Giải oan sau 35 năm ngồi tù nhờ xem phim khoa học
2022-10-31 21:50
Tác giả:
Tháng 9/1986, hai anh em nhà Jorge thiệt mạng trong vụ hỏa hoạn tại một căn hộ ở Tây Nam Chicago. Hai người em của họ may mắn thoát khỏi đám cháy và sau đó khai với cảnh sát rằng nghi thủ phạm là một phụ nữ hàng xóm. Anh trai cô ta vừa bị một băng đảng đường phố giết, và cô ta nghi cho băng đảng của anh em Jorge, luôn nuôi ý định trả thù.
Khi cảnh sát thẩm vấn, người phụ nữ phủ nhận mọi liên quan và tố cáo John Galvan, khi đó 18 tuổi, cùng anh trai John và một hàng xóm khác. Cảnh sát cũng phỏng vấn nhiều hàng xóm và họ đều bảo khả năng John là thủ phạm rất cao.
John thực tế đã ngủ tại nhà bà nội vào đêm xảy ra vụ cháy và cũng không có bằng chứng vật chất nào khác cho thấy liên quan đến vụ cháy, song cuối cùng vẫn bị bắt giữ.

Những bức ảnh của John Galvan trước khi vào tù. Ảnh: ATI
Thanh niên 18 tuổi này bị cảnh sát thẩm vấn bằng vũ lực và được thuyết phục nếu nhận tội có thể được trở về nhà với cha mẹ. Trái lại, John có thể bị tử hình. John nghe theo và ký vào lời thú tội viết sẵn, thừa nhận đã cùng hai đồng phạm ném một chai xăng vào nhà hàng xóm và sau đó ném một điếu thuốc cháy dở vào vũng xăng trước hiên nhà với ý đồ gây hỏa hoạn.
Nhưng tất nhiên John không được về nhà. Ba thanh niên 18, 20 và 22 tuổi bị tuyên ba án tù chung thân không ân xá vì tội Giết người cấp độ một. John ngơ ngác giữa phòng xử, cảm thấy bị lừa dối và hét lên rằng bị ép cung, bị đánh đập, nhưng quá muộn.
Hy vọng nhen nhóm nhờ tình cờ xem phim tài liệu khoa học
21 năm sau, trong phòng giam, John khi này đã 39 tuổi, tình cờ bật kênh Discovery và thấy những người dẫn chương trình MythBusters (một chương trình truyền hình giải trí khoa học) phải vật lộn liên tục để đốt một vũng xăng bằng một điếu thuốc đang cháy nhưng không thành công.
Dựa trên nhiệt độ bốc cháy của xăng và khoảng nhiệt độ của điếu thuốc đang cháy, ban đầu, những người dẫn chương trình đưa ra giả thuyết rằng, một điếu thuốc đang cháy có thể đốt cháy một vũng xăng, như những gì hay thấy trong phim.
Nhưng sau nhiều nỗ lực không thành công trong việc châm lửa, bao gồm cả việc lăn một điếu thuốc đã cháy trực tiếp vào một vũng xăng, nhóm nghiên cứu xác định: Việc thả một điếu thuốc vào xăng gây ra hỏa hoạn, là điều hoang đường.
John như bừng tỉnh.
"Tôi đã rất phấn khích và vô cùng hạnh phúc. Tôi cảm thấy như cuối cùng phép màu đã xuất hiện với tôi", John sau này nhớ lại. Anh lập tức xin liên lạc với luật sư và kể lại mọi chuyện.

Jamie Hyneman (trái) và Adam Savage, hai chuyên gia kiêm người dân chương trình "huyền thoại" của loạt phim tài liệu giải trí khoa học MythBusters. Ảnh: TV Guide
"Thực sự tôi rất sốc. Hầu như ai trong chúng ta cũng từng xem nhưng bộ phim có cảnh người ta ném điếu thuốc vào một chiếc ôtô tẩm xăng và tất cả nổ tung. Chính tôi cũng mặc định điều đó là hoàn toàn có thể. Khi tôi xem tập phim Mythbusters này, với tư cách là một luật sư, tôi nhận ra rằng có những điều phải xem xét thật sâu sắc, đừng để phim ảnh chi phối bạn", Tara Thompson, luật sư của John chia sẻ.
