mát để tránh nắng, những người ra đường đều trùm kín mặt mày, nhiều người còm ôm con nhỏ vào siêu thị để tránh nắng thì mạ vẫn chiếc áo củ sờn vai của tôi mà ra đồng từ sáng sớm cho đến tận trưa. Mùa hè cũng là mùa mà những người như mạ phải ra đồng thường xuyên nhất. Đây là mùa thu hoạch lúa, ngô, khoai, sắn. Khi thu hoạch xong thì phải tiếp tục cày, bừa để kịp khi cơn mưa xuống mà gieo, trồng lại và chăm bón để có mùa thu hoạch sau. Cứ như vậy, nó như quy luật cứ diễn ra thường xuyên và mồ hôi mạ vẫn chảy giữa trưa hè đổ lửa để đất mặn hơn, chúng tôi lớn hơn, khôn hơn mà mạ thì gầy gò, khô khắt hơn, để khi lớn lên rồi tôi mới thấm thía câu hát:
“Có nơi mô như ở quê mình
Nắng hạn cháy lưng, mưa dầm lụt lội
Trời thử thách người, trời như bắt tội
Cơn bão tan rồi, cây bí lại vàng bông.
Hạt lúa củ khoai giữa mùa Nam nắng,
Bưng chén cơm ăn sao đắng cả lòng”.
Mệt mỏi là vậy, cực khổ là vậy nhưng mạ không bao giờ than vãn, kêu cực kêu khổ.
Khi cuộc sống của gia đình tôi đã sung túc hơn, anh em tôi trưởng thành, đã có công ăn việc làm ổn định. Kinh tế không dư dã nhiều nhưng anh em chúng tôi cũng đủ sức lo cho mạ, cho ba bớt phải dầm nắng dải mưa để hưởng tuổi già an nhà hơn, vui vẻ hơn bên con cháu nhưng mạ vẫn khăng khăng không chịu bỏ ruộng đất nằm không. Mạ thấy nhớ ruộng đồng, nhớ những luống khoai lang bò trên đất cát, mạ nhớ những bông lúa trĩu hạt giữa cánh đồng, mạ nhớ những cây bí vàng chi chít quả và nhớ lắm cái nắng oi của trưa hè nên mạ không bỏ được.
Tôi đi làm xa, mỗi năm chỉ đem con về thăm mạ, ba và nội một lần vào mùa hè rồi cuối hè lại đón con về. Mạ cũng như nội ngày xưa, chăm con tôi đến lạ để rồi khi chia tay mùa hạ, mạ không cầm được nước mắt. Mạ nhớ cháu như nội đã nhớ tôi và khi ấy chúng tôi chỉ biết ngã vào lòng mạ, lòng nội mà khóc. Còn nội và mạ trước khi chia tay thường gói ghém bao thứ từ đất đai quê hương gửi lên cho cha con tôi. Mạ và nội chỉ giữa lại chiếc áo đẫm mồ hôi của con và cháu, mạ lấy cái chậu úp những vết chân trần của cha con tôi in hằn trên cát vì sợ gió sẽ cuốn đi và vết chân chúng tôi không còn bên mạ, bên nội nữa.
Mạ giờ đã già và lưng đã còng hơn, nội và ba không còn nữa nhưng mỗi mùa thu hoạch ngô khoai, mạ vẫn gói ghém cho tôi cùng con gái chút quà và đặt lên bàn thờ nộ, ba vài thứ ngon nhất như gửi gắm chút tình giữa lòng đất nắng gió này.
Hôm nay, một ngày nắng. Tôi ngồi làm việc trong phòng có điều hoà mát rượi nhưng con tim tôi vẫn không lạnh dần theo những luồng không khí mát lạnh ấy. Chỉ có ngôn từ dường như khô đi, chỉ còn tiếng lách cách của bàn phím và tiếng rì rì của máy lạnh trong căn phòng đông đúc mà im ắng đến rùng mình. Lòng tôi nhớ mạ, nhớ ba, nhớ nội và nhớ cái nắng, gió quê tôi.
Mạ ơi, ba ơi, nội ơi. Con sẽ về.
© Trương Tuấn Thành – blogradio.vn
Gửi những tâm sự, sáng tác của các bạn đến với các độc giả của blogradio.vn bằng cách gửi bài viết về địa chỉ email blogradio@dalink.vn
Phản hồi của độc giả
Xem thêm
Tiệm Cầm Đồ Ký Ức - Phần 2: Mùi dầu gió
Bảy tháng sau ngày mẹ mất, Thảo vẫn mang theo những giờ cuối cùng trong phòng bệnh. Cô tìm đến Tiệm, gửi lại ánh đèn, tiếng máy, tất cả những gì cô đã nhìn và nghe đêm ấy. Chỉ giữ lại mùi dầu gió và cảm giác bàn tay mẹ trong tay mình. Nhưng khi ký ức đã được cất đi, Thảo nhận ra: có những điều ta quên được bằng trí nhớ, nhưng cơ thể vẫn nhớ.
