Bức họa không nét vẽ
2015-02-26 01:00
Tác giả:
Đó là một ông lão gần 80 tuổi, gần nhà tôi trọ, tên Cẩn. Lão cũng già lắm rồi, tóc bạc phơ, hói, còn vài sợi mé thái dương, mặt nhăn hơn cả táo tàu chưa sắc. Tay chân lão cũng chẳng khá hơn. Cơ mà được cái lão vui tính cực, lúc nào cũng cười được. Cứ ra quán nước ấy tầm 6 rưỡi tối là lại gặp lão, rất đều đặn, chỉ trừ lúc ốm đau bệnh tật. Hai ông cháu hay truyện trò tếu táo. Lão cũng hơi nặng tai, nói phải nói to lão mới nghe thấy rõ, có lần tôi hỏi lão:
- Chẳng hay sắp 80, ông có mừng thượng thọ không thế?
Lão cười cười đáp:
- Tao còn sống được mấy nữa, chúng mày nếu muốn đến viếng thì viếng trước đi, đưa luôn phong bì đây tao nhận còn tiêu chứ tao lăn ra đấy đến viếng thì tao cần gì nữa, có tiêu được đâu.
Đấy, hiểu nhầm chỉ vì nặng tai, thật là tai hại. Mà lão nói cũng đúng, lúc sống thì chẳng ai nuôi, lúc chết mới bâu vào, đám ma đưa ruồi, ích gì.
Lão đang sống một mình, nhà rộng nên lão cho thuê lại 2 - 3 phòng gì đấy, gọi là cũng đủ tiền tiêu cho mình lão, ăn uống rồi bắn thuốc lào thoả thích. Lão bảo lão cũng chỉ cần có thế, già lắm rồi, còn mong chờ gì đâu. Nhiều khi lão thở dài hướng cái nhìn ra phía xa, tôi biết lão buồn. Những người già thường như vậy, nhiều suy nghĩ và trăn trở. Hôm nay tôi đến, thấy lão có vẻ trầm tư, tôi kê ghế lại ngồi cùng cho vui. Sau vài câu hỏi linh tinh tôi mới biết hôm nay là ngày giỗ thằng cả, con lão. Lá vàng chưa đổ mà lá xanh rụng rồi...
Lão kể cuối những năm 70 hồi nhà còn nghèo đói, bữa cơm ăn chạy từng bữa không đủ, thằng con cả theo bạn bè rủ rê vượt biên sang Thái Lan để thoát ly, nghe đâu sang đó dễ kiếm tiền và cuộc sống thoải mái lắm, nào ngờ chưa sang đến nơi thì bị cướp, rồi bắn chết châm lửa đốt cả tàu không tìm thấy xác.
Vợ lão vì đau buồn mà lâm bệnh, đêm nào cũng lay vai lão dậy bảo lão dìu ra đầu ngõ để đón con, con nó đang gọi. Lão buồn, dậy ra ngoài lép sau cánh cửa ngồi khóc. Lão đạp xích lô ban ngày, rồi tối vào xưởng nhuộm để làm thêm đến gần nửa đêm mới về nhà mà vẫn không đủ tiền chữa bệnh cho vợ lão và nuôi hai đứa con. Thằng con trai thứ thì hư, suốt ngày chơi bời, bỏ học theo đám thanh niên đàn đúm suốt ngày, đến năm nó 20 tuổi thì bỏ vào nam theo cái bọn ấy, lão cản không được, lần thứ hai lão khóc, thấy mình bất lực, thấy cuộc đời sao khó khăn với lão quá. Vợ lão lúc ấy bệnh trở ngày càng nặng hơn, sốt, lên cơn co giật hàng ngày.
Rồi chuyện gì đến cũng đến, vợ lão sau trận sốt miên man ba ngày liền thì mất. Hôm ấy trời mưa to lắm, lão đầu trần vội vã đạp xích lô đến trạm xá gọi người, nhưng lúc về đến nơi thì thấy con út nó khóc nấc lên trong nhà. Lão biết là không còn kịp nữa, đến gần bên giường môi mím chặt vào đưa hai tay run run xoa lên má vợ. Đời người thật ngắn ngủi, niềm vui chẳng tày gang. Lão xoa vai con bé rồi lững thững ra tựa cửa ngồi, người như vô hồn, chẳng khóc nổi. Nghe đến cái đoạn này sao tự nhiên trời lại trở gió, làm mắt tôi cay hết cả...