Sau khi nói chuyện với John, nữ luật sư quyết định tự kiểm chứng thí nghiệm 3 lần liền và nhận ra rằng, John đã đúng. Cô quyết định làm hồ sơ xin lật lại vụ án với bằng chứng khoa học mấu chốt này.
Cùng năm, Cục Rượu, Thuốc lá, Súng và Chất nổ (ATF) đã thực hiện hơn 2.000 lần thử đốt xăng bằng điếu thuốc lá đang cháy, trong nhiều điều kiện khác nhau. Các thí nghiệm của nhà chức trách thậm chí còn bao gồm một máy hút chân không nhằm làm tăng nhiệt độ cực đại của điếu thuốc có thể đạt được và phun sương xăng trực tiếp lên điếu thuốc đang cháy. Tất cả nỗ lực đều không thành công.
Richard Tontarski, nhà khoa học pháp y và sau đó là trưởng nhóm nghiên cứu hỏa hoạn của ATF cho biết: "Bất chấp những gì bạn thấy trong các bộ phim hành động, việc thả một điếu thuốc đang cháy vào vệt xăng sẽ không làm bùng cháy nó, trong điều kiện mức oxy bình thường, thậm chí với các điều kiện chuẩn phòng thí nghiệm".
Năm 2017, khi John cuối cùng được điều trần về những tuyên bố sau khi bị kết án, Tara Thompson và cộng sự đã chứng minh việc thân chủ bị ép cung. Cô thuyết phục được 7 người ra tòa làm nhân chứng cho việc, từng bị nhóm cảnh sát điều tra vụ hỏa hoạn này, đánh đập ép cung trong các vụ án khác nhau.
Tara cáo buộc cảnh sát đã bịa đặt lời thú tội để bắt thân chủ mình. Một chuyên gia của ATF cũng làm chứng rằng lời thú tội khống của John là phi khoa học.
Vào năm 2019, tòa phúc thẩm đã cho John giảm nhẹ án sau khi đã bị kết án, với lý do "thực sự vô tội", một điều hiếm gặp ở Mỹ. "Nếu không có lời thú nhận sai trái của John, bị đưa ra một cách ép buộc, thì vụ án này không tồn tại", bản án phúc thẩm nêu.
Cuối cùng, năm 2022, sau những lần kháng cáo liên tiếp, hai người bị cáo buộc là đồng phạm với John cũng được hủy án.
Ngày 21/7, sau khi ba người ngồi tù tổng cộng 105 năm vì tội danh mà họ không phạm phải, họ đều được thả tự do và tuyên vô tội. Văn phòng Biện lý Quận Cook cũng tuyên bố không theo đuổi vụ án nữa.

John Galvan (phải) và luật sư Tara Thompson, trong ngày John được ân xá, 21/7/2022. Ảnh: Innocence Project
Trong 3 tháng qua, John đã thích nghi với sự tự do và cuộc sống như một người trưởng thành bên ngoài những bức tường nhà tù. Dù rất vui khi được tự do, nhưng John không che giấu những khó khăn xảy đến với những thay đổi lớn mà mình đang thích nghi.
Trong 35 năm bị giam giữ oan sai, "thế giới đã chuyển động với tốc độ chóng mặt", John cay đăng nói. John đã mất liên lạc với bạn bè và các thành viên trong gia đình, một số người đã qua đời khi John đang ở trong tù.
"Thật khó khăn, tôi cảm thấy lạc lõng, có rất nhiều thứ để học và tôi không biết mình phải ở đâu. Tôi không biết phải làm gì," John nói, đoạn đời đẹp nhất của một người, đã bị John nếm trải trong tù.
