Qua kiểm tra thực tế của Tổng cục Môi trường ngày 31/8/2019 cùng với quá trình điều tra, đấu tranh với lãnh đạo Công ty. Công ty Rạng Đông thừa nhận toàn bộ 480.000 bóng đèn huỳnh quang bị cháy sử dụng thuỷ ngân lỏng có độc tính cao hơn nhiều so với viên Amalgam mà công ty báo cáo trước đó.

***

Vụ cháy Công ty cổ phần bóng đèn, phích nước Rạng Đông ngày 28/8 không chỉ phát tán thuỷ ngân chứa trong hợp chất amalgam mà còn gồm cả thuỷ ngân lỏng có độc tính cao hơn.

Tổng cục Môi trường xác định thời điểm cháy, lượng thuỷ ngân và các chất khí độc hại đã phát tán gây ô nhiễm môi trường. Người dân trong phạm vi 200-500 m tính từ hàng rào công ty cần đi khám khi có dấu hiệu ngộ độc thuỷ ngân.

480000 bóng đèn dùng thủy ngân lỏng nhưng lại báo cáo là viên Amalgam

Thông tin từ Tổng cục Môi trường cho biết, vụ hỏa hoạn đã làm cháy khoảng 6.000m2 kho chứa sản phẩm gồm bóng đèn huỳnh quang, bóng đèn compact và bóng đèn tròn công suất thấp. Cụ thể, khoảng 480.000 bóng đèn huỳnh quang, chủ yếu là loại đèn dài 1,2m, sử dụng thủy ngân (Hg) lỏng với hàm lượng là 20mg/bóng.

Bóng đèn compact có 1.600.000 sản phẩm, sử dụng 1 viên amalgam/bóng đèn trọng lượng khoảng 11,5mg, hàm lượng Hg khoảng 22-30%. Bóng đèn tròn công suất thấp dùng sợi đốt vonfram gồm 2 triệu sản phẩm. Ngoài ra còn có nguyên liệu và một số loại hóa chất độc hại.

Theo báo cáo ban đầu của công ty, từ năm 2016, Rạng Đông chỉ sử dụng viên amalgam (hỗn hống của Hg – Zn và Bismut) để sản xuất bóng đèn và khối lượng viên amalgam trong kho chứa hóa chất tầng 1 bị cháy chỉ còn vài kg.

"Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế của Tổng cục Môi trường ngày 31/8/2019 cùng với quá trình đấu tranh với lãnh đạo công ty, công ty mới thừa nhận toàn bộ 480.000 bóng đèn huỳnh quang bị cháy sử dụng thuỷ ngân dạng lỏng, có độc tính cao hơn so với viên amalgam với khối lượng theo tính toán của các nhà khoa học là 30 mg/bóng. Khối lượng hóa chất còn lại là 4.510.712 viên amalgam với trọng lượng là 41,75 kg, thuỷ nhân lỏng là 108,9 kg, trong đó 34,3 kg được bảo quản an toàn cùng với viên Amalgam trong tủ cấp đông tại khu vực bị cháy. Lượng thuỷ ngân đã phát tán ra ngoài môi trường do sự cố cháy nổ là 15,1 kg đến 27,2 kg", thông báo của Bộ Tài nguyên và Môi trường nêu. 

Theo quy định tại Nghị định số 113 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật hóa chất và Quyết định số 26 Quy chế hoạt động ứng phó sự cố hóa chất độc, thì sự cố cháy nổ gây mất an toàn hóa chất và ô nhiễm môi trường nêu trên ở mức trung bình (cấp cơ sở), xảy ra trên địa bàn thành phố Hà Nội thuộc trách nhiệm chỉ đạo, xử lý của địa phương. 

Trước đó, thông tin “công ty Rạng Đông đã nghiên cứu sử dụng amalgam thay thế cho thủy ngân lỏng trước đây và đưa vào sử dụng từ năm 2016 được UBND quận Thanh Xuân đưa vào báo cáo của mình trong chiều 30/8/2019. Thông tin không rõ ràng này khiến nhiều người nhầm tưởng amalgam là vật liệu khác không chứa thủy ngân, an toàn khi xảy ra cháy nổ.

Khắc phục hậu quả, tổn thất về sức khỏe của con người sau vụ cháy

Theo Tổng cục Môi trường, tại thời điểm cháy, lượng thuỷ ngân và các chất khí độc hại đã gây ô nhiễm môi trường xung quanh. Theo dữ liệu khí tượng thủy văn và mô hình lan truyền ô nhiễm, ước tính phạm vi phát tán tối đa của khói thải khoảng 1,5 km.

Trong đó, phạm vi ô nhiễm khoảng 200 m tính từ tường rào của công ty và theo hướng gió có thể ảnh hưởng trong khoảng cách 500 m.

Kết quả quan trắc môi trường không khí xung quanh ngoài hàng rào công ty cho thấy hàm lượng thuỷ ngân không vượt quy chuẩn nhưng đã xác định được hàm lượng đáng kể (thời điểm quan trắc, trời mới mưa, mát với nhiệt độ thấp).

Do đặc thù thuỷ ngân là kim loại tồn tại ở dạng lỏng, không tan trong nước, rất nặng và dễ sa lắng, dễ bốc hơi ngay cả ở nhiệt độ thường nên hóa chất này có thể còn nằm lại trên các mái nhà, cây cối, trên các bề mặt và các vật dụng lưu chứa hở, có nguy cơ gây ô nhiễm trở lại môi trường.

Tổng cục Môi trường khuyến cáo người dân trong bán kính 500 m tính từ hàng rào của công ty cần thực hiện các biện pháp như: Phun rửa mái nhà, tẩy rửa tường, sàn nhà và các đồ gia dụng, vệ sinh cá nhân, thau rửa các bể chứa nước hở.

Đối với người dân sống trong bán kính 200 m tính từ hàng rào công ty cần đi khám sức khỏe định kỳ. Người người dân trong bán kính từ 200-500 m tính từ hàng rào công ty cần đi khám khi có dấu hiệu ngộ độc thuỷ ngân.

Blogradio tổng hợp

Mời xem thêm chương trình:

Blog Radio: Ta thấy em trong tiền kiếp