Từng đồng đều có kế hoạch: Tôi áp dụng Zero-based budgeting và thay đổi tư duy tài chính chỉ trong 1 tháng
2025-08-01 09:50
Tác giả:
Không tăng thu nhập, không nhịn tiêu – tôi chỉ học cách cho từng đồng một “công việc” cụ thể. Và điều bất ngờ là sau 1 tháng, tôi không còn lâm vào cảnh thâm hụt, mà còn có tiền để dành – lần đầu tiên sau 6 năm đi làm.
***
Nguyễn Hồng Mai (29 tuổi, nhân viên thiết kế đồ họa tại TP.HCM) từng trải qua nhiều tháng với cảm giác "lương về bao nhiêu cũng không đủ". Mỗi tháng Mai nhận lương 11 triệu đồng, trừ tiền thuê nhà và ăn uống, phần còn lại cô “để đấy tiêu dần” – nhưng lúc nào cũng thấy hụt.
“Không phải tôi tiêu xài xa xỉ. Nhưng cứ cuối tháng là bắt đầu xoay sở, mượn bạn một ít, hoặc dùng thẻ tín dụng. Tôi thấy mình sống tằn tiện mà sao vẫn không có tiền dư.”
Mãi đến khi tình cờ xem một video ngắn về phương pháp Zero-based budgeting (lập ngân sách từ gốc), cô mới nhận ra: vấn đề không phải thu nhập, mà là cách mình đối xử với từng đồng tiền.
Zero-based budgeting là gì – và vì sao tôi chọn thử?
Zero-based budgeting (ZBB) là phương pháp quản lý tài chính cá nhân trong đó mỗi đồng thu nhập đều được phân bổ cụ thể, không có khoản nào “thừa” hoặc “vô chủ”.
Khác với kiểu “chi tiêu xong rồi nếu dư thì gửi tiết kiệm”, ZBB yêu cầu bạn:
- Lập kế hoạch chi tiêu ngay từ đầu tháng
- Gán mục đích cụ thể cho từng khoản (dù là 100.000 đồng)
- Không để tiền “tự trôi” mà không rõ lý do
“Tôi thấy cụm ‘mỗi đồng có một công việc’ rất đúng. Thay vì để tiền nằm rải rác rồi tiêu dần, tôi gán cho nó vai trò rõ ràng – và cảm giác như mình đang điều hành một tổ chức tài chính nhỏ của riêng mình vậy”, Mai kể.
Bảng kế hoạch thu chi theo Zero-based budgeting (giả định lương 11 triệu)
Hạng mục Số tiền (VNĐ) Ghi chú
Thuê nhà 3.500.000 Trả vào ngày 1
Ăn uống, đi chợ, ăn trưa 2.500.000 Cân đối theo tuần
Đi lại, xăng xe 800.000 Cố định
Hoá đơn (điện, nước, mạng) 700.000
Tiết kiệm ngắn hạn 1.000.000 Gửi ngân hàng mỗi ngày 5 hàng tháng
Quỹ sức khỏe & phát sinh 500.000 Thuốc, khám, đám cưới, sinh nhật
Quỹ cá nhân (mua sắm, làm đẹp) 700.000 Không vượt giới hạn này
Quỹ học hỏi, phát triển kỹ năng 300.000 Mua sách, học online
Tổng cộng: 11.000.000 VNĐ – không còn đồng nào “tự do” không mục đích.
Sau 1 tháng: Không còn tiêu linh tinh, biết rõ tiền đang đi đâu
Sau 4 tuần áp dụng nghiêm túc, Mai nhận thấy rõ sự khác biệt:
- Không còn “chảy máu” tiền vào những khoản không tên
- Tự chủ hơn khi mua sắm – không vượt giới hạn quỹ cá nhân
- Dư được 1,2 triệu cuối tháng mà vẫn cảm thấy đủ đầy
- Không còn thói quen “quẹt thẻ cứu đói” cuối tháng
“Trước đây tôi thường nghĩ tiền cứ tụ về rồi từ từ tính. Nhưng giờ tôi thấy rõ: nếu không nói cho tiền biết nó phải làm gì, nó sẽ tự đi mất. Tôi không cần sống khắt khe hơn, chỉ cần có hệ thống rõ ràng”, cô chia sẻ.