Phản hồi của độc giả
Xem thêm
Kỳ Thi Có Đáp Án, Còn Nỗi Nhớ Thì Không
Em nghĩ rằng chỉ cần đủ bận, mình sẽ quên được. Nhưng hóa ra có những người không cần xuất hiện mỗi ngày vẫn có thể ở lại rất lâu trong lòng người khác. Điều đó khó hơn em tưởng. Khó hơn cả những kỳ thi mà em từng thức trắng đêm để vượt qua. Bởi kỳ thi nào rồi cũng có đáp án. Còn nỗi nhớ thì không.
Chúng Ta Đã Đi Qua Mùa Hạ Năm Ấy (Phần cuối)
Mãi một lúc lâu sau, anh mới quay trở lại khoang tàu. Lúc này, mẹ anh đã ngủ thiếp đi trên giường nghỉ phía trong. Tấm chăn mỏng được kéo ngay ngắn đến ngang vai, ánh nắng nhạt ngoài cửa sổ lặng lẽ phủ lên mái tóc đã bạc trắng của bà, khiến gương mặt trở nên hiền hòa hơn. Chỉ còn Tường Lan ngồi chống cằm cạnh cửa sổ, lơ đãng nhìn cảnh vật đang chậm rãi lùi về phía sau. Nghe thấy tiếng bước chân, cô mới khẽ quay đầu lại.
Chúng Ta Đã Đi Qua Mùa Hạ Năm Ấy (Phần 5)
Nói đến đây, anh lại ngước mắt nhìn cô. Sau một khoảng lặng rất dài, anh mới cất tiếng, vẻ mặt dần trở về với sự bình thản quen thuộc. “Những gì em muốn nghe anh đều đã nói hết rồi...”
Chúng Ta Đã Đi Qua Mùa Hạ Năm Ấy (Phần 4)
Hai người ngồi ở khuôn viên thêm một lúc rồi Tường Lan mới dìu bà trở về phòng. Khi đi ngang qua hành lang, cô vô thức nhìn về phía anh. Anh vẫn đứng ở đó, Vừa thấy hai người bước tới, anh lập tức cúi đầu, lảng tránh ánh mắt cô. Tường Lan đưa bà vào trong phòng rồi nhanh chóng bước ra ngoài. Cô đi đến trước mặt anh, khẽ nói: “Vào trong với em một lát nhé!”
Chúng Ta Đã Đi Qua Mùa Hạ Năm Ấy (Phần 3)
Bảy giờ tối, Tường Lan lại giữ thói quen đi dạo. Cô không có ý định trở về khách sạn quá sớm, mà anh dường như cũng vậy. Hai người sóng bước bên nhau trên con phố lên đèn, anh vừa đi vừa hỏi: “Ngày mai em có dự định đi đâu chưa? Dù sao cũng lâu rồi em mới về Việt Nam mà”
Bước Qua Cơn Mưa, Mới Thấy Được Cầu Vồng
Sau cơn mưa, bầu trời bỗng trở nên thoáng đãng, mây xanh hơn và nắng cũng dịu dàng hơn. Cô không còn đứng từ xa để ngắm nhìn một bóng hình nào nữa. Giờ đây, chính cô là tia nắng ấm áp xuyên qua những hơi sương còn sót lại, dệt nên một dải cầu vồng với dáng vẻ rực rỡ nhất của riêng mình.
Khi tuổi tác trở thành gánh nặng
Trong rất nhiều nỗi lo toan của cuộc sống, không biết từ khi nào mình lại bắt đầu sợ tuổi tác đến vậy. Hồi còn nhỏ, tôi từng nghĩ khi lớn thêm một tuổi nghĩa là mình sẽ trưởng thành hơn, được tự do hơn, được bước gần hơn tới cuộc sống mà mình hằng mong muốn. Nhưng đến khi thật sự lớn lên, tôi mới hiểu có những độ tuổi người ta không còn háo hức chờ đợi nữa mà chỉ âm thầm lo sợ khi nó đến gần.
Tôi của những năm tháng 17
Đứng trước tuổi 17 đối mặt với nhiều ngã rẽ của cuộc đời. Ta phải luôn thấp thỏm lo âu trước những lựa chọn của bản thân. Và ta sẽ đối mặt với nhiều biến động của cuộc sống