Những năm tháng ấy khuất dần, chiến tranh biên giới với Trung Quốc cũng tan, lão bị viêm khớp gối không đạp nổi xích lô nữa. Lão mở quán nước rồi tạp hoá buôn bán đủ các thứ. Cái quán tuy nhỏ cũng đủ nuôi sống lão với con út. Được cái con út cũng ngoan, thương bố và rất chăm chỉ học. Nó học giỏi lắm, toàn đứng nhất lớp. Cuộc sống dần dễ thở hơn với gia đình lão. Rồi cũng đến lúc con út tốt nghiệp, nó thi đỗ đại học điểm cao, được cử đi Nga học 5 năm. Lão mừng lắm không giấu nổi, lần thứ ba mắt lão sụt sùi nhỏ từng giọt lên vạt tay áo. Nhưng nó khác hẳn với những lần trước, lần này lão khóc vì vui, khóc vì niềm hạnh phúc và tự hào. Lão nghĩ cuộc đời đã không bất công với lão.
Hôm trước tiễn con bé lên máy bay, lão dốc sạch tiền dành dụm được mua quần áo và nhét vào vali cho nó. Lão không nhớ là đã nhét được bao nhiêu gói lương khô nữa, chỉ sợ con bé sang đó lại đói. Con bé thì lầm bầm bảo lão toàn lo không đâu, Nhà nước người ta nuôi hết rồi, vừa nói nó vừa nhặt để ra ngoài. Lão cười xuề xoà rồi bế cái điếu ra cửa châm đóm rít. Lão chợt nhớ thằng thứ quá, không biết giờ nó thế nào, lâu chẳng thấy có tin về. Lão lo...
Một hai năm sau đó thấy thằng thứ nó về, dắt theo cả vợ con. Nhìn thấy con trưởng thành và chín chắn hơn, lão vui lắm, tay cứ xoa xoa hai đầu gối, mắt không rời khỏi đứa cháu kháu khỉnh. Thằng bé thì lấm lét, bám chặt lấy chân mẹ như sợ lão đụng vào. Chắc nó sợ cái khuôn mặt nhăn nhúm, sợ đôi bàn tay nứt nẻ sạm màu của lão. Thằng thứ ngồi xuống đối diện với lão. Nó nói lần này về để từ biệt lão, vợ chồng nó sang Séc định cư. Lão ngồi người cứng như khúc gỗ, không nhấc nổi chân lên khỏi ghế. Thắp nén nhang cho bà lão xong nó dẫn vợ con đi luôn trong chiều, chẳng kịp ở lại ăn lấy nổi bữa cơm với lão.
Lão khựng lại một lúc lâu không kể nữa, mặt đăm chiêu theo làn khói nhả. Lão cầm điếu lên rít liên tục một mạch hết nửa gói thuốc. Gió mùa đông bắc về, chân tay lão lại nhức quá, chắc lão đau nên một lúc lại cầm cái điều cày lên, cũng có thể lão thấy cuộc đời trống rỗng quá, chẳng có gì làm bạn và thân thiết với lão ngoài mấy bi thuốc lào. Đoạn lão đưa miệng hứng hớp nước chè, chép miệng.
Ngày con út tốt nghiệp về nước, lão ra sân bay đón mà hai bố con mãi mới nhận ra nhau, con bé khác quá, điệu đà hơn, xinh hơn rất nhiều. Nó bảo lão khác quá, già hơn quá nhiều so với trước, nó ôm lão một lúc lâu mới buông ra. Rồi nó giới thiệu bạn, một anh chàng người Nga cao lớn, chỉ biết nói duy nhất một câu tiếng việt :"Chào bác, bác có được khỏe không?" Lão cười trả lời: "Bác khoẻ, chào cháu" nó không hiểu cứ gãi đầu nhìn con út cầu cứu. Lâu lắm rồi lão mới thấy vui như thế.
Chừng nửa tháng con bé ngồi khoác tay người bạn Nga bảo với lão là có chuyện muốn nói, lão cười cười cầm cái điếu cày châm đóm như mọi khi. Lão có linh cảm có chuyện gì đó không ổn. Lão sợ cái điều mà lão đang nghĩ. Chần chừ một lúc, con bé nói nó sẽ kết hôn và sang Nga sống với anh chàng kia. Lão không nói gì, vác điếu cày ra cửa ngồi, rít rồi nhả cả đám khỏi ra bầu trời...Mịt mờ như bên trong cái đầu lão bây giờ. Lão chẳng biết phải làm sao, nhưng lão biết mình chẳng thể ngăn cản hạnh phúc của con bé được...