Quan trọng không phải số tiền, mà là tư duy đằng sau nó
Với Mai, thay đổi lớn nhất không nằm ở con số tiết kiệm được, mà ở cách nhìn mới về dòng tiền cá nhân.
“Tôi từng nghĩ mình ‘tiêu ít’ là đủ. Nhưng thực ra, không quản là đã mất kiểm soát rồi. Việc áp dụng ZBB khiến tôi thấy mỗi quyết định chi tiêu đều rõ ràng và bớt cảm tính hơn.”
Cô cho biết thêm, việc có bảng kế hoạch khiến cô không còn cảm thấy tội lỗi khi tiêu tiền. “Tôi có thể mua son, đi cafe, miễn là trong khoản 700.000 đồng tôi đã định. Chính sự giới hạn rõ ràng ấy lại giúp tôi… tự do hơn”.
Bài học rút ra: Muốn kiểm soát tài chính – hãy kiểm soát từng đồng ngay từ đầu
Phương pháp Zero-based budgeting không yêu cầu bạn cắt giảm, cũng không khiến bạn “sống khổ”. Nó chỉ yêu cầu kỷ luật trong việc lên kế hoạch – và gắn mục đích cho từng khoản chi ngay từ đầu tháng.
Với nhiều người trẻ như Mai, đây không chỉ là công cụ tài chính, mà còn là cách luyện sự tỉnh táo với tiền bạc – một kỹ năng sống còn trong thời đại vật giá leo thang, chi tiêu dễ vượt tầm kiểm soát.
Tài chính cá nhân không bắt đầu bằng số dư tài khoản, mà bắt đầu từ từng dòng kế hoạch bạn tự viết ra mỗi tháng. Và khi bạn bắt đầu điều hành tiền như điều hành một đội ngũ – từng đồng sẽ biết đường đi, và bạn thì biết mình đang ở đâu.
Theo Phụ nữ số
Mời xem thêm chương trình:
Hẹn Gặp Ở Một Thế Giới Khác | Radio Tâm Sự
Phản hồi của độc giả
Xem thêm
Nhà có hoa Tigon (Phần 1)
Hơn hai mươi năm nơi đất khách, chính tôi cũng không biết mình đã sống sót bằng cách nào. Tôi lặng lẽ chấp nhận số phận, mặc nhiên tin rằng đời mình rồi sẽ trôi qua trong cô quạnh, không trở về nơi từng là nhà, từng là hạnh phúc, từng là cả một sự nghiệp. Thế nhưng đến cuối cùng, tôi vẫn không thể thôi nhớ cố hương. Tôi chỉ mong sau khi chết đi, tro cốt của mình có thể được rải xuống mảnh đất nơi tôi đã lớn lên.
Có những yêu thương ở lại
Một miền ký ức chậm rãi mở ra từ những ngày thu ẩm ướt trên cao nguyên, nơi hình bóng ngoại với giọng hò ru ngủ, mùi cá kho quen thuộc và căn phòng cũ đầy kỷ niệm. Giữa những bôn ba cuộc sống, nối nhớ ngoại trở thành sợi dây lặng lẽ nối quá khứ và hiện tại, để rồi khi ngoại rời xa, điều ở lại không chỉ là tiếc nuối, mà là tình thương âm thầm theo ta suốt cả quãng đời.
Ai rồi cũng sẽ trở thành 'người cũ' của chính mình
Hôm nay, nếu ai đó hỏi tôi: "Yêu là gì?", tôi sẽ không còn tự tin định nghĩa như cô bé 14 tuổi năm nào. Tôi chỉ biết rằng: Yêu là khi ta chấp nhận đau lòng để học cách trưởng thành. Là khi ta hiểu rằng, rung động hay cảm động, hạnh phúc hay dằn vặt, tất cả đều là những mảnh ghép không thể thiếu để tạo nên thanh xuân.
