blogradio.vn - Yêu tuổi thơ, tôi càng thêm biết yêu cái khó khăn mùa đông xứ Huế. Càng làm tôi nhớ đến cái Tết của nồng ấm gia đình, mơ một bầu không khí quây quần buổi tối quanh bếp than hồng mùa đông bên ba bên mẹ dấu yêu, bên các em tôi khờ dại và cùng chờ ngày rét buốt, mưa rả rích, qua đi là ngày xuân ấm.

***

Mùa đông gọi cơn mưa đến, gọi gió rét ùa về, từng giọt mưa não nề ướt đẫm lê thê, phủ lên mọi thứ một màu xám xịt của vùng trời Huế vốn yên bình, trầm mặc. Thế là cuối cùng cái lạnh buốt đáng sợ của mùa đông cũng tràn xuống phố, khắp mọi nẻo đường làng quê, thôn xóm.

Đất trời Huế khi chuyển sang đông là khi những cơn mưa thôi không còn xối xả như trút nước, như muốn cuốn trôi, như nuốt chửng mọi thứ vào lòng sâu mà trở nên dai dẳng. Từ đó cái lạnh cũng tăng dần qua mỗi ngày mưa, từng cơn mưa không dứt cũng đủ khiến cho "tháng mùa đông cây sầu khô rụng lá", co mình khép lại trơ xương buồn tủi trong rét mướt. Sự yên bình, trầm mặc khi đông về càng ủ rũ, hơn bao giờ hết.

Đông về, mọi nẻo thưa thớt người qua lại, những con đường quê, góc phố vắng tanh như miền xưa, tích cũ. Từng cơn gió lạnh, từng cơn mưa dài đong đầy nỗi nhớ buồn vui. Những cành cây rụng hết lá, co mình để từ đó bước vào chuỗi ngày cam chịu từng luồng rét mướt thê lương. Sự gan góc, trơ lì, chơ vơ trong màn sương lạnh tím tái buổi sớm mai ấy như sự thách thức với mùa đông.

Mùa đông của Huế, những giọt mưa lạnh tím cả không gian, tím cả bờ ao khóm trúc, tím cả đường chiều trong từng góc phố cổ rêu phong. Những hàng cây bên đường rũ rượi đua nhau trút lá để bắt đầu một cuộc chiến với cái rét dài ngày. Sự khẳng khiu ấy như để lưu dấu, neo giữ lại những gì sâu lắng nhất, đẹp nhất của một mùa đông trên đất Cố Đô. Mùa đông của một vùng trời kỉ niệm tuổi thơ của năm tháng cơ hàn nhưng êm đềm vô tư lự.

Chiều nay, giữa lòng Huế thương, tôi dạo quanh một vòng trên những con đường quen thuộc, tìm cho mình một góc nhỏ ven đường, uống một ly trà nóng, tìm cho mình một hơi ấm giữa ngày đông. Đưa mắt ra xa, nhìn những màn mưa giăng lối, bất chợt lòng nao nao nhớ về những buồn vui của ngày xưa cũ mèm tưởng chừng đã rêu mục và đóng băng. Trong cái vắng tênh của chiều đông rét, tĩnh mịch đến cô liêu. Thi thoảng tôi bắt gặp những dáng gầy của các bà, các chị gánh hàng rong trên con phố nhỏ, những tiếng rao tha thiết đến xót lòng như phá tan sự im lặng đến cô đơn cũng nhường đôi chút. Dáng vẻ hao gầy, chân run run, chậm rãi lê bước như sự trôi đi chậm chạp của nàng đông. Tiếng gọi mùa đông bao giờ cũng nao lòng vì người đi trong hơi lạnh như thể vào miền giá buốt xa xôi một chiều viễn xứ.

Ngày đông mưa qua giăng lối. Tôi lang thang, thả hồn rong rêu cùng với cõi lòng lúc vơi lúc đầy, lòng miên man đầy ắp kỉ niệm một thời son trẻ. Những khoảnh khắc chừng như trôi qua thật chậm, từng phút từng giây gõ nhịp trên mảnh đất Cố Đô trầm lắng mà rất sâu.

Mùa đông trên miền quê lịch sử xứ Huế không chỉ có mưa mà còn có sương giăng khắp lối, mờ đục cả không gian. Ai đó từng bảo tôi mưa xứ Huế sao mà buồn quá. Tôi trả lời ví von rằng “Vì có khi người ta đợi nhau cả mùa mưa thương nhớ, đợi chờ đằng đẵng những tháng năm sầu mà trong vô vọng nên giọt buồn, giọt tủi , giọt đắng, giọt chua cay, giọt mặn chát, giọt chia xa muốn xua tan đi nỗi nhớ thương, muốn rửa trôi đi tấc lòng rêu phòng ngày cũ nên mới khiến mưa lâm thâm, dầm dề, dai dẳng hoài không dứt”.