Lão thở dài, xong cười nhạt, lão lúc nào cũng thế, quanh năm suốt tháng chỉ có cái điệu cười ấy. Dường như lão lấy nó để che giấu đi mình, che giấu đi cái khoảng trống vô tận kia đang lấp hết trong lòng. Lão đặt cốc nước xuống ghế. Kể tiếp câu chuyện còn dang dở.
Cũng đã mấy năm rồi không thấy đứa nào về, chỉ thỉnh thoảng có điện thoại, con bé gọi về buôn với lão vài câu vội vã. Chúng nó gửi tiền về cho lão xây nhà, hàng xóm cứ bảo lão sướng, số lão may mắn cuối đời được hưởng thụ. Nhưng không biết được cái mà lão muốn là điều gì. Lão lo, lo lúc mình về với đất chỉ có một mình. Sung sướng ư, may mắn ư? Có ai cần không lão sẽ nhường tất!
Tôi nhìn lão mà cũng buồn lây, bảo lão cho mượn cái điếu cày làm hơi cho thay đổi không khí. Càng buồn hơn, tôi rít một bi tụt cả hơi, mặt xanh lè ho sặc sụa. Lão vỗ lưng tôi cười ha hả.
- Mày chưa đến tuổi dùng cái này đâu con ạ, đừng nóng vội, đốt cháy giai đoạn, chả ngon được đâu.
Chắc lão nói đúng, hoặc có thể sai, nhưng cái cách cầm điếu, cái cách lão rít thuốc khác hẳn với những người tôi từng gặp. Lão rít vào thật sâu, tu hớp nước chè rồi mới nhả ra từng đợt, như kiểu lão muốn nuốt tất cả mọi đắng cay vào bên trong vậy, lão không muốn nó thoát ra ngoài, hay đúng hơn là lão muốn nén nó vào tận ruột gan mình cho bớt lạnh lẽo...
Lòng người có những khoảng lặng, vui chẳng được mấy chốc mà sao buồn thì cứ dài mãi...Có người nói cuộc sống như một bức tranh ta tự vẽ lấy, nhưng tôi thì thấy nó không đúng, có những gam màu, có những nét nguệch ngoạc chen ngang của tạo hoá. Có chăng thì lòng người tự điều chỉnh mà thích nghi với những nét ấy mà thôi. Có người có bức tranh màu tươi vui, có người màu đậm, nhạt mà cũng có người màu buồn, màu mà chẳng bút nào vẽ ra được...
- Bánh Đậu
Để những câu chuyện, tâm sự và phản hồi của bạn đến với các thính giả của Blog Radio cũng như các chuyên mục đặc sắc khác của blogradio.vn. Bạn đừng quên địa chỉ email blogradio@dalink.vn và trên website blogradio.vn.
Phản hồi của độc giả
Xem thêm
Tiệm Cầm Đồ Ký Ức - Phần 2: Mùi dầu gió
Bảy tháng sau ngày mẹ mất, Thảo vẫn mang theo những giờ cuối cùng trong phòng bệnh. Cô tìm đến Tiệm, gửi lại ánh đèn, tiếng máy, tất cả những gì cô đã nhìn và nghe đêm ấy. Chỉ giữ lại mùi dầu gió và cảm giác bàn tay mẹ trong tay mình. Nhưng khi ký ức đã được cất đi, Thảo nhận ra: có những điều ta quên được bằng trí nhớ, nhưng cơ thể vẫn nhớ.
Tiệm Cầm Đồ Ký Ức - Phần 1: Giải nhì
Ở cuối một con hẻm có một cái tiệm nhận cầm ký ức. Một người mẹ tìm đến, mang theo một phong bì tiền và một tờ phiếu ghi tên con trai mình. Cậu đã bán một thứ đi — và không phải thứ bà nghĩ. Truyện ngắn mở đầu chuỗi "Tiệm Cầm Đồ Ký Ức".
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần cuối
Trước ngày cưới hai hôm, tôi hỏi anh có muốn tổ chức một buổi chia tay cuộc sống độc thân không. Anh không cần suy nghĩ đã đáp ngay: “Không. Anh là người của gia đình” “Ừ, nhưng em thì có!” - Tôi ngồi xuống cạnh anh, cười nói: “Bạn của em anh cũng quen gần hết rồi, đi cùng luôn nhé?”