4 con giáp sau chuẩn bị tinh thần "hứng lộc" đúng dịp Tết này
Trong khi nhiều người còn đang loay hoay với những dự định dang dở, thì 4 con giáp dưới đây được dự báo sẽ có một cú "lội ngược dòng" ngoạn mục ngay từ dịp Tết, mở ra một năm tiền tài rủng rỉnh và cuộc sống viên mãn bất ngờ.
Con về đón Tết
Con về đón Tết nao nao, Mừng vui vì thấy cha chào, mẹ trông. Tóc con giờ cũng trổ bông, Mẹ cha nay cũng lưng còng, da nhăn.
Phụ nữ khổ tâm thường sẽ có thói quen này, muốn đổi vận hãy sửa ngay hôm nay
Người xưa có câu "tướng tự tâm sinh", mọi vất vả hay an nhàn của một người phụ nữ đôi khi không nằm ở số phận định sẵn, mà hiện hữu ngay trong từng bước đi, cách ăn uống mỗi ngày.
Những dấu chân không bao giờ mất
Giữa những bữa cơm gia đình tuổi mười sáu, mười bảy, có những dấu chân âm thầm in lại của yêu thương, tổn thương và những điều chưa kịp nói. Lớn lên rồi mới hiểu, có những ký ức tưởng rất nhỏ nhưng theo ta suốt cả đời.
Một thời thanh xuân ngọt ngào
Có những người bước vào đời ta rất khẽ, nhưng ở lại thật lâu trong ký ức. Anh đến trong những ngày hè đầy nắng gió Cao Nguyên, mang theo mùi hương dịu nhẹ và sự chín chắn của một người đàn ông trưởng thành. Giữa những rung động đầu đời, khoảng cách tuổi tác, gia đình và lựa chọn khiến chúng tôi lạc nhau. Dẫu không đi cùng nhau đến cuối con đường, anh vẫn mãi là một phần thanh xuân đẹp đẽ, dịu dàng và đầy tiếc nuối của em.
Một lần nhớ về Ngoại
Nhà ngoại tôi khá rộng, phía trước có một vườn rau cùng với một cây xoài to choảng đến nỗi phải ba bốn đứa cỡ tôi mới ôm xuể. Mùa xoài về, trái xum xuê đủ cho cả đám con nít trong làng ăn cả tháng. Từ vườn, đi thẳng ra sau sẽ tới gian bếp. Gian bếp được xây bằng gạch, không trát vữa. Bếp được đặt trên một bệ xi măng, phía dưới là một khoảng không gian dùng để chất củi. Mùa đông đến, đây là nơi ấm nhứt nhà. Tôi hay ở dưới này với bà tôi, vừa để giữ ấm, vừa để ăn những món ăn mà ngoại ưu ái cho tôi ăn trước. Khi thì một xiên thịt, một con cá nhỏ, hay đơn giản là một trái bắp nướng. Nằm chếch với gian bếp về phía sau là một chuồng bò kiểu cũ, mái lợp bằng rơm lấy từ ụ rơm to đùng đối diện.
Cứ độc thân một cách tỏa sáng, rồi sẽ gặp được người như ý
Sống đúng thì mỗi giai đoạn đều sẽ trở thành một bản ngã tốt hơn của chính bạn. Trưởng thành không chỉ đơn giản là để thoát khỏi cảnh độc thân mà là khiến cho bản thân có thể trải nghiệm tất cả những việc gì có khả năng. Chỉ khi hiểu rằng cho dù hẹn hò, hay độc thân thì bạn vẫn sẽ sống một cuộc sống tốt đẹp bạn mới có thể bắt đầu yêu thương ai đó. Tình yêu đôi khi là yêu bản thân nhiều đến mức lan toả đến người khác và họ sẽ bị thu hút bởi sự lạc quan này. Dù thế nào, cũng xin chúc bạn cứ độc thân một cách tỏa sáng và rồi đúng lúc gặp được người như ý.