Tiệm Cầm Đồ Ký Ức - Phần 1: Giải nhì
Ở cuối một con hẻm có một cái tiệm nhận cầm ký ức. Một người mẹ tìm đến, mang theo một phong bì tiền và một tờ phiếu ghi tên con trai mình. Cậu đã bán một thứ đi — và không phải thứ bà nghĩ. Truyện ngắn mở đầu chuỗi "Tiệm Cầm Đồ Ký Ức".
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần cuối
Trước ngày cưới hai hôm, tôi hỏi anh có muốn tổ chức một buổi chia tay cuộc sống độc thân không. Anh không cần suy nghĩ đã đáp ngay: “Không. Anh là người của gia đình” “Ừ, nhưng em thì có!” - Tôi ngồi xuống cạnh anh, cười nói: “Bạn của em anh cũng quen gần hết rồi, đi cùng luôn nhé?”
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần 2
Ôn lại chuyện cũ dường như đã trở thành chủ đề quen thuộc giữa tôi và anh. Hôm ấy, hai đứa ngồi ở quán ăn vặt đối diện trường - nơi năm xưa chúng tôi thường ghé. Vừa ăn, vừa ríu rít kể hết chuyện này đến chuyện khác. Đang cười nói vui vẻ, anh bỗng trầm giọng: "Suốt mấy năm đại học... anh chẳng có kỷ niệm nào với em cả" Anh khẽ thở dài: "Những sáu năm!"
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần 1
Một ngày trời trong veo, mây trắng lững lờ, nắng vàng dịu dàng phủ khắp những con phố. Vào một ngày đẹp như thế, tôi ôm một xấp thiệp cưới đến gặp ba đứa bạn thân từ thời cấp III. "Thiệp gì đây?" - Diệu nheo mắt nhìn tôi, vẻ đầy nghi ngờ.
Nhịp đập sau cơn mưa mùa hạ
Nam và Phương là cặp đôi "oan gia chí chóe" nổi tiếng khắp lớp 12A1, cả hai luôn tìm đủ mọi trò để trêu trọc nhau. Mọi chuyện tưởng chừng chỉ dừng lại ở những trò đùa vô hại, cho đến một chiều thứ Bảy, Nam bất ngờ bị hai ông anh họ của Phương "bắt cóc" ra quán nước chỉ để... giảng bài tích phân! Từ ly nước ngọt đút lót tuổi 18 đến lời hẹn cùng nhau bước vào cổng trường Đại học, những màn cà khịa ngày nào dần biến thành nhịp đập chung ngọt ngào. Liệu cô lớp trưởng lém lỉnh có chịu "duyệt hồ sơ" để chàng trai năm ấy đồng hành cùng mình đi hết cả cuộc đời?
Trạm Cuối
"Trạm cuối" kể về Minh, một phụ xe trẻ chán ngán với những ngày tháng lặp lại trên tuyến xe buýt số 08. Cho đến khi cậu bắt đầu để ý đến một ông lão kỳ lạ, đêm nào cũng lên chuyến cuối, ngồi ở chiếc ghế cuối bên cửa sổ rồi đi bộ một mình sau khi xuống ở trạm cuối. Khi Minh dần biết được lý do đằng sau những chuyến xe ấy, cậu cũng bắt đầu nhìn lại công việc, những người xa lạ mình từng đưa qua và chính cuộc đời đang tưởng như đứng yên của mình. Một câu chuyện về những hành trình tưởng vô nghĩa, những người chỉ đi cùng ta một đoạn đường, và cách một chuyến xe có thể đưa một con người đến một nơi rất khác — nơi mà trước đó họ chưa từng nghĩ mình sẽ đến.”
Dấu son Tháng Tám
Tháng Tám không chỉ mang theo những cơn gió heo may dịu ngọt của đất trời chuyển mùa, mà còn đánh thức trong tim mỗi người con đất Việt niềm tự hào thiêng liêng về những trang sử hào hùng của dân tộc. Bài thơ "Dấu Son Tháng Tám" là một nén tâm hương kính cẩn tri ân các thế hệ đi trước, những người đã hiến dâng cả thanh xuân và máu xương để đổi lấy độc lập, tự do cho Tổ quốc, đồng thời khắc họa bức tranh mùa thu cách mạng sục sôi khí thế, rực rỡ cờ hoa và trường tồn cùng non sông.
Gửi anh, chàng trai 19 tuổi năm nào
Mỗi khi bắt gặp đâu đó hai chữ Cần Thơ hay Đại học Cần Thơ là em lại nhớ tới anh và những ngày tháng hoa mộng ngày nào. Hôm nay, khi được trực tiếp về Cần Thơ, nỗi nhớ trong em lại càng cuộn trào lên, tinh khôi và thanh trong như những kỉ niệm của những tối học tiếng Anh năm nào. Anh vẫn luôn là kí ức trong trẻo, thuần khiết nhất của em trong những năm tháng đã qua của cuộc đời này.
Nếu cả đời này không rực rỡ thì sao?
Bạn đã bao giờ nằm thao thức giữa những đêm khuya, điện thoại vẫn còn sáng màn hình với hàng loạt câu chuyện “thành công” của người khác, và tự hỏi: “Lỡ cả đời này, mình không rực rỡ thì sao?”.