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần 2
Ôn lại chuyện cũ dường như đã trở thành chủ đề quen thuộc giữa tôi và anh. Hôm ấy, hai đứa ngồi ở quán ăn vặt đối diện trường - nơi năm xưa chúng tôi thường ghé. Vừa ăn, vừa ríu rít kể hết chuyện này đến chuyện khác. Đang cười nói vui vẻ, anh bỗng trầm giọng: "Suốt mấy năm đại học... anh chẳng có kỷ niệm nào với em cả" Anh khẽ thở dài: "Những sáu năm!"
Năm tháng ấy, vẫn là anh! Phần 1
Một ngày trời trong veo, mây trắng lững lờ, nắng vàng dịu dàng phủ khắp những con phố. Vào một ngày đẹp như thế, tôi ôm một xấp thiệp cưới đến gặp ba đứa bạn thân từ thời cấp III. "Thiệp gì đây?" - Diệu nheo mắt nhìn tôi, vẻ đầy nghi ngờ.
Nhịp đập sau cơn mưa mùa hạ
Nam và Phương là cặp đôi "oan gia chí chóe" nổi tiếng khắp lớp 12A1, cả hai luôn tìm đủ mọi trò để trêu trọc nhau. Mọi chuyện tưởng chừng chỉ dừng lại ở những trò đùa vô hại, cho đến một chiều thứ Bảy, Nam bất ngờ bị hai ông anh họ của Phương "bắt cóc" ra quán nước chỉ để... giảng bài tích phân! Từ ly nước ngọt đút lót tuổi 18 đến lời hẹn cùng nhau bước vào cổng trường Đại học, những màn cà khịa ngày nào dần biến thành nhịp đập chung ngọt ngào. Liệu cô lớp trưởng lém lỉnh có chịu "duyệt hồ sơ" để chàng trai năm ấy đồng hành cùng mình đi hết cả cuộc đời?
Trạm Cuối
"Trạm cuối" kể về Minh, một phụ xe trẻ chán ngán với những ngày tháng lặp lại trên tuyến xe buýt số 08. Cho đến khi cậu bắt đầu để ý đến một ông lão kỳ lạ, đêm nào cũng lên chuyến cuối, ngồi ở chiếc ghế cuối bên cửa sổ rồi đi bộ một mình sau khi xuống ở trạm cuối. Khi Minh dần biết được lý do đằng sau những chuyến xe ấy, cậu cũng bắt đầu nhìn lại công việc, những người xa lạ mình từng đưa qua và chính cuộc đời đang tưởng như đứng yên của mình. Một câu chuyện về những hành trình tưởng vô nghĩa, những người chỉ đi cùng ta một đoạn đường, và cách một chuyến xe có thể đưa một con người đến một nơi rất khác — nơi mà trước đó họ chưa từng nghĩ mình sẽ đến.”
Dấu son Tháng Tám
Tháng Tám không chỉ mang theo những cơn gió heo may dịu ngọt của đất trời chuyển mùa, mà còn đánh thức trong tim mỗi người con đất Việt niềm tự hào thiêng liêng về những trang sử hào hùng của dân tộc. Bài thơ "Dấu Son Tháng Tám" là một nén tâm hương kính cẩn tri ân các thế hệ đi trước, những người đã hiến dâng cả thanh xuân và máu xương để đổi lấy độc lập, tự do cho Tổ quốc, đồng thời khắc họa bức tranh mùa thu cách mạng sục sôi khí thế, rực rỡ cờ hoa và trường tồn cùng non sông.
Gửi anh, chàng trai 19 tuổi năm nào
Mỗi khi bắt gặp đâu đó hai chữ Cần Thơ hay Đại học Cần Thơ là em lại nhớ tới anh và những ngày tháng hoa mộng ngày nào. Hôm nay, khi được trực tiếp về Cần Thơ, nỗi nhớ trong em lại càng cuộn trào lên, tinh khôi và thanh trong như những kỉ niệm của những tối học tiếng Anh năm nào. Anh vẫn luôn là kí ức trong trẻo, thuần khiết nhất của em trong những năm tháng đã qua của cuộc đời này.
Nếu cả đời này không rực rỡ thì sao?
Bạn đã bao giờ nằm thao thức giữa những đêm khuya, điện thoại vẫn còn sáng màn hình với hàng loạt câu chuyện “thành công” của người khác, và tự hỏi: “Lỡ cả đời này, mình không rực rỡ thì sao?”.