Mùa đông, mưa về gọi rét cóng từng cơn, những kí ức về miền xưa cũ của tuổi thơ tôi hiện về trong biển nhớ, một biển nhớ đầy ắp của một thời còn ngây ngô, thơ dại bên mẹ bên ba.

“Huế sầu Huế trở gió đông

Em ngồi nhớ những mùa đông thuở nào

Rét về tím cả bờ ao

Thương cha với mẹ dưới trời mùa đông”.

Tôi còn nhớ mùa đông năm ấy, mùa đông của những năm tháng bé bỏng, vô tư lự. Trong cơn mưa gọi giá rét, trong ngôi nhà nhỏ đơn sơ, những đứa em tôi co ro cuộn tròn trong một cái chăn màu lính cũ kĩ, tôi cũng không biết chiếc chăn màu rêu phong ấy có tự bao giờ, chỉ biết là dù sau này có thêm chăn mới thì chiếc khăn cũ mèm rách nát ấy vẫn theo mãi chị em chúng tôi trong suốt tuổi đời thơ ấu. Nó như là một một người bạn mỗi khi gió đông ùa về.

Những đêm rét run người, gió lùa qua từng kẽ hở, hai em trai tôi lại thốt lên "Chị ơi, chân của em bị ra ngoài ở chỗ chăn rách rồi”. Tôi ngồi dậy trở ngược lại cái chăn để em tôi không còn kêu lạnh trong từng giấc ngủ nữa.

Hồi đó tuy không được đủ đầy như bây giờ nhưng những hình ảnh thân thương ấy cứ làm ấm mãi lòng tôi khi các em cứ quấn quýt bên tôi nồng ấm lúc mùa trở gió. Mỗi lần mẹ nhóm lửa là những đôi bàn tay bé xíu của chị em tôi xoè ra rồi chụm lại hơ trên bếp lửa hồng, những củ khoai lang nướng được mẹ trao tay cho chị em tôi nóng hổi, tiếng cười khi thì rúc rích, lúc thì giòn tan của lũ em tôi xua đi cái lạnh của trời đông giá những năm tháng ấy.

Tháng mùa đông, những con đường thường ngày bọn trẻ trong xóm thường tập trung đông đúc nô đùa, cùng chơi các trò chơi dân gian, bán hàng, bắn bi nhảy dây, trò chơi ô ăn quan...trở nên đìu hiu, vắng vẻ. Đàn gà con chíu chít mỗi ngày giờ cũng co cụm lại trong lòng gà mái mẹ ở một góc đâu đó, lũy tre làng cũng cúi đầu lặng lẽ trong ướt sũng  ngày đông.

Thi thoảng tôi nhìn thấy sự hoạt động thường ngày của những dáng người gầy còm, khắc khổ, lầm lũi đi về của các ông, các bà, các chị trong xóm vẫn mưu sinh trong cái rét. Hồi ấy, mẹ tôi dù nắng hay mưa, dù đông hay rét thì mẹ tôi vẫn dậy sớm cắt vội mớ rau, hái đầy thúng ổi, trái mít non hay quả đu đủ chín... quang gánh vội vàng ra chợ. 

Trời đông sáng sớm tờ mờ đẫm ướt giọt sương tím còn cô đọng trên những thân cây vì rét. Choàng vội tấm áo mưa màu trắng ngà mẹ vội vã bước đi cho kịp buổi chợ, tấm áo chẳng làm đủ ấm một thân hình nhỏ nhắn, không đủ che chắn cho bờ vai gầy guộc của mẹ trên con đường đông hun hút gió mưa giăng phủ kín cả khung trời xám tím vành môi.

Tôi thường nhìn theo dáng mẹ cho đến khi dáng mẹ khuất dần sau khóm tre ở ngã ba đầu đường. Cái khóm tre một thời mà bọn trẻ trong xóm chúng tôi thường tụ tập vui đùa rong ruổi suốt cả một tuổi thơ đầy lưu luyến, hoài niệm và tiếc nuối xa xôi, vời vợi...Tầm trưa, những đứa em tôi cứ thập thà thập thò, chạy ra chạy vào đầu ngõ ngóng mẹ đi chợ về.

