Blog Việt

"Nhà" trong tâm thức người Việt

“Không đâu bằng nhà mình” tôi nhớ đây là tiêu đề một bộ phim mà tôi từng xem. Câu nói thật đơn giản nhưng ngẫm ra thì chất chứa trong đó nhiều kinh nghiệm mà người ta phải ở một độ tuổi nào đó mới hiểu thấu đáo được.

Nhà là nơi ta sinh ra và lớn lên. Đó là ngôi nhà thực nhưng quan trọng hơn đó là ngôi nhà với những con người thân thuộc (gia đình) là mẹ, là cha, là anh chị em ta… Tiếng Việt chỉ có một âm “nhà” để chỉ hai nét nghĩa cơ bản đó nhưng dường như là người Việt thì ai ai cũng hiểu nghĩa của từ “nhà” trong những trường hợp giao tiếp nhất định (trái lại trong tâm thức của người Anh, họ phân biệt rất rõ hai khái niệm house (ngôi nhà) và home (gia đình)).

Với người Việt, “nhà” có ý nghĩa cực kỳ quan trọng. Đó là nơi lưu dấu những kỷ niệm, là địa chỉ tâm hồn của những con người xa xứ. Điều này giải thích vì sao khi người ta gần về đến nhà thì tâm trạng bao giờ cũng náo nức, hồi hộp ngược lại lúc người ta dời nhà ra đi thì tâm trạng ấy khác hẳn, có cái gì như nuối tiếc, thất vọng, chán nản… Người ta có thể từ bỏ cuộc sống phồn hoa nơi thị thành để về nhà tận hưởng cảm giác thanh bình, tĩnh lặng; người ta có thể từ chối một bữa ăn thịnh soạn để đi hàng chục cây số về nhà ăn một bữa cơm gia đình thanh đạm. Có thể ở đâu đó, người ta phải làm ra vẻ này, vẻ khác (một người khác) nhưng chỉ ở nhà họ mới có thể bộc lộ tất cả con người thực của chính họ: chỉ ở nhà, ta mới thể hiện tất cả những thói quen tốt, xấu; chỉ ở nhà, ta mới có thể bày tỏ quan điểm của mình một cách thoải mái… Thế nên, trong tiếng Việt, “nhớ nhà”, “ở nhà”, “về nhà” từ một cụm từ dường như trở thành một từ thông dụng và trong giao tiếp hàng ngày, chúng ta vẫn thường nghe người ta nói “chỗ người nhà (tôi nói thẳng)”, “nói trong nhà (thôi nhé)”, “nói lành cửa nhà”… Nhà trở thành địa chỉ thiêng liêng trong tâm hồn mỗi người Việt.

Ảnh minh hoạ: Bạn đọc (st)

Ở nhà thì cái gì cũng đầy đủ (đầy đủ cả về vật chất và tinh thần) cho nên ông cha ta mới dạy rằng “sểnh (sẩy) nhà ra thất nghiệp” tức là khi rời khỏi nhà thì cái gì cũng cảm thấy thiếu: thiếu ăn, thiếu mặc, thiếu tình cảm… Cho nên, nếu không vì những lý do nhất định thì con người không nên dời nhà, ly hương hay xa xứ.

Lúc nhỏ, khái niệm “nhà” trong tâm thức ta là nhà của ông bà ta, cha mẹ ta, anh chị em ta. Khi lớn lên, mỗi người có một tổ ấm riêng thì “nhà” đó là tổ ấm của chính ta. Điều đó cho thấy khái niệm “nhà” không cố định mà nó thay đổi theo tâm thức của con người. Khi nào nó là chỗ dựa về tinh thần, là nơi có những con người thân yêu nhất thì đó là “nhà”.

Khi còn trẻ, người ta thường muốn dời nhà để đi nơi này nơi khác, sống ở chỗ nọ chỗ kia. Nhưng lúc về già, người ta thường có tâm trạng muốn trở về nhà bởi quãng thời gian mà họ trải qua giúp họ hiểu rằng: không ở đâu bằng nhà của mình.

Tình thân và sự yên ổn làm nên khái niệm “nhà” (gia đình) trong tâm thức người Việt. “Nhà” chứa đựng mọi niềm vui, mọi nỗi buồn, những thử thách, những thăng trầm của cuộc đời con người. Dù là ai trong cuộc đời này thì xin hãy dành một phần trái tim của mình cho gia đình mình, quê hương mình, đất nước mình. Đó là “nhà” của mỗi người dân Việt Nam.

• Gửi từ email Thuý Vinh - thuyvinh0610@

Mời bạn click vào đây để tìm hiểu thông tin về cuốn sách "Tôi và Thần tượng"  - ấn phẩm mới của chuyên trang Blog Việt & Nhạc Việt Plus

 

Dù bạn đang dùng dịch vụ Blog nào, Blog Việt vẫn là người bạn đồng hành cùng cộng đồng Blogger Việt. Hãy chia sẻ những bài viết và đường link blog hay bạn muốn chia sẻ tới chúng tôi như thường lệ bằng cách gửi theo mẫu sau hoặc gửi email về địa chỉ blogviet@vietnamnet.vn

 

Chép link sau vào chương trình đọc Feed (RSS) để cập nhật những bài viết mới nhất của Blog Việt ngay tại Blog của bạn: feed://vietnamnet.vn/blogviet