Ngày ấy mỗi lần đi chợ về mẹ thường mua quà cho chị em tôi, khi thì gói chè bột lọc gừng, khi thì gói bánh nậm bánh lọc... Nhưng hôm nay mẹ về mang theo áo ấm cho đàn em thơ của tôi. Sự vui mừng loé lên trong cả hồn mắt, gương mặt hớn hở, ôm áo mới chạy khoe với bọn trẻ khắp xóm. Ba mẹ dường như cũng vui theo niềm vui của chúng tôi. Một niềm vui của trẻ con vô tư, sự mừng rỡ xé tan cả bầu trời lạnh buốt.

Tuổi thơ qua mau, thời gian vội lướt. Giờ đây khi đã xa rồi ngày thơ bé, giữa miền mưa lạnh, kêu gọi rét mướt của khung trời xứ Huế, tôi nhớ về miền thơ cũ của một đứa trẻ con trông đợi ngày đông để được mặc áo ấm, cái đợi mong vô tư của một đứa trẻ làm chát lòng những người làm ba làm mẹ.

Chúng tôi đâu biết rằng cái lạnh của mơ ước trẻ con đó làm làn da ba mẹ tê cứng, cái lạnh như dao cắt khi ba mẹ vẫn phải đi làm vì đàn con đang tuổi ăn tuổi học, dẫu biết rằng dù tôi không đợi, không mơ ước thì mùa đông vẫn đến bên thềm nhà.

Trời lại rét, cơn mưa gọi rét ghé ngang qua thành phố Huế nhỏ, len lỏi xuống tận miền quê, đi vào những ngôi làng nhỏ, dù không mời gọi nhưng vẫn gõ cửa ghé thăm từng ngóc ngách, đi qua từng kẻ lá, xuyên qua những mái nhà tranh vách tre liêu xiêu tạm bợ. 

Những đồng lúa vừa gieo sạ, những luống khoai chìm nghỉm trong sự bao phủ của nàng đông, những con trâu, con bò, những đàn gà con mới nở tội nghiệp vì không chịu nổi giá lạnh đã vĩnh biệt chủ ra đi đau đáu lòng trong nước mắt giàn dụa của những người nông dân, chăn nuôi tần tảo hôm sớm, nắng mưa băng qua mấy mùa nương rẫy.

Những ông già, bà già run rẩy co ro, khựng lại trong cái lạnh đến bất ngờ nhưng dai dẳng, dùng dằng ở mãi chưa đi, những em bé làn da nâu tím tái, vành môi run lập cập...Trong đó có tôi, các em tôi trong vùng trời đông ngây thơ tội nghiệp, nhớ thương.

Hôm nay, thêm nữa một mùa đông lạnh, dự báo mùa đông năm nay Huế sẽ lạnh hơn những năm trước. Tôi nhớ cái lạnh cái rét như cắt vào da thịt, lạnh buốt tận xương, lạnh tím vành môi ai, lạnh tê tái tâm hồn. Tôi nhớ về những mùa đông xa của miền xưa cũ. Nhớ về những khó khăn ngày xưa, vất vả cũng giống như cơn mưa rét những ngày đông, có buốt lạnh đến mấy rồi cũng sẽ có lúc ấm lên. 

Yêu tuổi thơ, tôi càng thêm biết yêu cái khó khăn mùa đông xứ Huế. Càng làm tôi nhớ đến cái Tết của nồng ấm gia đình, mơ một bầu không khí quây quần buổi tối quanh bếp than hồng mùa đông bên ba bên mẹ dấu yêu, bên các em tôi khờ dại và cùng chờ ngày rét buốt, mưa rả rích, qua đi là ngày xuân ấm.

Thơ bé, các em tôi thường hỏi "Chị ơi, sao Tết lại vào cuối đông? Sao Tết phải đợi sang xuân?" Lúc đó tôi không biết trả lời sao nên bảo: "Sau này các em lớn lên chị sẽ trả lời". Giờ đây, để trả lời cho câu hỏi ngày thơ đó sẽ là "Sau những ngày tháng vất vả và lạnh lẽo với cái rét của mùa đông dài lê thê, người người, nhà nhà, muôn loài vạn vật cây cỏ đều cần chút ấm áp để thêm yêu đời, yêu người... Và để nhắc nhở rằng dù ở đâu, làm gì thì cũng nên nhớ về sum họp gia đình trong cái tết đoàn viên, bên mâm cơm ấm áp giữa ngày xuân còn vương dài đâu đó chút dư vị lạnh giá mùa đông đặc trưng của xứ Huế. Mùa đông xứ Huế - Mùa đông của tuổi thơ tôi.

© Cỏ Ba Lá - blogradio.vn

Xem thêm: Không điều gì quý giá hơn hai tiếng “gia đình”